Buch 
D 'Amboinsche Rariteitkamer : behelzende eene Beschryvinge van allerhande zoo weeke als harde Schaalvisschen, te weeten raare Krabben, Kreeften en diergelyke Zeedieren als mede allerhande Hoorntjes en Schulpen, die men in d'Amboinsche Zee vindt / beschreven door Georgius Everhardus Rumphius : daar beneven zommige Mineraalen, Gesteenten, en soorten van Aarde, die in d'Amboinsche, en zommige omleggende Eilanden gevonden worden ...
Entstehung
JPEG-Download
 

RARITEIT-KAME R. I Boek. ;z

kan ment ruim een Maand goed houden , íàus daar van maakende, daar in men de kostdoopt om den Eetlust te verwekken, gelyk men anders met de Bocajsand oed} in dezepeekei kan men geen gedaante van Wormtjes meer bekennen, want het schiert eene-maal tot stym wegstnelt , in2onderheit wanneer men het water niet ter dege laat af-loopen. Een ander manier om Bocajsan te maaken , is dat ment versch gevangene Een andereWawo niet veel handele zoo lang het noch leeft, maar zoetjes in de korven giet, enZondert veel te schudden , aan land brengt ; men kookt eerst een sop van half wa- rettien -ter en half vant voorschreeven Limoen-zap of Azyn met Gember, Lanquas , Ritsjes,en, dien het lust j ook met Look, en giet het alsdan daar over s daar na neemt AmboinsZout, rookt het overt vuur ganfch droog , wryft het kleen en strooit het daar over,bewaart het in digte potjes dat geen lucht daar by komt, zoo hebt gy een goede Bocas-san ter indoopinge dienstig , dewelke men wel een Jaar goed kan houden, hoewel deWormen ganfch weg smelten. De derde manier vant toebereiden geschied in den rook, Derde wy~Wanneer men de schoon gemaakte , en met de boven staande gesneedene kruiden ge- { e e °Zntmengde Wawo , op een Bijsang- blad , dunnetjes uitbreidt, met een ander Btjsang- à-blad bedekt, en dan tuiïchen dun gelpleete Bamboezen, of Gabba Gabben bindt, over3 t vuur roost, en daar na in den rook hangtj wanneer ment eeten wil, neemt menhet tuiïchen de bladeren uit , dat dan zoo dun is als Pannekoeken , breekt het instukken en doopt het in eenige saus. Al het Wawo , inzonderheit het ingepeekel-de , behoud zynen klipagtigen reuk en imaak , daar zig de Liefhebbers niet aanstooren , dog word die ook meest benomen door de voornoemde Specerijen. Menbevind ook dat hett water afdryft, doch het word hen verbooden , die eenigeZeerigheit aant lyf hebben ; en wiens Beenen vol zweeren zyn moeten in zee hetWawo daar aan niet laaten komen , dewyl het meer verrotting veroorzaakt en de ge-nezing belet.

De tweede soorte die in de volgende volle Maan opkomt , en alreeds de gedaante Welke nietVan Duizendbeenen heeft, word wegens haar afzienlykheit niet of zelden ge- e ^ aarAnten , want men daar van wel geen zonderling letzel bevind , doch by veele eenegroote duizeling en benauwtheit verwekt , daarom het beter is dat ment geheele n al myd. De laatste soort vuurd by nagt in zee , gevende een helder ligtVan zig ,/ waarom ze te meer gesohuwt word , dewyl ze deze eigenschap met det)uizendbeenen gemeen heefr. Tot naarder kenniilè van dit Schepzel, zal ik hier byde aanteikeningen van zommige Jaaren zetten , wanneer het regte Wawo gevangen is.

Anno 1684. heeft ment gehad den 3, 4, y den Maart , zynde dévoilé Maan op Eerste op-den eersten Maart geweest , het quam toenmaals in redelyke menigte voort, on-der de klippen , van den rooden Berg tot Hative Kitjjil toe , men schept het Schryver ,2 oo wel in de prauw zittende , als tot de midden toe int Water gaande , wanneer v zelvele mant van allen eene brandende Toortze in de hand houd , waar toe de Inlanders & eva '*& en

is m tjaar

Eene bevruchte Vrouw verkiezen , al zoude zy met de Toortze in de Prauw blyven 1684.zitten.

Anno 168 y was de volle Maan op den 20 Maart, wanneer de Zon in den Ram in- 2 Onder-trad, voor en na de volle Maan was het zeer heet en stil weer, waarom men dit Jaar ^685.^^inig Wawo gezien heeft, want op den 22 Maart s avonds, vertoonde zigdatklee-

goedje Wawo lean genaamt, dewyl ment zelve voor de Vistchen laat. Den vol-genden 2 3 sten wierd het regte gevangen, dog in kleen getal.

Anno 1686 was het volle Maan op den 8 Maart, het Wawo wierd den 11 van 3 Onder-^ie Maand gevangen , doch mede weinig wegens de voorgaande droogte, hoewel op ^686.*^st e Ze twee avonden een sterken regen voorviel.

Anno 168/ den 27 February was het volle Maan, en den volgenden eersten Maart 4 Onder-stad het behooren de tyd vant Wawo te zyn, doch is niets gezien, behalven eenige ^687.^%merige roode draaden, dewelke geen gedaante hadden, zynde al wederom de voor-gaande droogte en stilte daar van d oorzaak.

G 2

Anno