OPUS M A J U S. 219
Wmus adhuc in superfìcie terrae, nifi circiter * viginti quinque milliaria’, & hocfacit gibbositas terrae visui resistens.
Caput II.
De tertìo , quod est opposttio vistbilìs respeSlu visus,
T Ertium est oppositio visibilis respectu visus. Hoc enini exigitur in vistifracto secundum Jineas rectas, sicut hic est intendo, quamvis per reflexio-nem& fractionem poffit res vider! fine oppositione. Sed mirabile est hoc, cumnosaudiamus undique&olfaciamus, &in fronte sentiamus calorem ignis retro positi,si multus sit&fortis, & visus, qui est fensus nobilior, non facit sic. Et causa hu-jus rei est valde occulta & adhuc inaudita , & invisa apud sapientes . Âristotelesenim in libro problematum debuit nos certificare de hoc, nam ibi tangit istud in-ter alia sua problemata secreta . Sed vel mala translatio , vel falsitas exemplarisGraeci, vel aliqua alia causa nos impedir in hac parte. Certum tamen est, quodaudimus ex omni parte fonos fine fractione & fine reflexione, ut proferens auditvocem propriam; sed impossibile est, quod hoc fit secundum multiplicationemac-cidentalem, quia species accidentalis non facit nos sentire objeSìum, ut prius ha-bitum est. Nec est per fractionem, quia unum est medium; nec est ibi densum,a quo fit reflexio ; quapropter necesse est, b quod fit secundum lineas rectas* fra-ctas in aurem. Ergo oportet quod sonus verus& non fola species foni fit oppostaauri, Le fiat multiplicatio in eam, sed primus sonus non potest objici auri. Ergooportet quod sonus verus generetur in oppositione auris , & hoc est verum perhunc modum quem dicam. Nam sonus generatur ex hoc, quod'partesrei percusifx egrediuntur a situ suo d naturali , ad quem situin sequitur tremor partium inomnem parrem cum quadam * rarefactione, quia f motus rarefactionis est a centroad circumferentiam, & sicut cum primo tremore generatur primus sonus, sic cumfecundo fecundus in secunda parte aeris, &cum tertio tertius in s tertiaparte ae-ris, Le sic ulterius. Et quia hi tremores sunt impetuosi & maxime in aere, qui defacili mobilis est, & cum movetur bene, retinet impreslìonem motus, ideo fecun-dus sonus & ultra usque ad botiam distantiamnon est sola species foni, sed verussonus saltem habens plus quatti species , & quia sic est , ideo h voci multiplicat»ab ore juxta * superfìciem secundum incestimi primum potest consimilis perhujus-modi tremores aeris in omnem parrem factos generati in 1 aurem, non acciden-tali generatione sed principali, quia causa ejus est ibi, scilicet tremor dictus quifacit aurem tremere in aurem, & facit sonum vernin in eam, & in omnem par-rem, & sonus factus in aure vel prope aurem , & in directo ejus non est speciesspecie!, sed est ipse sonus factus a tremore. Et fignum, quod sonus in partibusme-dii aeris a primo loco generationis non est species fola foni, sed habet magis de na-tura objecti, est, quod violentici- est sonus quam aliud sensibile, quia 1 subito con-fundit auditum&interficit, quando multum excedit. Odor autem non solum facitfpeciem, sed ab odorabili exit fumus, qui est corpus subtile diffundens se ubiquein aerem, &cum venir in oppositione narium, multiplicat fpeciem suam usque adinstrumentum olfactus, Le ideo fumus ille habet verum odorem, sicut odorabile pri-mum ; & propter hoc non solum species , sed verus odor invenitur hic in aper-tone narium , sed non primus , imo fecundus , qui est in fumo . Quatuor veroqualitates, ut superius tactum est in legibus multiplicationum , possunt compierespecies suas , sicut quatuor dementa propter neceflìtatem generationis . Nam vi-demus , quod ignis non solum generar fpeciem suam , sed verum & perfectum
ignem
4 MSS. 2y. b Mag. quod muitìplicatio speciei foni stt per lineai . * Reg. fraBa. <* Ed.naturali velocitar, <K> inclinantur ad eundem fit ut» . e Ed. refr/tftìone • f Ed. moduli s Ed.finiam partem, h Ed. w* multiplicat a . ‘ Ed . superficie!» aurii, k Har. aerei ». 1 Deest«1 Har.