2§4

FR. ROGERI BACON

Caput IV.

De exemplîs penes hujusmodi sraElianes .

D Escriptis his figuris circa modum videndi per frallionem poflunt poni e 1 -xempla in rebus visis, & primo de baculo quividetur fractus., quando unapars est in aere, le. alia pars in aqua, & oculus est in aere. Dé hoc enim estvulgata contentin apud philol'ophantes, quando difputant de quolibet, Scnunquamsolvitur apud vulgus eorum, quia nelciunt hanc tettiam a parrem perspelliva .^Quando autem oculus est in eodem medio cum superiore parte baculi, videhitipsaraper visum re&um , licut est. Sed quando oculus est in subtiliori medio respellu par-tis inferioris baculi, qua est in aqua, primus canon supradilfus de b medio plano,vel quintus de medio densiori in qno res est, cujus convexitas est versus oculiam,habet hic locum. Nec est vis de qua loquamur hic in aquis fluminum & fossarurrîconsuetis, quoniam licer aquahabeac riaturaliter superficiem convexam ubicunque sit»propter hoc quod semper fluir ad locum inferiorem, ut in superioribus est declara-tum, tamen aqua consueta: in fluminibus & fomtibus le cateris concavitatibus a-pud nos habent quantum ad senlum c superficiem planam, & quocunque modo lo-quamur , oportet quod res visa in aqua appareat propinquius. oculo, quam sic ejus.locus verus, & major, sicut pater in utraque figuratione, & ideo pars baculi, quaest in aqua, non apparebit visui in continuum & directum alterius partis, sed pro-pinquius oculo, le ideo noceste est baculum apparere in figura curva, le ungulati»ac fi esset fractus in ingressu aqua, quod pater in figura; (Tab.ll. Fig.i^.y Nam sitb baculus » a oculus, &hm superficies aqua, b faci et speciem suam ulque adc, sednon ibit in o per incestimi rectum, sed frangetur in medio subtiliori ulque a, utinceffus rectus sit inter strali ione m & perpendicularem dueendam. a loco fractionisquaest g c, sed res apparet in co ne urlii radii visualis cum catheto, Iccathetus est b d p»acque concurret radius visualis a c in d punito catheti. Ergo b extremitas baculi vi-debitur. in d, Se eodem modo qualibec particula ipsius, qua: est in aqua, videbiturin di re ciò ipsius d- Ergo totura quod est in aqua apparebit in linea n d . Quarebaculus totus videbitur in f n d linea, & ideo in linea curva habent e anguluminn, & sic. fractus apparebit. Et cum homo posti t videce m aqua, tunc perartificiumdebitum sciens morati infra aquam videret baculum strali ti rn in superficie aeris ,sicut nunc vider, in aqua propter canonem ^ l’ecundum de corpore plano cum ejusfigura, vél propter canonem tertiumeum sua figura, ubi oculus est in medio den-fiori, cujus concavitas est versus. oculimi. Similiter accidie, si in vas mittaturali-quod sumaturque distanti» ut jam non videatur, eodem sipario exillente inter vi-deo rem A vas videbitur quod imniislum est, si aqua infundatur, ut dicitur in prin-cipio libri de speculis, Sa hoc qui liber potest ex periti , licer iaexpertis videaturmirabile vel magis faliuni : cuj.us causa ex canonibus memoratis, scilicet primo deplànis & quinto de concavis, manifesta, est. Nam propter hoc, quod oculus est in,subtiliori medio, & res in groflìori, oportet quod res appareat propinquius & eleva-tiusf versus oculiam,, ubi est concursus radii visualis cum catheto, & apparebit major,quapropter videbitur visus, quod res e posila in vas. elevatur f a fundo vasis usquead superficiem-aqua, nec est hac alia figuranoquam qua: in pradictis locis fa-lla est, & ideo illa sufficit. Si. vero aspiciamus solem vel lunamlc stellas in orien-te & Occidente mediantibus vaporibus aqueis, sicut lape accidit in astate, & au-tumno, videmus' ista luminaria insolita magnitudinis, ut quilibet experitur. Sedcausa hujusmodi accipitur ex canone primo cum ejus figura, ubi oculus est in me-dio subtiliori', &rès in- medio denfiori» cujus concavitas est versus oculum. & ocu-lus est inter centrarci & rem visam . Nam hujusmodi vapores spharici lune Se

con-

» 14. partiam'. b 'Mag> superióri- mèdio'. * }fo.ì. suptriorem superficiem-., d E4* jjbm’WMW**e Har. qu* ponìtur in vasi. * M»g. 0 prosutida■ •