OPUS M A J U S. 335

artificiatum est , oportet quod constituatur in esse specifico per ipsam compositionemquarn ars introduci, quia ass solum introduci compositionem illam, eo quodarsnon faci t nifi forniam artificialem, & ideo arca, unde arca est res artificialis, dice.tur una numero vel plures per unitatem vel numerositatem compositionis & nonmateria area.

\

Caput IV.

D Einde qusritur quarto, an in aere & hujusmodi diaphanis , quando conti.

nuatufv prasentia-agentis super ea, species prima maneat continue, dum a-gens est prasens, vel corrumpatur , & alia renovetur, & sic quasi infinities in dieartificiali cadesti fiat species in aere Se corrumpatur per actionem solis. Quod ve.ro quasi infinities corrumpatur& renovetur, patet perauctores perspectiva. NamAlhacen in 2. libro determinar , quod alterano diaphani per hujusmodi species nonest fixa nec permanens, sed cito generatur & cito corrumpitur . Irem hoc patetper hoc, quod si multiplicatio lucis & collectio in eodem loco per medicam fra-ctionem& reflexionem, ut prius exemplificatum est, inducit combustionem sensibi-lem, tunc longe magis fieret sensibilis combustio si ab ortu solis lem per maneretprima species, & intenderetur continue usque ad occasum per continuas multipli-cationes, precipue ut hic non esser reflexio nec fractio , precipue duplex , quacum accidie in pradictis multimi dcbilitat lucem . Sed a parte solis non est nifiuna fractio & ili a est debilis, quia variano diaphani in sphara cedesti & sphaeraignis non est tanta sicut est crystalii & aeris. Irem in raro est disperso corporaliumpartitura, & ideo species multum dispergitur & non unitur , & non colligunturmulta in parvo loco sicut in denso. Quapropter oportet quod sit debilis operationis& ideo in libro de causis dicitur quodvirtus dispersa est debilis operationis, Le ideohaec est causa quare non potest din conservare se in raro quamvis in denso. Aliacausa est, quia ab omni puncto aeris lucidifitmultiplicatio lucis secundum omnesdiametros, & ideo quando est magna quantitas sicut accidit in raro, quasi fine coro-paratione est major dispersilo speciei ab eo quamadenso, & isla multiplicatio infi-nita inducit debilitationem speciei, pracipue cum fit in materia aliena , & quiadebilitatili' multum per actionem exteriorem, accidit quod non potest se conserva-re in materia in qua est, & ideo deficit in potentia materia . Et his de causispotest natura medii diaphani specifica invalescere super speciem debilitatem , 8ccorrumpitur statim necessario posi generationem fine tempore sensibili intercepto.Sed in denso potest diu man ere & intendi propter rationes contrarias ut in luna& fiellis, dum radiolitas solis fit prsesens eis, quia in parvo loco multum de speciecolligitur & a parva quantitate respectu rari, quod tantum haberet de substantiadispersa, quod sit modica dispersilo per multitudinem exteriorem, & ideo fortifica-catur species & intenditurin tali denso, & non corrumpitur nifi per privadonemactionis agentis. Unde luna 8e stella semper lucent nifi per eclipsin, & ideo haecest causa duplex, quare densum bene retinet lucem & hujusmodi species, quia be-ne incorporantur in eo & non sic in raro. Si dicaturquod in regionibus sub Can-cro & alibi est magis combustio elementaris, & est ibi mala habitatio nec conti-*iua, ut dicit Ptolemaus libro de disposinone sphara, quapropter manebunt species& continuabuntur fine corruptione; dicendum est, quod non oportet -, quia licercorrunapantur quasi infinities illic in die sicut hic, tamen aer ibi propter magnanimoram solis super capita eerum quasi per quatuor dies, ut dicit Ptolemaus, pro-pter parvitatem declinationum solis , confulionem , equidistantiam , recipit majo-rem dil’positionem ad combustionem quam hic . Sicut videmus quod propter mo-fam sofis magnani accidit in aere nostro; quod prope finem ostava horae& prin-cipium nona est major calor quam in sexta bora , quando magis appropinquatcapitibus nostris . Quamvis ergo species corrumpatur successive qualibet , tamentehnquit ex sua prasentia aliquam dispositiopem caloris , & lic potest plus &

plus