191

Lib.lII. Ifaac,fiue Chriftus natus.

Jf

.4:-',.*

\w*t

x

doei.l.

Ctn 1,

x.Cor. 14 .

Bafil.

Gen.io.

Cyrill.Al.

Pfiyficascap. 4. reducens partus filiorum ad fortunae euentus,ait: Pareos mftrumentatu potius,adiuuans caufa «ft,vt qui non cumlubet,liberos gignat fed tunc denique,cum Hia verum omnium arcki-teBa voluntas, caelitus eum impulerit. Itaque quod coniuxadconiugem accedat tempeffiue, & mature, vt inde filius na-fcatur,quantum ex vi caufarum naturalium omnium cafu fit, I& praeter omnem prouidentiam creaturarum.Id lolum pro-uenit a diuino impul(u,qui ignorantes homines eo deducit,Vnde filij ditentur j quodfimiliter fit in Tcbus omnibus,quae videntur fieri cafu.

§. II.

'Trophctix fpiritus vitx innocentia vt plurimum focius .

N On otiose in praefenti inculcatur, quod Deus praedixe-rat Sarx filium concipiendum,ait enim: Concepit , & pe-perit filium in [eneBute fua , tempore quo pradixerat ei Deus. Non,inquam,in praefenti otiose inculcatur prxdidio de filio ha-bendo , fed vt offenderetur Abrahamidx familiae fanditas,& vitae innocentia, quarum comes,&’focius fpiritus pro-phetiae folet effe. Vbi fpiritus prophetiae eft,regulariter roa-nifeftumfignum innocentiae,& fanditacis offenditur. HincDominus per Ioel.cap.i.figna humanx reformationis prx feferens,ait: Et eritpofl b&c , effundam ftnritttm meum fuper omnemcarnem , & prophetabunt filij veftri, & filio Veflro. Ecce tibi vbiSpiricusfandi vis humanam carnem afflauit, quidffatim fe-<\uix.ux>&prophetabunt filij vefiri. Cur non magis aliarum vir-tutum proponuntur effedus?Cur de fpiritu diuino accepto,nonpotius proliliuntin primis charilmataalia meliora, &prxffantiora,quam praedictionis,quam prophetiae ? Scio ininnocentiae ftatu poff afflacionem diuini fpiritus nihil citiusapparuifle in Adamo, quam fpiritum propheticum. Ait enimtextus Gen. z. Eormauit igitur Deu* hominem de limo terro y &in -ffirauitin faciem eius fptraculum vito. Quid tunc ? AppellauitAdam nomtntbuf fuis cunBa animalia,&c. Infliper, vbi videtEuam,ait: Hoc nunc os ex ojfibus meis,0> caro de carne mea,hoc vo-cabitur virago,&c. Ecce cibi vbi Adamus de Dei infufflationefandus,&innocens apparuit, in nullo prius externo,quamin prophetiae fpiritu fele exercet. Vbi ergo pet aduentumSpiritus fandi naturam humanam reformari in prilfinumfanditatis,& innocentis ffatumDeus offendebat,merito profigno tantae reformationis poluit profilituros Prophetas, vtfic mehifsfanditas,& vitx innocentia accrefcens indigitare-tur.Retn pulchre attigit D.Cyrill.Alex.in Ioelem :Ejfufus eft innos Spiritus fanBus,Deo lotificante naturam nofiram humanam,&fuperha,ac primoua gloria coronante,& ad illud denuo, ex bonitatefua reuehente,vbi ante fuerat,peccato nondum ingreffs. Non enimgratiaprophetio carebat Adam prius quam diuinum mandatumtranfgrederetur, cum tametfinon audiret,vnde, aut quonam effetmulier,(lattm acclamauit: Hoc nunc os ex ojfibus meis,&e, Offen-debatur in Spiritus fandi aduentu primxua hominis reffau-rata gloria; offendebatur fanditas , & innocentia primaeuaadueniens , quae per prophetiae donum fuit exprimenda , vtcui propheticus halitus ab initio creaturae, ab ipfo Adamoadnatus effet.Comes enim eff inhabitantis innocenti* , in-habitantis Dei, fpiritus propheticus. Id quod notabat Paul.1. adCorinth. 14.inquiens:Si autem omnes prophetent, intret au-tem quis in/idelis,vel idiota,conuincitur ab omnibus ,diiudicaturabomnibus. Occulta cordis manifefla funt : & it a cadens in faciemadorabit Deum, pronuntians quod vere DeUs in vobis e fi. Prophe-tia fonat, & fanditas, & Deus inibi habitans fentitur ; nonenim folet venire fpiritus prophetiae, nili Deus praeceflerir,& animae puritas. Ex quo aiebat D. Bafil. in praefat.ad Ifaiam:Ergo cum anima omni virtutis jludio dedita , vehementi in Deumamore perpetuo Dei memoriam (ibt impreffum feruat,atque hac qui-dem re primum apparat fefe, vt Deum habeat velut inhabitantemex vehementiffima in Deum intentione,^ arcano amore , numineafflata digna prophetia dono redditur , Deodiuinam virtutem im-partiente, animique oculos aperiente ad intelligendas quas velit fpe-culationts. Et paulo (apzuus&ixexiv.Magnaqutdem,atque adeoprima dos,quaque animam fummepurgatam requirat,diuini affla-tus effe capacem ad prophetandum myfteria Dei. Ne nifi puro , SiDei pleno animo adeffe foleat fpiritus prophetiae. Hinc Re-gi Abimeiecho dicitur Genef 20. Redde viro fuo Vitorem ,orabit pro te, quia Propheta eft , & vtues, Expende vnde probetefficaciorem orationem futuram, nimirum ex eo, quia pro-pheta eft -,cur non magis ex eo,quia iuftus & fandus,& inno-cens eff ? Nonne oratio maiores vires fumet ex fanditateorantis ,^uam ex dono prophetix? Cur ergo fanditatem

praeteriens, ad prophetiam recurrit ? Equidem in facra Scri-ptura,Propheta idem eff , ac iuffus,& innocens , adeo e-nimprophetia creditur ex fanditate venire , vt qui Propheta,idem reputetur luffus. Sic Philo lib. Quis diuinar.rerum fithxres : Omnibus probis viris facra Scriptura prophetiam tribuit.

Malum autem virum non eflfas effe interpretem numinis : ergo ne-mo malus proprie correptus furore dtuino dicitur , fed infolum fa-pient em hoc competit, quandoquidem is folus eft inftrumentum Deirefonans ab eo cantaBum , &pulfatum inuiftbiliter. Proinde quot-quot inter iuflos cenfentur, inducuntur Propheta pleni coeUfti mo-mine. Hxcibi.

gen. 1 1. Vocauitque Abraham nomen filij fui,quem genuit ei Sara, Ifaac: &: circumciditeumo&auodte , ficuc praeceperat ei Deus,cum centum eflet annorum: hac quippesecate patris natus eft Ifaac.

§. III.

Sic pueruli i» virtute inflituantur,vt nentam \uxtef%umx-na,quhm iuxta diuina vtuant prxeepta.,

O Ctiduanum puerum diuini prxeepti exercitatio fufei-pit,att enimiCircumcidit eum oBauodie ,ficut pracepera teiDeus. Et cur diurna lex pueriles artus fic praeoccupare feffi-nar ? Vt doceantur coeleftium promiflionum haeredes nonpriusdeberealiis,quam diuinis inffitutionibus imbui. Qux-ffio fuit celebris apud D.Bafilium , an,qui tyrocinium in vir-tutum fcholaagebant,deberent facram Scripturam legere,&edifcere?Cui refpondet fandiflimus Pater in regulis breuio-ribus ,9$ .Quaad vfum pertinentia funt,ea,vt Vnufqmfque ex di-uinis litent edt[cat,& reBum , & ne ceffurium eft, cum ad maioremanimi expletionem in pietate , tunc etiam vt ne humanis conftitutio-nibu* affuefiat. Sapicntiffimecauet virtutum dodor ,ne tyro-nes conftitutionibushumanis affuefeant, fed diuinis inffi-tuantur pneferiptis , humanae namque conffitutiones nefeioquem fecum algorem habent , quo citiusanimi in virtutefugent. Quod notans Stephanus ait Ador. 7. Accepiftis legem ABer.j .in difpofitione Angelorum,& nofi cuji odiflu. Vbi Graecus aitr^r-cepifti* legem in inflitutiombus, & pr&ceptiontbw Angelorum. Adhaec Syrus : Acceptftis legem per praceptum,& mandatum Angeli ,

& non cuftodtftit, Nec credo agi in praelentide Angelicis fpi-ritibus folis,qui legem,& praecepta dederant, fed & de An-gelicis Dodoribus,& magiffris,qui inter homines florebant*

& dabant regulas vitae.Sic in 3. ad Galatas docent D. Thom.Oecumen. Theophyl. Gagneius,Primafiuv,Chryfolf. Ambr.

Ex quibus illud maxime ponderandum eff, quam algeant,&conffitutiones & praecepta prolata ab hominibus , quan-tumuis videantur fandi»& Angelici. Qux erum per Ange-los , & Angelicos Dodores ,& Prophetas antiqui Ifraelitaepraecepta recepere, minime cuftodiere. Nequit enim fieri,quod humanae conffitutiones non frigeant, & vincantur ne-quitia hominum fofeipientium. Vnde Theodotus cap. i.Appendicis ?. in tom. 6. Cone. Ephef. ait: Atteftatur magnus , ,

Paulus de Angelis,quia omnes funt mtniftri fpiritus ad minifleriumdeflinati , propter eos,qui futuri funt hiteditate pojfidere falutem .

Sed non liberabatur homo , nequitiis pronus inhtrens. Deficiebat ergoad hominum diligentiam > nequitia enim malignorum,bonorum flti-dia fuperabat. Quoniam <Q> Propheta viBifunt. Nihil operabanturDoc 7 ores,& lex deficiebat,& Angeli ftudia fruftrabaneur,volunta-te homtnumnon fequente qua bona funt. Ideoque ipfe Creator na-tura aduenit, naturdmqm viBam erigere volens,dftitit. Sint fan-diffimi viri,fint homines Angelici i ad hominum tamen di- ® x0 ,lligentiam,& difciplmarrt deficeret homo, nifi Deusadflaret,cuius diuinis praeferiptis alTuefceret. Hinc Moyfes Exod.19.accipiens focerum fuum Iethro in tabernaculo fuo , illi ffa^tim Dei optimi & maximi facinora propofuit. Quippe aittextus ,Narrauit Moyfes cognato fuo , cunBa quA fecerat DominusPharaoni,<& JEgyptiis propter ifrael::: L&tatufque eft Iethro fuperomnibus bonis, qua fecerat Dominus ifraeli, eo quod eruiffet eum demanu Aegyptiorum,^ ait',BenediBus Dominus,&>c. Dtfettiflimuserat Moyfes, magnamque notitiam omnium difciplinarumhabebat, & tamen U 3 dus hominem ethnicum,nihil illi aliudproponit , quam nudum Deum omnipotentem aduerfus./Egypcios , cur non magis hominem argumentationibuscolit, vel vitx regulis inffuuic > Erat Moyfes lex lpfa viuendiIfra^licis i Sc quicquid legis,& bumanx inffitutionis erat,

prxtermifie^