i-.Tim.z,

Hieron.

iJifdr.ii.

Zack.$, t

Beda.

l.Reg.S.

204

Lib.III.Ifaac, fiue Chridus natus.

genef. 24. Dixicque Abraham ad feruum fe-niorem domus fuse , qui praeerat omnibus,

lis pertinent, ea prxcipue tribuuntur parentibus. Ait Pro-cop.in Gloffa , Quare Samuel non luit poenaspropter fcelera filio-rum ficut Heli? Iftt in homines iniuriofi,tlli m Deum impij fuerunt,t , , ~ -- r . c i Neque entm illi violauerunt matrimonia, neque libidinibus iniuria

qUX habebat .1 onc manum tuam lubter te - j affecerunt diurnum tabernaculum. Bos nutem folumaccufat, quod

mur meum ; vt adiurem te per Dominum ; corrumperentur muneribus. Quando quae caditatis fune in filiis,Deum coeli,& terrae,vt non accipias fororem ! in^gra manentjintegra etiam manet gloria parentum , quae

nlio meo de filiabus Gnananaeorum , inter'

quos habito : fed ad terram,&: cognationemmeam profici{caris,& inde accipias vxoremfilio meo Ifaac.

§. I.

Qu& circa filiorum pudicitiam fiunt , pr&cipue pa-rentes tangunt .

rvlla in Ifaac de nuptiis ddenditur cura,nulla in illo deeligenda, iungeudaque fibi puella cogitatio , id foluspater Abrahamus meminit,folus curat, folusferuum vocat,& cum ieruo tractat feruile,& lafciuum Chananxorum ge-nus effugere, & virginem ex propria mundiffima cognatio-nefilio dare. Et cur in hac cura folus introducitur pater,nilivt oftendatur, quam prxcipue parentes tangant,quxeum-qux funt filiis pudiciux,& caftitati?Hinc Paul, i.ad Timoth.z. Mulier feducla in pr&uartcattone fuit. Saluabitur autem per fi-liorum generattonemfi pormanferint in fide,& dilettione^ [anttt-ficatione cum fobnetate . D. Hieronym. lib. i.in louinian.putatvltima haec legenda effe , & fanBtficatione cum caftiiate. Salusenim& foehcitas parentis non folis ex propriis virtutibuscondat,fed etiam refultar ex filiorum virtutibus. Et exqui-bus filiorum virtutibus ? Nimirum fi fidelesfunt , fifan&i-momam habeant cum caftitate. Equidem quali proprioftemmate ornantur parentes filiorum caditate. Vnde D-Hieronym ibi: ergo faluabitur multer ,fi illos genuerit filios,

qui virgines permanfun funt , fi quod ipfa perdit, acquirat in libe-rts,& damnum radicis, & cariem flore compenfet,&pomis. Ecce ti-bi vt fevediat parens cado,& florido filiorum ornatus& fa-lurem componarluam de filiorum caditate,quafi hxc in li-liis prxcipue fpedletad patres.Hinc i.Efdrxcap. n. vbi pe-tulantia , &' l;bido populi in alienigenis ducendis curatur,facerdotis magni Iefu filij illius criminis rei notantur. Aitenim ; Et inu.nttjunt de filiis facerdotum , qui duxerant vxoresalienigena*. De Hlns lofue filij !o[edech,&fratrescius, Maafia,&

pudiciti£c,& caditatis fplendori deroget.

§. n.

Terditionifiolent ejfie nupti<t,in quibus non tam Cbrifiusfia-lutu attthor , quam temporale aliquod com-modum cernitur.

S Vper Abrahami femur iubetur feruus Eliezer manum

i

ponere,vt iuret dc eligenda Ifaaco fponfa: & cur ad hoc

N VlIa in Ilaac de nuptiis ddenditur cura,nulla in iilode manusponicur fubter Abrahami femur ? Erat in Abrahamielinenda, iuneeudaque libi nuella conitatio , id folus femore,tanquam in radice Chridus,vcmaluntDD. Gregor.

Auguft.Ambrof.Rupert.Hieron.&alij apud Lippomanum,qui folus in illo connubio fpe£tabatur,non diuitix,non dorminatus,non format venudas,cupiditatispabulum.O Spon-fa Ifaaco digna, pro qua eligenda non temporalia commo-da,fed Chridus fpe&atur: fallar, nili inde aufpicatiffimumconnubiumappareat: connubiorum enim diferimina tuncoriuntur, quando nonChridus,fed lucrum quaeritur tem-porale. Prouerb.51.ex le&ione Septuag. apud D. Hieronym, plib. i.in louinian. Mulierinfipiens,&audaxinopspanis.Terrtge-na apud eam pereunt ,& in profundum infernum incurrunt . Expen-de qui lint, qui pereant, qui damna peffimx fceminatjexpe-riuntur,mmirum , Terrigenae, hoc ed,illi homines , qui infoeminarum confortio nihil Chridianum fpe&ant, nihilquevident, quod ad terrenum, & temporalem hominem nonpertineat.Ex quo eleganter D. Hieronym.ibi. Mulier tnfipiens,

& audax,inops panis efficitur. Cuius panis ? Nempe illius,qui de cce-le defeendit. Terrtgena apud eam pereunt ,& in profundum infer-num incurrunt. Qui funt terrigena , qui apud eum pereunt t Ftiqueilli,qui fequuntur primum Adam.qui de terra efl,&non fecundum,qut de caloeft. Vbi diuinilTimi panis inopia ed,vbi in coniu-gali foedere nihil fecundi Adami, nempe Chridi afpicitur,fed terrena, & temporalia commodafola prae oculis funt,ibi & ruinae, & perditiones proliliunc. Exemplum lit,quodde Herode narrat Egelipp.lib.i.Excid.Hierolol. cap.j< 5 . in-quiens : Hanc Herodis potentiam profperis affluentem fucceffibus .Eltr%jr.& Jartb Godoha. Quid tunc > Accipite Zachariam vnius mulieris expetita fdcietasinclmauit.mocfiifque infregit dolo- tgeiip*cap.5. huc refpicientem : Ofiendttmihi Dominus lefum facerde- ' ribus,exquo aduerfus ius.fdfque contugium dignitate potius gene-tem magnum flantem coram Angelo Domini : & Satan flabat a ris,quam charitate.vfu quodam regio metiendum exiftimauit. So-dextris virtutis eius,vt aduerfaretur ei. Et lefus erat indutus vefii- I ciat fibi Mari amnem Ariflobuli neptem , Alexandri filiam. Itaquebus fordidis flabat ante faciem Angeli. Creditur Zacharias ■ dum [equitur nobilitatem,in perturbationem incidit, qua fibi do-refpexiflead didtam Eldrae hidoriam , fed ibi Iefu facerdotis ! mus propria non conueniret , cui diuerfarum prouinciarum multi-fummi filij dicuntur alienigenas duxifle vxores, illaiumque 1 plex obtemperabat ptpulus. Scatent connubia doloribus, fca-

Hieron.

voluptatibus, & luxuria capti. Hic lefus dicitur coram ad-uerfano dare indutus vedibusfordidis. Non filij , fed foluslefus apparet fordidus, quando enim filiorum caditas con-jugio nefario fordidabatur, labeshaec prxcipue patrem affi-ciebat. Sic Beda in Eidr.htUV.Recle,inquit,flabat Satanas a dex-tris etu*,vt aduerfaretur ei,quia vera erat accufatio,ipfe enim cumceterts alienigenam duxit vxorem.Quod autem dicitur lefta indu-tus vefhbus fordtdts,interpretatur ob coniugium illicitum. Sed in-tuendum , quod non feribit Efdras lefum alienigenam duxiffe vxo-rem,fed quofdam de filiis eius hoc facinore dicit effe pollutos. Qua/n-uis & culpa filiorum ad patrem re(piciat. Ecce tibi vnde lefusfordidas veftes habebat, nimirum exfordidata filiorum pu-dicitiamon lefus, fed filij fefe coniugio lafciuo polluerant,& tamen pater totam illam maculam induit: in re enim ca-ditatis , & pudicitiae,quidquid in filiis inuenitur , patres autornat, autinficit, quafi huiusvirtutis cura , prxcipue illospercingat Notiffima ed Heli clades , de qua ait Dominus i.Reg. 3.Sufritabo aduerfus Helt omnia,qua locutus fum fuper do-mum e tus. Incipiamcomplebo. Pr&dixi enim ei,quod indicaturuseffem domum eius in aternum propter iniquitatem eius , eo quod no-uer at indigne agere filius fuos non corripuerit eos. Sed & Sa-muel habuit filios perdiciflimos, & tamen non luit filiorumpoenas. Cur magis Heli, quam Samueli tribuuntur filiorumerrores t De filiis Samuelis folumdicitur i. Reg.cap.8.quoddecltnauerunt pofl auaritiam.de filiis autem Heli dicitur cap. z.quod dormiebant cum mulieribus, que obferuabant ad oflium ta-bernaculi, Non autem alia, fed quae ad caditatis labem io li-

tent periculis, quando m illis folum fpedlatur temporalelucrum, nihil Chridianum ,&diuinum confpicitur. Cauc,homo,nead connubiacurras, ficut equus, & mulus , folarefpicienspabulaappeticus, quando nuptiarum aufpiciumfoelix nullum ed ,nifi vbi in illis quaeritur Chridus. HincPlalm. 127. Vxor tua ficut vitis abundans in lateribus domus tua, pfal.UhQuid vxorad vitem? Vitisprxdannffimusfru&us non fpe-ftaturnifi de torcularis preffuraificvxoris foelicitas nullibiita claret,vt a torcularibus Chridi. AccipiteD. Ambrof. lib.

3. de Virg.fantem: Efl Eccltfis. ager dmerfis facundus copiis. Hic Ambrofcernas germina virginitatis flerevernantia, illic tanquam in cam-pis fylue. viduitatemgrauitate pollentem,alibi tanquam vberi fru-ge coniugij Ecclefia fegetem ypletem mundi horrea,acveluti mari-tata vinee, factibus torcularia Iefu Domini redundantia ,in quibusfidelisconiugfifruSlus exuberat. Ecce tibi locutus de flore virgi-nitatis , degrauitate viduitatis , vbi ad coniugium acceffitfub f pecie vitis , minime eius prxdantiam odendit , nifiprodeuntem de torcularibus Chridi, quafi inde folum au-fpicatiffima fincconiugia. Quorefpiciens D. Chryiod. hom.n.in epid.ad Coloffait : Faciat quifquam nuptias , quales egodtco,& videbit voluptatem.Quales illas ? Primum virgini qutras Chryfo^'virum,qui vere virtsm,& tutorem illi preflet. Pecunias non qua-ros, non generis fplendorem, non familiam magnificam ,vana funth&c omnia , fed animi queras pietatem , manfuetudinem , veramprudentiam , Dei timorem , fi velis filiam tuam iuctinde viuere.Pofleaquam diligenter viri virtutem compertam habes, filidmqueiam elocare ftatuis, ora Chrifium , vt adfit. Neque enim pudebit

illum