208

/

Lib.III.lfaac,fme Chriftus natus.

&&

«1 cT

f ..-t

i «,

j i -

4k\ > i

" f . sir ' -

■ 1 *

Luc.iB.

Matth.rp.

PauUn,

Chryfol.

Kom,i,

Bruno.

A chat.

vt capiant humana verba.Fruftrat tentat homo Dei aures,nifiChriftus praecedat,huic vni debemus , quod Dei aures dila-tatae fint,& aper'ae humanis precibus,quae nifi Chriftusprae-ieritjobturanftimas Dejaures inuenerint. Foelix , quiChri-ftum praemittat in orationibus fuis,fallar, mfi velobturatif-fimas Dei aures penetret. Publicanus ille Luc. 18 . Percutiebatpeflus faum,dicens : Dem propitius efto mihi peccatori. Et eius ora-tic penctrauit coelos,imo diuinas aures tenuit. Quis crede-ret diuttis hominis orationem breuiflimam fic valere?Dice-bat DominusMatth. ip. Facilim eft camelumpefforamen acustranfire,quam dtuitem intrareinregnum coelorum. Quomodo er-go fieri potuit, vt oratio diuitis publicani tam facile coele-ftia omnia penetrauerit?Sic (e diues ifte exinamuit,vc per fo-ramen acus prius intraret,hoc eft,fic fe homiliauit, vt fe in-fereret foraminibus Crucifixi,qui velutacus filum fecum de-ducit,vt penetret,fic quos ducit, facit penetrare aures diui-nas. Ait D.Paulin. epift.ro. ad Seuerum: Publicanus incordede-trito femetipfum accufans Deo,&peflus affligunt crebra manu fun-dem } tta fe in humilitatem debitam (lrinxit,vt fe foramini acus.ho-ejl,via crucis,qua arflo tramite ducit ad vitam,diuinarum auriumpenetrator infereret . Cur non penetret diuinas autes,quife fo-ramini acus inferir,& vclut debile filum acutam acu,ficipfepraemittit in fiiis petitionibus Chriftum?Sane qui fine Chriftoorat,idem eft,ac qui fine acu,cis folo filo velit veftes affuere.

§. x.

Diuini generis flemina ab exhibendis fplendet beneficiis.

T 7Ide Eliezeris prudentiam,id fignum ponit eligendae vxo-* ris Abrahann filio , quod fulicct prompta, & alacris fitin exhibendis beneficiis. Quippe ait: Et illa responderitfBibe,qmn & camelis tuis ihabopctum.tpfa eft,quam pr&parafii feruo tuoIfaac.Et cur in ioln prompta exhibitionebeneficij agnofeitfignum praeparata a Deo coniugis Ifaaco Abrahami filio?Parabatur iliis nuptiis non fiolum Ifaaco vxor, fed& materDei filio i parabatur fqemina , ex qua ipfilnmus Dei filius fe-cundum carnem genus duceret. Sapienter ergofoeminaepraeparatae.ad diuini filij genus fecundum carnem promo-uendum,fignum tale requiritur, quando diuini generis ftem-ma totum claret a dandis benefidis.HincLuc. i. ait Angelusad MariamiEzre concipies in vtero,fgp paries filtum-.tfig vocabis no-me eius lefum.Hic erit magnus,&filius altijfimt vocabitur,& da-bit illi Dominus Deus fedem Dauidpatris fui.Dtcit letum vocandum filium Dei,& ille eum vocat filium Dauidis.Cur Ange-le tu non incipis illum vocare Dei fihunvGur mauis in prae-fenti patris eius Dauidis meminiffe?Non miror hoc, refere-bat Angelus Iefum accepturum ex Deo fedem Dauidis: vbiautem Iefus dicitur accepiffe, hominis debuit vocari filius>tunc habebitur Dei filius, ad genufque referetur diuinum,cumdareincipiat. Ait Chryfol. fer.i qq.Vides,quia quando ac-cipit , Dauid filius dicitur. quando dat, Dei filius nuncupatur. Cia-riftima eft notio generis diuini,quod facilis fis ad praeftandabeneficia, quod de tuis dare aliquid fcias. De Iefu aiebat.Paul.adRom. i. Qui faflus eft ex femine Dauid fecundum car-nem } quipr&defiinatuse/tfiUus Dei tn virtute. Requirisforfan,inqua virtute praedeftinatusjdt Dei filius,hoc eft , declaratuseft,& annuntiatus eft filius Dei? Sane ex virtute, qua fciuitaliis communicare bonafuashaecenim eft virtus,qua? clariusoftendit genus diuinum. Ex quo eleganter argumentatur D.

Bruno ibi, Qyod Chriftus filius Dei fit ex virtute , apparet exre-furreflione mortuorum, per hoc quod refurgens a mortuis , mortuosfecitrefmgere fecum. Itaque virtutem Chrifti,quafe filium Deioftendit,illam putat effe, qua &ipfe furrexir a mortuis, &;aliis fecum refurgere dedit. Vix enim declaratur nobis diui-num genus fine aliquo nobis exhibito,vel exhibendo. Hinc

Ifaias c.p, P aruulus natus eft nobis,ffy>filius datus eft nobis, <&> fa-flus eft principatus fuper humerum eiustftp vocabitur nomen eiusAdmirabihs^cenfiliarius.Deus. SufFeciffet,quod diceretur paruulus tantum natus fuiffe nobis , cur & amplius additur ii-mul& datus nobis fuiffe ? Non equidem fatis exprimebaturdiuiniflimi generis praeffantia quoad nos, nifi exprimereturquod & natus fuerit, 8c datQs, quando in dandis beneficiisdiuinum genus apparet. Non longeabeft Achatius Epifcop.Melitenfis hom.habita com.6.Conc.Ephef,c.i i.faus. is, qui

in coelo cuinpotefiate imperabat ,in terris ferui more faflus eft fub-ditus. Qui fuperne erat filius,inferne faflus eft infantulus. Atquehuc tendit illud lfai& Prophet& , cuius vos memwijfe velim , l uernatus eft nobis, Filius datus eft nobis, Quidfibi vult,datus eft ? Ne- jque enim folum quierat y natusefi,fed & nobis quoque datus effe dt- *

citur. Sic fapientiftimus Pater obruit haereticos nullam diui-mtatetn agnofeentes in Chrifto : obruit,inqua,illos ex duo-bus illis verbis,quorum altero dicitur puer nacils, altero fi-lius datus dicitur. Sufficeret equidem dici natum puerum,ftvulgaris effet filius, at quia praeterea, & datus filius dicitur,iam ingeritur diuini generis notitia, cuius proprium flem-ina eft,dare & communicare bona fua.

§. xi.

yfngufla in proflando manni generi non refpondet dimno.

F Oeminae eligendae in Ifaaci vxorem, in auiam Chrifti li-gnum,non folumponitur in eo , quod petenti fitibundoaquam praebeat , fed &quod praeterea adaquet camelosipfius. Qjuippe ait: Er illa refponderit , Bibe, quin & camelis tuisdabo potum,tpfa eft,&c. Et merito tam larga manusrequiriturad genus Chrifti,quando manus curta in praeftandis _benefi -ciisnon bene refpondet generi diuino. Notiflimaeft Achil-lis fabula circunlata vulgo gentiliumtquem vt immortalita-te donaret Dea, illum immerfic aquis Stygiis , fed inta&amab aquis feruans plantam eius, quam manu premebat, indemorsobrepfit Achilli. Ex quo D.Ennod Ethica z.pulchre ir-ridet Gentilium diuis , qui tam curti funt in praeftandis be-neficiis. Quippe ait:C«>' non largioribus digitis lympha fe mifcmt, Elinod.vt ex toto exclufiffet iflus , fuperts vnda fubltmior ? Sane habe-retvnda Scygia, vnde Deos luperaretfti largiores manus ef-funderet , quibus totum hominem obrueretjfed & vnda, &dij offendunt,quam malerefpondeant generi diuino, quan-do tam curti offenduntur , vt abluences hominem, plantameius relinquant inablutam,per quam mortem incurrac.Exod.i<j. Mannae cibus apparatur Ifradkisftedquomodo appara-tur? Menfifunt admenfuram Comor,nec qui plus collegerat,habuitamplius j nec qui minus par atterat,re per it minus:fed finguli iuxtaid Exod> l6.quod edere poterant,congregauerunt . Dixitque Mnyfes ad eos,nullusrelinquat ex eo in mane.Qui non exaudierunt eum,fed dimiferuntquidam ex eis vfque mane,&fcaterecceptt vermibus Ecce cibi da-,tur manna, fed tam curte, tam anguite,vt non permittaturfuperefle vel minimum vfque mane, At in Euangelio , vbiDei filius quinque millia hominum pane fatiat Ioan.6. fimuliubetcolligifragmenta,quaefuperaueraut. Cur hiepermit-titur fuperefle tantum,& ibi nihil?Hic declarabatur filius Deiauthor faturitatis.ibi non filius,fed leruus mintfter offende-batur, nec potuit offendi clarius Deus non effe , quam excurta manu. AitDsuusBaiilius Sdeucienfis oratione3 j.Ma- Bafil.ScI.gna res erat tot millibus quinque folos panes fuiffe fatis,tantam ve-re fupereffe reltquiarunijcopiam , non difcipults dumtaxat miraculirecordationem ingenerabat , fed & eius,qui patrarat, virtutem ex-trudebat inlucem. De rcelo manna lfraelitis dabatur,fed quiami -ractili admmifUr feruus erat, neceffitati quoque domum feruiebat.quodque reftduum euanefcebat,fy manus leflione manna nequibat'expleri,deficiebdtque. Itaque vbi diuinitas oftendebatur,ibi &donorum copia,& fuperabundantia:vbi autem quis a Deo di-uerfus erat,iam id in ftri£ta,& curta donimenfura pratmon-ftrabat. Vnde & ille Deo gratior,& proximior habetur, qui Matth, 8.nihila Deo fibi curtam venire petit, fed femper fpeffat admagna.Centurio ille Matth.8.dum falutem pueri a Iefu pe-tit,fimul& petit,vt eam Dominus vnico a longe prolato ver-bo largiatur.Quid porentius?Quae virium copia maior?^f«-diens aut e Iefus miratus eft;& fequentibus fe dixit , Amen dico vo-bis, non inueni tantam fidem in ifrael. Ecce tibi Vt Deus aeffimat Chryfoft*magna in fe fpedfari.Pulchre D.Chryfoft.ibifatur.E* his pro -feflo intelhgiturfid maxime fidem ferueniiffimam,regnu caelorum ,

•j iterdque bona nobis pr&bere , fi magna de ipfo, Deeque vero dignaimaginari velimus. In hoc propius Deo accedimus, fi a Deonihil profiliturum putamus,nifi magnum.

4

§. X11.

Vxor Urgs in eleemafynis faciendis folet &virum faluare.

S I puellapraebeatEliezero>&eiuscamelisaquam,nonfo-lum apparet digna vxor Ifaaco praedanda,fed infuper aicEliezerus i Per hoc intelligam,quod feceris miferscordiam cum do-mino meo. Et quidem fapienter intelligit magnam a Deo ven-turam mifericordiam in eum virum , cui contigerit haberevxorem largam in eleemofynis praeftandis. Clariffimum hu-iu$ exemplum habemus in Abigail Nabali Carmeli vxo-re,quae fciensDauidem famelicum a Nabale repulfum, imo

& Dauidem

m 1 «