*
Cap.lII.Iacobi peregrinatio,& mors. 221
contemni Voluptates. AitD.Cyril.Alex.Iib.z.de Adorat. E fl mirum : Numquid adpr&ceptum tuum eleuabitur aquila i Solus
Cfr; Cyrill.Al voluptas intraftabile malum,&vitiorum noftrorum feritas eiufmo
di eft,vt difficile manfuefcat,at fifudor deprimat,ac labores impofi-ti fiat, tunc vero is,qui fe liberaturum ab iis incommoda pollicetur,facile perfua ferit , ipfas quoque fummas voluptates contemnere.Q. u ® voluptas non contemnatur,vbi labor,& fudor regnat?k Sit homo in afflidlione,& prcflfura corporali,& fallar,mfi fa-
1 cile eueniat, quod nulla voluptas in eius mentem veniat.
Quis nefciatlofephi robur aduerfus voluptates ? Gen. $ 9 .Gtit'39' Mulier mole fla erat adolefcenti,& ille recufabat fluprum. Et vnde
formineum lenociniuminuenieadolefcentemadeoadaman-tinum?Mulcae ad hociuuerupt Iofephi virtutes,fed non pa-rum iuuit afflnftionis tempus, & calamitatis, quandoinge-nuus puer fe captiuum videbat ob ingentia odia fratrum.
' Quo refpiciensD.Bafil.Sel.orat. 8 . ficfoeminei teli aduerfus
' Bafil Sei. * ^°^ c ph um notat infirmitatem fatus: Fratrum odta excipit mu-' lier habens amores odiis immaniores , quibus cum lofepho certamen
^ contentio non abfquecorona. Accedit equidem blandiens
* foeminaadadolefcentcm politum in mediis fratrum odiis,
5 odiorumqueimporcabilia fu/linentem incommoda , capti-
■ uitatem, preffuram,orbitatem, in tali occafione certamen
voluptatis fuit lofepho non ad lapfum,fed ad coronam.
Genefi 6 . Seuit autem Ifaac in terra illa ,Sc in-^ uenit in ipfo anno cencuplumibenedixitque
ei Dominus. Ec locupletatus eft homo, 6 cibat proficiens, atque fubcrefcens , donecmagnus vehementer effe&us eftrhabuicquepoftefliones ouium &armentorum,& fami-liae plurimum. Ob hocinuidentes ei Palas-ftini,omnes puteos, quos foderant ferui pa*eris illius Abraham,illo tempore, obftruxe-runc, implentes humo : in tantum vt ipfeAbimelech diceret Ifaac : Recede a nobis,quoniam potentior nobis fa&us es valde.
§. VII.
Sub ditiprtornm praceptorum obferuantia 'linens om-nibus abundat bonis.
Otantcr textus defignat,vbi Ifaac centuplum fruftuum1 : **" ^ mctatinimirum,i» him sila ,hoc eft,m terra illa arenti,in
qu 3 manfit iubente Deo, & prohibente illum in Aegyptumferaciffimam defcendere.Erquid bonorum non metae iuftusin terra, in qua fub diuini praecepti obferuantia degit ? AitAuthor cat.Graecae in Pentat .Vbiquismanferit tubente DeoflllucCat.Graec. bona omma fluunt. Hoc curet homo,vt fub obferuantia diui-ni viuat praecepti; & fibi putet omnia bona affluere. Genef,Gf«.zi. z 1 .iuftus eft Abraham dimittere a fe filium ancillae. Surrexititaque Abraham mane tollens panem , vtrem aqua impofuitfcapuh eiuiytradidstque puerum,& dimifit eum.Non iam miror,«, quod obedientiflimus Abrahamus ife diledlum filium di-mittat,id Deo iubente: fed illud vehementer ftupeo , quodhomoditiflimus, potentiflimus, &quifcruum EliezerumCfo.n. Gen.i:.mifitin Mefopotamiam cum decem camelis auro, &argento,& diuitefupelle&ili onnftis, nunc dimittat filiumcum folo pane,&aquae vtre,quaepoflet puella tollerefca-pulis fuis.Deus equidem,qui eiediionem mandauit, nullumverbum fecit de eliciendo Ifmaele adeo nude , cur ergo 6bone adeo auarus es in filium ? Cur non magis ornas dimit-tendum auro, argento, fupelleclili, feruis, ancillis ? Nonerant haec necelTaria puero,qui dimittebatur fub obferuan-tia praecepti diuini, quando qui fub tali obferuantia degit,< neceflumeft, quod omnibus abundet, & quod illi affluant
bona cun£la.Ait Audior cat-Graecae in Pentat.S/we pueris,fineancillis,fine auro,&argento Ifmaelem emifit,nouerat eum,quiiuf-C ’ ferat hoc,cumulate prafiare promiffa , id quod faftum eft. Vix enimpuer fiti confeftus lugere coepit,cum Angelus puteum indicauit pota-bilis aquA,&c.Expende rationem illam, ob quam fine argen-to,fine auro,fine pueris filium dimifit,nimirum ,nouerat eum,qut iujferat .nouerat eiedlionem illam fub obferuantia diuinipraecepti fieri, & fperabat nihil defuturum puero fic eiedlo,quin potius omnia bona illiaffluxura ex Deo. Solent enimomnia affluere ei, quiMjo. pti.Hinc Domini eft
JSaexa de Chrtflo figur.Tem.l
enim Deus eft, de cuius praecepti obferuantia venit, quodhomines fefe inftar aquilarum eleuent,& exaltent,& omni-bus bonis affluant. Cui accinit ipfe Dominus Ifaiaecap.i. in- lfai.uquienstSi volueritis,audieritis me,bona terra comedetis Et quiddeficiat illi,qui in diuinis praeceptis ambulauerit ? Fallar,nifihomo ille plenus fit,& omnibus abundauerit,quae neceflariafint,vt aeternas coronas in terra viuentium confequatur.
§ VIII.
Illud pulcherrimum,& gloriofum cuique homini ,quod cref-cat ipfe fine vicinorum iniuria •
M trabar.quodlfaacus fic crefceret,vt magnus vehemen-ter fieret; fed illud miror magis, quod ad tantam au-gmenti perueniat magnitudinem cum vicinorum inuidia,non cum eorum iniuna. Omnes enim de illius augmentoinuidiofos cerno, fed nullum affedtum video iniuria. Dicitil I i Re x: Rec e de a nobis, quia potentior nobis faUus es valde', & CU mobiicit potentiam, non obiicit tyrannidem,non obiicit fa-dtam iniuriam. Quid pulchrius ? Quid gloriofius ? Quod intanto potentiae acceflu,nulla pofflt obiici viro vicinorum irt-iuria^Quatuordecim annos Iacob apud Labanum fueratflbi-que ingentibus apparuerataudlus diuiriis,& abiens dicit adLabanum,Genef.3 r. Scrutare,quidqutd tuorum apud me eft,au- Gen.$l*fer,&c. Quantum hoc , quod in tanto diuitiarum augmentopraefumat Iacob nihil alienum , nihil iniuna partum pofleapud feinueniri?Rem ponderatD.Amb.lib.z. de Iacobcap. £ m b r0 £Quanta virtus ,csti focietas lucrum dabat,non irrogabat difpen-fltum } Hoc eft perfetfum effe , adh&renttbus fibt commodi plurtmumdare,nihil afferte incommodi. Eft fane perfe<ftuin,& pulcherri-mum,quod fic viuas.imo quod fic crefcas,vt nullum incom-modum vicinis tuis pratbeas.Ecclefiaftes cap. 1 .ficextollebat j zeclef.i*teriae ftabilitatem \Gencratiopr ater it,generatio aduenit,terra autem tnaternum flat. Itaque in communi omnium mixtorumruina folam praedicat ftare terram : & quibus vtitur terrafulcris, vt fe cadentibus aliis ftantem,& audiam conferuet?
An habet hoc ex vicinis elementis ruina ? Abfit, imo in hocpulchra oftenditnr natura terra?,quae circumcindla aere,nul-la aeris iniuna,nulloqueincommodoipfa ftet,&permaneataduerfus omnium ruinas.Hinc D.Niflenuslib.Exam.ait:P«i-chra eft terra,quippe qua non eget aeris interitu,vt terra fit,fed na - Nifleil.turali fibi a Deo tnfita poteflate fefe conferuans in proprus qualita-tibus manet. Expende illudio» eget aeris interitu : quippe indecenfetur praedantia,& pulchritudo,& gloriacuiufque,quodneceflum non fit vicinos omnes interire,vt ipfe viuat jnec vi-cinos omnes depauperari,vtipfe diuesexiftat. In lib.z.Reg.z ^.Irruperunt tres fortes caflra Philiftinorum,& hauferunt aquamde cifterna Bethlehem^qua erat iuxta portam,&attulerunt ad Da -uid:at ille noluit bibere, fed libauit eam Domino,dicens: Propitius fitmihi Dominus,ne faciam hoc i num fanguinem hominum iftorum,quiprofeftt funt , & animarum periculum bibamfO voxregaliffi*ma,& pulcherrima! quae manifefteoftendit,quam laudabilefit in homine,ne velit de aliorum interitu ipfe viuere. HincD.Ambr.lib.i.de Iacobcap.t. Laudo vires ,qui erubuerunt de fi-devium fui regis \ (j» maluerunt finem eius verecundia vel periculo Atltbfofpropria falutis afferre,fed plus laudo eum,qui erubuit in fuo defide-rio alienum periculum,& aquam dubia fortis pretio quafitam fan-guinis. Hoc fane magis laudabile eft in quolibet homine pri-uato , quod non amet commodum cum aliorum iniuria: acin principe,id eft & pulcherrimum,& laudatiflimum, quoderubeat fe extollere de fubditorum ruina.Quid enim magisregium eft,quam non putare faelicitatem illam i quae com-paratur vicinorum ludiu ? Ideo Theodoricus ille Italiae rexcantatiffimus, dum exercitum ad regni confinia mittit promunimeto aduersus inimicos,flarim curauit relaxare tribu-ta prouinciis illis, per quas exercitus tranfiuic, putans non-fle decenter firma,&munita regni confinia,quando muni-men habebant,tanto vicinarum prouinciarum incommodo,
& difcnmine.Ait enim bonus rex apud Caffiod.lib.4.var.j<>.llluftris magnificentia tuaprouincialibu* Alpium,Cottiariii affem Cafliod»publicum per tertiam indiilione nos relaxajfe cognofcat.-quos tranf-iens nofiet exercitus more fluminis,dum irrigat ,oppr effit. Nam licetpro generali fecur itate fr emeti adunat tone proruperit,pr ater iens ta-men iflord cultavaflauit . Radit enim femper fiuuius alucii fuu,&licet molliter egredisns vicina fascundet,illjsd tamen reddit flerile tquod colle&us influxerit. Vnde neceffefuit,ctuica vaflatione deieflisporrigere dexteram falutarem.ne ingrati dicant fe pertiffe folos pro
i iam Italia
m
iv;
a 1
ui viuit fub obferuantia diuini praece- j defmfienecunilorum: mifleantur potius latitia , qui tailla apud Iob cap. 30 . vera gloriatioioi -' defenforibm prafiiterunt. Tributa tnim non debent trifi
T $
es extgt,fer