p.

u

Tertull.

Ames 9.

TertulJ.

44 Lib.X lI.Efther,fiue Iefu conuiuium.

morti dantur.NecMardochaei offidum minfit inimune-racum , fed praeterquam quod aliqua munufcula ftatimaccepit, Regiis fuit confcriptum An nalibus.

MO R A L IA C IRC A TEJXTVS

Liter a m/

i i

Vt exitium filet venire ab auxilUtricibmcreatum.

AGtfYM hoc beneficentia diuinar in Efthe-re praeraiffum eft argumentum , vt a coniun-Ctioribusfibi inciperet benefacere.Prius enimfaluti marito fuit in manifeftatione rebel-lium , quae parabatur faluti populo Hebratorum dandae.

Efih 2. Eo igitur tempore , quo Mardo-chseusad Regis ianuam morabatur, ira-ei funt Bagachan , & Thaies , duo Eu-nuchi Regis, qui ianitores erant, & inpiimo Palrttij limine prandebant , vo-lueruntque in (urgere in Regem , & occidere eum, (

I Anitores, cuftodelque Palat’), qui ad cuftodiam, &tutclatn Regis politi erant, mortem machinamur ipfiRegi: dicit nanque Text. irasi funt Bagathan, fp Thares,duo eunuchi Regis,qui iamtores eratigr in primo Falatij limineprafidebant,voluerunt que infurgere tn Regem,& occidere eum.

Sic ab ipfis auxiliatricibus creaturis , quibusfmundialesfidunt .eoruin folct venire exitium. Dice at Dominus

Gen.i. Non e fi bonum hominem ejje folum : faciamus ei adiit- ene J--,tonum fimtlgfibi. FaCta eft igitui foemina in adiutoriumhomn.i: & nefeio, an ex ahquoalio, & plura,& maioravirorum prodierint excidia,quam ex illa. Vt merito di- Ambrofcac DAnva.iib.de Parad.cap, q.Qutadiumtntumvxoris ha-biturum fe credebat,htpius ejt propter vxorem. Nihil prius iliilloadiutorio expertus eft homo > quam laplum , quanaruinam. Quo fpeCtans D. Anahaf. Sinaitalib. 9. Hexam. Anaft.Sin.ait : Ad auxilium •viri carnalis decreuit Deus ejfi mulierem fe «eundum carnem :: Et quomodo contra videmus effe viro non ad -

iutncem.ftd tentati.msm?Q*s:s totius munii dilanio fecit inter-( ) ~A RAardochscum non ‘ ttttm ‘ K! f l pulchritudo mulierum illarum , quas filtj Seib accepe -a ■ o • ! r:mt in rvxorts * pergit San&us pene vmuerfas clades

latuit , ltarimque nuntiauit K.cginsc : hominum numerans au hoc hominum auxilio venire.Eo

Either , &£ ilia Regi ex nomine Matdo- cmm fpe&at diuina Sapientia , vt faepe homines ruinam

chxi.

§.

inueniant,in his temporalibus,qua? credebantur maximeauxiliatricia.Nahum C. 1 . EtprAtipietfuper te Domtnusjionfeminabitur ex nomine tuo amphhs.de domo Dei tui interficiam, ,

fiulptile } &conflatile ponam fepulcrum tuum. In templis,& A ***** **.-in ipfis idolis minatur Dominus ponendum interitum,,excidium. Et cur in rempiis,& idolis ? Quia & templa,

& idola credebanturauxiliaruraj& protectura fuos,ideoi in illis ponendus interitus eorum dicitur, vt pateat,

Vo in Regiae porta erant cuftodes, dicente Textu: quana cuius veniat exitium nobis a temporalibusauxi-irati funt Ragathm.fjp Thares yduoeumichi Regir,qui liatricibus. Rem pulchro xcmplo traCtac ibi D Hieron,iamtores erant, & tn primo palati] limine pr e fidebant. Et qua- inquiens : Lege lfatam , (f occifus inuenitur Sennacherib inies hi iamtores ? Qui non parabant ingreffurr, ad Re- ( domo Dei fui, quam adoraturus intranet at. Hoc tfi emm,quod

Vnm liftu porta efl^na fecuri habebimus fiummumcatorum Regem,

D

Genef.zB,

gemi i feti qui proditorie vellent e viuis eripere RegemPelices nos, qui non duos iamtores,fed vnum Chnftumhabemus, qui porta eft , qua fecuri habeamus fummumcaelorum Regem. Genef. 28, notiftimum eft illud lacobifomnium, quo vidicftalam vfque ad caelum porreCiam,perquam Angeli afcendebant,&ddcendebant: inlupervidit Dominum- xmiixum feaU. Quid tunc ? Expergefactusait §luam terribilis e fi locus ifie i Non e it hic aliud } ntfi domusBei } &ponac&li. Solam fcalam videt, & affirmat ibiefledomum Dei, & portam caeli. Zi f^lara vides fcalam ,curdicis ibi & domum , & portam caeli efte ? Videbat lefutnfcalaeinnixum : lefus autem portacft , qua lecariffimiperueniemusadcseleftemRegem.Tertulh hb.j. in Mare,circa finem: Cur autem cum euigilauit lacobprimum locihorrore comuffus eft, conuertitur ad interpretationem fomnt?Ciim emm dixtffet: §}ud,m terribilis eft loiusifis i Non eft , in-quit , aliud , fsd &des Dei,& porta c&li. Chnftum Dominumenim vtderatytemplum Det sportam eundem,per quem aditurc&lum. Non vbi multosafcendentes,& ddeendeatesperfcalam vidir; fedvbi Chriftuminnixum vidit fcala?,por-tam reputauit,ea:Hqueplaniffimam,& fecuriffimam,quapofTemus ad Regem Deum peruenire. Aiebat Amosc. 9.Qui &d>ficat tn r&lo afcenfionem fuam^fafciculumfuumfu-per terram fundauitqui vocat aquas maris,& effundit eas fu-pt a faciem terra: Dominus nomen eius. Itaque Dominus lelus& fafcicuJum fuum fuper terramfundauit,hoceft,Eccle-fiam fuam,& aquas vocauit , quando Baptifmuminfti-tuir,&aedificauitin caelo afcenfionem luam. Et quomo-do in caelo atdificauit afcenfionem fuam ? Ipfeafcendensincselum,& ibi manens,porta faCtus eft, per quam om-nes habeamus ad Deum ingrefium. Ait Tertul. fupra:Tfi & porta , qui. recipitqua perducit,ftrata iam d Chrifto,

ait: De domo Dei tui interficiam, inde punieris,vnde fperabeuauxilium. Erit fculptile > &confl itile fepulcrum tuum.vt inter HlCron.aras & pulutnaria adorantis idola fanguis ne fartus effundatur,Expenue ilia,nimirum : inde puniens,vnde fperabas auxi-lium.nihil tsmm magis commune hommibusjCjUctm quodexterminium inueniant inde vemens,vade credebant fibiauxiliatrices futuras creaturas.

§• iih

Non rmtndiales l^egia , fed Dei domus homines mutat

tn melius.

Q Viprocuftodiendo Affuero venerant in Regiam,ibi faCti iunt perduelles,diceme Textu : Qui lanito *

res erant,& in primo Palati ; limine prstfidebant,voluerunt m-furgere in Regem,& occidere eum. Eos limen Regiae accepitiamtores,& cuftodes Regis,& tandem inuemt perduel-les : fic tnundiales Regiae,& Palatia,quos bonos, & mo-deratos accipiunt,folxnt mutare in peius.Vtinde nofcasvirtutem domus Dei.quar iola malos recipiens,eos tranf-mucut in bonos;& ptrfeCtos. Dixerat Dominus Genef.

2. Non eft bonum hominem effefolum: faciamus ei adiatortum (jenefz,fimdt fibi. Qiiibus habes aliquid tunc elfecirca homi-nem non bonum,nimirum, ftatum illurn folitudinis. Ecideo meditatus eft Dominus adiutorium tale, quod ho-minem de illo ftacunon bono transferrer in bonum. Etvbi inuentum eft adiutorium, quod de non bono polletfacere bonum?D.Anaft, Sinaitalib 5>.Hexam.putar,idfin-gulariterinueniripoffeinDei domo,qu* eftEcclefia.-di-*

CyrilJVkx.

cit emm : R urfn> adhortor ludium,& Gracumffeu Gentilem ,vt qus.rat,&piffideat illam adtutricSm, quam Deus fecit ad fi-de quo Amos; Qui scdificat in csdumafcenfam fimm.vtique non . rendam opem toti generi homnmm Aihttricem,qua nequhquamfibi folt,fed & futs, qui cum illo tr«»r.NecJonge abeft a Ter»- j fuit mfidtatrixfid confruatrix.tn regnum Dei introducens,non Anaft.Silfttui. D. Cyni. Alex ibi dicens : Qui ipfum cilumprtutum de regno Dei expellens. Adiwricem,qu& Magos efficit Apofio-

los, (fi> facit publicanos Euangfiiftas, reddttque meretrices vira-ginibus honefttores. lpfaiacentes erexit,curamt infirmus,ideo dsipfa dixit Dominus,de Ecclefia,inquam : Non eft bonum £0?»/-nem effe folum,Stc.Ecce tibi vt domus Dei,nempe,Ecclefia f N

Chnfti, fuo> alumnos meliorati & de non bona forte

mortalibusreddidit. Praeurfor enim pro nebis ad Patrem afeenvt Paulus feribit, initiauit nobis vifim nouam, & vi-,uentwti Vt caelorum fublimia Dominus tenuir,ibi faCtus-e/f fui? porta, & noua,& vrua via,quje nos manu appre-■heuaacA' vfque ad fecrcta Diuinitatis deducat

I transferchonainss rn bonam. Quot meretrices a vbi ad

pu

tw

ffllffl

W

101

riabi

&l^P

ceban

ttidin

Htxai

ilirtt

fpSlK

litltu

P 1

xiuie

pu

CUI

nifll) Of;

i.R

F'i

mfi

ilia n:alleriunum.(itcari

tiiiiicc

iotip

fcitnsdicereHut jlf

{ £t,

hm

<«y

in»,

ejt[

Buid

?ar;

fc

fl!(

!lll!

tu