Cap.V

199

€«M^47»

Aiabrof.

lipponl.

munera abfumit inter familiares, & notos,cumque fub-ftantix ftagtientur in aulicis,^palatinis, & paucis aliis,qui noti funt Principi, nihil remanet,quod ad gregariospoffic peruenire,in quibus & fames,& nuditas imbecilli-tatem creant,qua neceflum eft,omnia funditus ire.At,quiPrinceps iuftus , ac aequus eft , omnia iuxta aequam dif-tributionem librans omnibus ad omnes abundat , quofacile triumphat. Non ignobilis erat palatinus Iofephxiofter.qui poft congregata frumenta in Regis horrea,ad-ueniente iam famis tempore,illa vendebat fubditis.Dicitenim Genef.47.. Adducite pecora ve (ira, & dabo vobis proeu cibos. Quantus ifte rigor ? Pecunias vniuerfas exhau-rierat , & modo ipfam fubftantiam.^ extorquere amatpro cibo. Cur non magnificentius quid agit ? Cur 'non liberalitcr donat frumenta ? Cur non ex libe- .ralicate , & magnificentia nititur comparare ingen-,- tem gloriam Principi ? Non eflet haec liberalitasadeb ,vtilis Reipublicae. Accipite D.Ambrof.lib.i.Officior.cap.16. fantem : Potuit donare Jofeph totas opes JEgypti, &effundere the feturos regios ; noluit tamen de alieno effufus vi-deri • maluit frumenta vendere,quarto donare efurienttbus.quia,fi paucis dona fiet,pluribus deficeret. Eam libertatem probauit,qua abundaret omnius. Expendant illa vniuerfi Principes,Ilimirum : Si paucisdonafiet,pluribus deficeret, quippe fa-pienciffimus Princeps ckgir diftribuere frumenta iuxtaaequitatis,& mftuix formam, reddens cuique iuxta pre-tium acceptum. A donationibus,& largitionibus abfti-nuit, quae,vt nequit fieri,quod non llagnetmir inter no-tos, &familiares;fic paucis dantur rvnde fit,quod pluri-mi maneant in penuria, & quod faepe in neceffariisfub-/iancia deficiat,quo pereat Refpublica.

§. XIV.

Qub certius auxilium dtuinum fptratur , eo attentiusdiligentia praflanda in negotiis •

P Oft explicatum fomnium , vt pincerna eratrefti-tuendusinpriftinum gradum;addit Iofeph : Tan-tum memento mei , cum tibi bene fuerit,vt facias mecufn mife-ricerdiapt , & fiuggeras Pharaoni , &C. Solet in prxfentiCarpi Iofeph,quod expertus toties Deum protedtor^m,& auxiliatorem,ad auxilia confugerit humana. Cur,bo-ne,ab h.omine petis auxilium,qui certiffimum in Deo ha-bes ? An idab aliqua diffidentia manauit ? Abfitiimo& Deo maxime confidens hominem adit.vt ex fe diligen-tias adhibeat : ille enim fapientius Deo fidit in re obti-nenda,qui diligentias adhibet. Dicebat in prxfenri Lip-pomanus : §luantumlibet igitur fidens Domino , nonomifittamen agere , quod agendum erat pro fe eximendo carceri ; id,quod certus fperabat ; modum tamen ignorans,ac tempus. Pin-cerna fupplex fit.vt in tempore fuccurratfidelis patronus,ad quodcommemorat duplicem infelicitatem,& quad furto fublatus ef-fiet ab Hebrais , & innocenter incarceratm. Prudens homomaxime in Deo confidebat, cuius auxilium non femellibi adeffe fuerat expertus; noti tamen, deftitit -eas dili-gentias facere,qua? aptas videbantur ad rem confequen-dam,nimirum,patronum quxfiuit apud Regem, qui eiusmanifeftaret innocentiam. Qui enim certius expediantauxilium diuinum , attentiores debent efle in ponen-dis diligentiis neceflariis , qux ad id videantur necefla-riar. Sic Deus fauebat rebus Iofue,vt illi daret duitatemIericho , cadentibus eius muris ad folum tubarum can-tum. Itum eft inde ad ciuiratem Hai , & dicit Iofuefuiscap.8. Ponite infidi as pofi duitatem,nec longius receda-tis, feritis omnes parati : ego autem , &reliqua multitudo,qua mecum efi,afcendemus ex aduerfo contra vrbem. Cumqueexierit contra nos .ficut ante fecimus,fugiemus,&terga verte-mus , donec perfequentes longius ab vrbe protrahantur : puta-bunt enim nos fugere,ficut prius. Nobis ergo fugientibus,& il~lisperfequentihus , confurgetis de infidiis, & vafiabitis ciuita-,tatem ; trade (que eam Dominus Deus ve fi er in manus ve (Iras.

Sic certus erat de diuino auxilio,quod etiam in euerfioneIericho fuerat expertus. Er quando in Iericho proftran-da nihil militare egerat, folodiuinovfusauxilio, cur mo-do certus de eodem auxilio , ad militaria ftratagemataconfugit ? Cur mandat fimulationem fugae ? Cur nul-lum militarem aftum praeterit ? id non praefefertaiiqua-Jem diuini auxilij diffidentiam? Abfitiimo,de certitudinediuini auxilij difeit nullam omittere diligentiam,qux ad

rem obtinendam conducere videtur. AitTheodor. inIofue quaeft.8. Docet etiam , fideles vfios - commentis huma-nis,nempe,vt auxilio diuino. Cum enim fiolo tubarum fono pri-mam vrbem cepi fient,merito fane difeunt certarefiabori tncum-bere,& fuppetias diuinas expellar e. Confefiim ergo dimicanti-bus illu adeft Deus,tkc, Expende illa '.Difeunt certare,laboriincumbere fuppetias diuinas expeHare. Quippe de datoauxilio Dei, quo fine labore expugnarunt Iericho , di-fcunt non ftertere fomno, non pigritare ; fied operi in-cumberejfed in aciem prodire; fed commentis humanisvti, &per haec expcdlare fuppetias diuinas. Certitudoenim diuini auxilij eo deducit homines , vt nullam dili-gentiam praetermittant,qux ad rem conducar. Huc, tra-henda dida i.tom.in Eua0g.lib.3 cap. i.§18rom.i.inEuanglib.6. cap.7. §.i6. &tom, 3. de Chrifto figurato»

lib, 7 .cap. 4 .§.i.

Theod*

§. XV.

\

Sanfilepojfunt recenferi injuri#, ab iis > qui eas reccntejspatienterfittflirtweje, •

Hilar.

T An dem ait Iofeph Xftirtim fublatus fium de terra Hebrao-rum , & hic innocens in lacum mijfus fum. Et qui ciifltvendebatur,cum adulterij accufabatur,tacuit,nec de fuaingenuitate, nec de innocentia fua verbum fecit ; curmodo fibi illatas iniunas comminifcicur ? An , quia mo-do magis impatiens,magisvindittae cupidus ? Abfitifan-<fte enim modo iniuriasrecenfere potuit,qui illas recen-tes tam padencer fuftinuic. Dicebat D.Hilar.in lib.con-tra Conflandum Auguftum vita fundrum : Si quis pru-dens iam rationem filenti] mei percipit, profeci orne vfque nuncrecentis iniuris acerbitatem moderatum , nunc demum fideli inChrifio libertate te fi ante,non aliquo vitio humans, perturbatio-nis ad hsc feribenda arguet incitatum. Neque enim immaturiloquor , quidtt* tacui: neque iniuriam queror , qui difiimulauirecentem , & ne quid ex caufa mea loqui exiftimarer , tantumadhibui ad flentium tempus. Expende illa '.Neque iniuriamqueror,qui difiimulaui recentem. Iniuriis enim militis dumHilarius afficeretur a Conftantio Arriano; tacebat Hila-rius;xquiffimo,& patientiffimoafnmo fibi illatas iniuriasferebat, adeo, vt inde credendus eflet, quod poftea ea-dem patientia , aequanimitateageret de acceptis iniu-riis,qua diffimularat recentes. Maior enim fenfus eft inrecenti iniuria , quam in vetufta ;&afluetus in recen-tibus tacere, fine fufpicione excellas poterit antiquatasrecenfere. Hinc Dominus oftendens quam iufte,quamfandleadlurus fit de fibi illatis iniuriis vindicandis, prae-mittit patienciffimum filentium fuum circa illas recen-tes. Ait enim Ifaix cap.42. T acui, femperflui, patiensfui, ficut parturiens loquar. Septuag. legunt: Tacui a fscu-lo.nunquid & femper tacebo ? Ille enim potefiiufte,&.fan- Septuag,&eloquiaduersusiniuriatores ,quiiniuriis recentibusnOuit prxftare patientiffimum filentium. Quo fpedlansdicebat D Cyprian.lib.de Padcntia : Quis autem eft hic ,qui tacuifie f e prius dicit. & non femper tacebit t Vtique ille ,qui ficut ouis ad vittimam duftus eft, & ficut agnus coram ton-dente f e fine voce, non aperuit os fuum : vtique ille , qui nonclamauit, neque in plateis vox eius audita eft ; vtique ille, quinon fuit contumax , neque contradixit, cism dorfum fmm pone-ret ad flagella, & maxillas ad palmat: vtique ille,qui,cism af-cufaretur, nihil refpendit ; &,admir*nte Pilato,patientiffimumfilentium tenuit. Hic eft,qui cum in paffione tacuerit,in vltionepoftmodum non flebit. Et cur non ilifte, & fan&e clamejfin vltione, quitotpatientifliroi filencij documenta in re-centi paffione dedit ? Satis oftenditfe non dolore iniu-^riarum vidlum ad earum recordationem accedcre,qui fi$eas diffimulauit recentes.

Ifats 41,

Cypriani

Gen. 40. Videns piftorummagifter, quod'prudenter fomnia difIbIuifTec,ait: Et egovidi fomnium, quod tria caniftra farinashaberem fuper caput meum j &c in vnocaniftro, quod erat excelfius,portare meomnes cibos ,qui fiunt arte piftoria, auef*que comedere ex eo. Refpondic lofephs

R 4