Cap.VIIIJofeph aditur a fratribus. 237
&i»guli reper erunt in ore faccorum ligatas pecunias , exterrtiifrfifimul omnibus, &c. Vtin pecuniarum inuentionc Deummemorant dicentes: Quid eft hoc,quod fecit nobis Deus ? Sicad Deiprarfentiffimi in illo beneficio memoriam expa-uent , & terrentur. Verorum enim feruorum Deieft,terrore luo trftari praefentiamdiuinam. Matth. 27. dumlefus meus animam agere offendebatur in Cruce, & fuoSanguine piare mundum ,ait: Et ecce velum templi fciffumefl in duas partes-a fummo vfque deerfumterra mota eft,&petre fcijfefunt,fkc . Ecce tibi totum humani generis pre-tium apparet in Sanguine, & morre Filij Dei, & ad tan-ti pretij vilionem turbatur natura. Et cur vbi debita hu-manafoluuntur.dato pretio Sanguinis diuinj,naturavni-lierfi turbationem , & terrorem incurrit? In pretio illoexhibito oftendebatur manus diuina,cuius praefentiam,vt vere ancilla Dei , creatura oftendebat etiam terrorefuo. Vt dicat D. Athanaf orat, de Chrifti corporaliad-uentu : Vnitterfa rerum fabrica confitebatur eum , qui in corpo-re apparebat,& patiebatur , Dei Filium ;: Sol [e auertebat ,ter-ra quatiebatur, di [rumpebantur montes, H&c o.mniaeum , quiin Cruce erat , Chriftum Deum cfi: declarabant , a'urum na-turam eius ancillam ejfe , pauore fuo conteftsnt-m Domini fuiprefentiam. Expende illa; RiMw staturam eius ancillam ejf-conteflantem,panore fuo Domini [utprefenttam. in illo enimpauore, & tremore teftabatur natura, 6c leDei ancillam,eiufdem Dei prrelentiam. Tunc enim cla> illime offen-ditur feruus Dei, cum pauore, 5 t tremore reftatur prxfentiam Dei- Erit Dei feruus , qui prxfentiam Domininon fer.tit ? QuiinipfadornoDeiconftitutus ; &: in ipliu .oculis,fiefe gerit,fic intrepidus agftdoquicu^quafi !ongiffimeabfiftat Deus ? Fallar, fi talis non potius nume-retur inter refugas, & nequiifimos reb lies. Feceratquondam Deus paradifum , in quo pofuerat hominemfuum, & sedificauer 3 t foetninam , cui adrepens ferpens^itGen.j. Curpreeepit vobis Deus.vt non comederetis de om-ni lignoparfi.dtfi? Hanc ferpentismalignitatem miratus DIrenaeuslib. 5.'ait; In Dei paradifo dijputat de Deo,quafi ab-fenteeo. Quid malignius ? In Dei paradifo,hoceft,in lo-co , vbi tot dona Dei fplendent, quas eius indicant prarfentiam,fiefe gerit ferpens, ficeft intrepidus, eos fer-mones mifcet cum foemina, eas difputatioDes texit,qua-li illinc Deus longifllmeabeftet. Hocprimum aufus tftiiequiilimum mancipium Diabolus,refuga feruus.Quemfequuntur, qui in locis facris,vbi Dei dona , vbi redem-ptionis noffrat pretium fplendet, intrepidi adftanr, tur-pibufque nutibus, & oblocutionihus alliciunt mife-ras foeminas.
§. XLI.
Conflantijfimi ctsiufque efl ,in fola filiorum per-ditione delere,
I Lludmaxirne notandum In Textu,quod ait : Cum fru-* menta effunderent ,finguli repererunt in ore faccorum ligatast e cum as j exterritifque fimul omnibus,dixit pater Iacob : Abfqueliberis me feci/lis,&cc.lt)tev deterritos filios propter inuetaspecunias, Iacob pater nihil follicitus de pecuniis , vnoturbabatur filiorum periculo chmzny.Abfque libcrismefe*fifld.tkc. O virum conitantiflimum, qui pofthabitis,contemptifque aliis,vnum dolet filiorum difcrimcn.Nonfamem timet futuram,non pecuniarum infidias ; fed proBenjamini, & lofephi, & Simeonis poenis fefe offen-dit & dolentem , &follicitum. Audierat lob armentaiua omnia,gregefque ouium, feu aiatronibus peremptas,feu ab igne coufumptas. Et tandem audit oppreflos fi-lios fuos : tunc cap. 1 . Scidit veflimentafua, & tonfo ca-pite , corruens in terram adorauit. Non in fubftantix per-ditione audjtasfed in morte filiorum hxc dedit exteriusdoloris figna. Circa quse ait Polychronius in Cat.Giaeca:Id lobi conftantiam gratti tefiimonio confirmat , quod nuncto. duntaxat de obitu filiorum accepto commotus fit , ater arum re-nuntiis nihil e+m terrentibus. Non terrebatur Iobauditaarmentorum ,ouiumve ruina: ac vbi filios oppreffosau-diuit, tunc incerne commotus grauiflimufn exteritis do-lorem exhibuit: quod grauiteftimonio eius conftantiamconfirmat. De conftantiflimo enim animo venit, quoddolorem oftendatin vna filiorum ruina. Ioan. cap. 19.locutus de Cruce lefuait : Stabat autem iuxta Crucem Jefu
| Mattr eius , &c. Quo fpedfans hymnus ilieEcclefix di -I CIC: Stabat Mater dolorofa, luxta crucem lacrymofa.&cc. Ma-I ria crucifixo Filio, tnoritiiroquein Cruce adftat,& do-let , &lacrymatur. Quod non parunj miratus fum,prae-cipue cdm recordor Abrahamum filio adftitiffe moritu-ro , rufllas profundens iacrymas : ait enim de illo D. Ze-no fer. 1. Letatur pater,fitio quoque gaudente , & cum gaudio Zeno^vyicipignoris alligat manus. O pater fptritttm captans ; corpusvero , mortemque contemnens. O qui feruum domini tta fe ejfememinerat, vt patrem fe ejfe mfeiret ! Et quando Abrabamin filij morte non lacrymatur > fed gaudet i cur Maria inFilij fui morte liuos effundit lacryniamm ? Et quandoMaria longe eratconfbntior Abrahamo, & fortior, curmagis lacrymatur in filij morte ? Rationem infinuat rpfeZeno illis verbis:F/ patrem fe ejfe nefeiret, Abrahamusnontam implebat perfonam patiis Ifaaci , quam ferui Dei:
Mana autem perfonam agebat perfettifiimae matris, cu-ius perfectio integra, & conftans in eo monff ratur,qu 5 dfolos filiorum calus ludtu, & dolore profequatur. Quoipedfans Arnoldus Camor. tradi de laud. Mariae, ait: Infaciem Filii fe oppofuerat Mater,<fr gladio dolori* anima eius in-fixo , vulnerabatur Spiritu , & crucifigebatur affeftu i & quod Arnold.incafne Chrifti agebam cUut , & latcea J hoc in eius mentecotnpajfio naturalis , efi 'f-efioitts materne, anguflia. Stabatante Crucem non minor .quam Matreih Chrifti decebat, Expen-de haec Verba : Stabat ante Crucem non minor,quam MatremChrifti decebat. Quippe Abraham ftans ante filium mori- fturum , fic nefeiebat fe patrem , vt mhif patris oftende-ret. At Maria ftabat ante Crucem, vt tanti Filij Mater,innullo minorconftanti.flimalicet matre, ideo vt talis de-buit iu Filij periculis & dolere , & lacrymari. Vt nun-*quam debuit fe Matrem Chrifti nefeire: fic omnia matrisdebuit implere, in dolore pro Filio,anxietate.
issfiss
C A PVT IX.
!TSenjamm ad Iofiph.
Textvs Historia.
Rassabatvr iam fames anno fccun«do , fereque iam confumpta , quam abiEgypto detulerant,annona i & dum Ia-cob Benjaminum in iEgyptum mittere
_ _ _ differt, prope erat , vt extremum famis
fubiret diferimen. Igitur Iacob filiis regreffum in Aegy-ptum fuadet: conftanterilli renuunt, nifi Benjaminumdeferant fecum,hauddubie certam capitis perniciem for-midantes. Tragoediam totam jfcgyptoadtam repetit lu-das, polliceturque,fubatteftationecapitalis criminis, feBenjaminum ad patrem redudhirum. Quibus ille annuit,filiumque tenerrime diletflum permifit ire cum fratri-bus. Et fimul iubet,vt fecum deferant optima quaeque,&laudatifiima regionis illius munera , ad promerendamProregis gratiam,vt citius Simeonem liberent ,& explo-rationis fufpicione amoliantur. Quo profedfia Chanaanfilij Iacob , tandem incolumes in Afgyptum peruene-runr,accedentefque ad Proregem, illi fefe omnes fuppli-citer praefentarunt, Agnouitille vterinum fratrem, lae-tatulque maxime eius cor.fpeftu , nullum facit verbumfratribus: fed difpenfatori domus iubet, vt homines indomum introducat ,<k conuiuium paret, dum ipfe pu-blica negotia tradfac. At illi,vc domi fe claufos viderunt,& in aufteri hominis poteftate, nihil nifi carcerem , &vincula meditabantur, exiftimantes, fe , propter pecu-niam cum tritico ablatam, calumniam paffuros admiffifurti. Qua cogitatione turbati quamprimum pecuniamexhibent, & rem, provt gefta fuerat, difpenfatori do-musenarranr. Iubet ille homines quiefeere, & pecu-niam illam Deo pati um fuorum acceptam referre , quieorum res maxime curabar. In fu per id e'os Simeonemadduxit, vt fimul omnes conuiuium Principis expe&a-rent, Interea ingreditur Iofeph domum: at illi tenen-tes munera in manibus fuis fratrem prono in terram ebr-
PP**