Buch 
Strabonis ... Rerum geographicarum commentarii libri septemdecem / Latini facti Guilielmo Xylandro ... interprete
Entstehung
Seite
52
JPEG-Download
 

STRABONISGEOGRAPH.darguit. nam neque de tanta latitudine demonstratio potest geometrica dariineque ubi geometri agere uult, sumtionibus utitur in confesso sitis, sed ipse sibi eas fingit. Praestat autem de12 quarta dicere parte: ubi prioribus uitijs adijcit 12 culpandi studium, inque eisdem aut si-milibus hypothesibus permissionem. Id quidem meritò repręhendit, quòd Eratosiheneslongitudinem appellat huius partis lineam à Thapsaco ad Aegyptum pertinentem: quodperinde sit, ac si quis parallelogrammi diametrum, eius figurae logitudinem appellet. Nonenim in eodem parallelo iacent Thapsaeus & Aegyptiora maritima, sed in ualde inui-cem distantibus: inque specio inter hos interueniente quasi ab angulo ad angulum & ob-liqua ducitur à Thapsaco ad Aegyptum linea. Id autem non rectè, quod miratur quiausus fuerit dicere Thapsacum Pelusio distare sex millibus stadiorum, cum distet ampli-us septem millibus. Demonstrans enim Pelusianum parallelum à Babylonio uersus me-ridiem amplius cio cio istadijs uergere: secundum Eratosthenem autem (.ut opinatur.)Babylonio Thapsacenum septentrionaliorem esse quater mille & 10 ccc stadijs: confi-ciuntur, inquit stakia millibus septem plura. Haec parallelorum distantia quomodo ex E-13 ratosthenis sententia ostendatur, 13 quaero. Id quidem hic dixit, tantam esse Babylonis àThapsaco distantiam: sed parallelos horum locorum tantundem distare, non dixit. Nequeuero afferri id potest, Thapsacum & Babylonem in eodem esse meridiano. Contra enimipse Hipparchus demonstrauit, secundum Eratosthenem esse Babylonem Thapsaco am-plius cio cio stadijs orientaliorem. Et nos adducimus Eratofthenis pronunciata, in qui-bus est Tygri &Fughrate ambiri Mesopotamiam & Babyloniam, ita ut Eughrates maiorem circularis istius ambitionis partem conficiat. Eum enim à septentrione profluentem,uersus orientem conuerti, & uersus meridiem effluere. At quod a septentrione uersusmeridiem fluit, id quidem secundum meridianum aliquem fieri potest. Sed illa uersusortum auersio, & uersus Babylonem, declinatio iam est a meridiano, neque in recta lineapermansio, propter modò dictum ambitum. Iter quoque à Thapsaco Babylonem iuxta Eu-phraten dixit esse IV cn & 10 ccc stadiorum, id quasi dedita opera addens, iter id non pos-se in rectam lineam dirigi, coius mensura esset interuallum inter duos parallelos. Quonegato, uanum iam est deinceps demonstrare uelle, constituto rectangulo triangulo adPelusium Thapsacum & interfectionem Thapsaceni paralleli cum Pelusiaco meridiano,unum eorum quae rectum angulum faciunt laterum, nempe quod est in meridiano, lon-gius esse eo quod recto subtenditur angulo, ductum à Thapsaco ad Pelusium. Vanum est& id, quod huic annectitur, conclusum ex propositione non concessa. Nequaquam enimdatum hoc est, à Babylone usque ad Caspiarum portarum meridianum esse spacium sta-diorum IV cIƀ cCC. demonstrauimus enim Hipparchum id confecisse ex ijs, quae non concessit Eratosthenes. Vt autem inualidum sit quod pro eo datum est, sumens amplius no-uem stadiorum millibus à Babylone esse ad lineam quae sic ducitur à Caspijs portis ad fi-nes Carmaniae ut ille dixit, idem demonstrauit. At enim non hoc fuit obijciendum Era-tostheni, sed id, quòd magnitudinum & figurarum, quibus latitudo tribuitur, oporteat es-se aliquam mensuram: & alicubi magis, alicubi minùs concedendum. Si.n.sumatur latitudo montiumqui ad ortum aequinoctialem porriguntur stadia ter mille, similiterque maris usque ad portas Herculis: faciliùs concedat quisquiameius parallelos in una latitudine ductas ueluti in una linea ex-aminari, quam eas quę inuicem incidunt. interque ipsas incidentes eas quae in ea ipsa concurruntlatitudine, quàm quae extrà: itemque distantes usque ut latitudinem non excedant, quamexecuntes: & quae in maiori longitudine potiùs, quàm quae in minori. Etenim sic inaequali-tas longitudinum atque figurarum faciliùs celari possit. Verbigratia in latitudine Tauritotius & maris usque ad columnas Herculis si ponantur tria stadiorum millia, intelligitur adhuc figura parallelis contenta lineis, quae circumscribat totum illum montem & dictummare. quod si ergo longitudinem in plura diuidas parallelogramma, diametrumque cùmtotius tum partium accipias: facilius sanè totius diameter eadem reputabitur parallelus& aequalis lateri longitudinis, quàm partium diameter. & quanto minus erit particulare pa-rallelogrammum, tanto id magis eueniet. nam & obliquitas diametri, & inaequalitas longi-tudinis minus arguitur in magnis: ut in his non uerearis diametrum figurae longitudinem appellare. Si ergo diametrum magis adhuc obliques, ut uel extra utrumque uel extra alterum omninolatus