LIBER TERTIVS.ens; in campos dilatatur, & contingit propinqua llerdae & Ileoscae loca quae sunt re-gionis liergetum, non proculablbero remota. In his urbibus postremam belli partemSertorius confecit, & Calaguri Vasconum urbe, & in ora circum Tarraconem, atqueDianium quod diximus, postquam Celtiberia fuit eiectus. * 24 decessit autem ἐ mor­ 24bo. Et apud Ilerdam postmodò Afranius & Petreius Pompeiani duces à D. Caesaresunt deuicti. Distat Ilerda ab Ibero uersus occasum sito, stadijs CLX. à Tarracone uersus austrum distante abest ad CCCCLX, uersus septentrionem ab Ilerda abest 2s Oscastadijs IDXL. Per dictos montes à Tarracone ad extremos ad Oceanum habitantesVascones, qui sunt circa Pompelonem & Idanusam urbem ad ipsum sitam Oceanum,iter est stadiorum cio C C CCCC, desinens in ipsos Aquitaniae & Hispaniae limites. Inlaccetanis & Sertorius bellum contra Pompetum gessit, & postea sex. Pompelus hu-ius filius contra Caesaris legatos. Supra laccetaniam uersus septentrionem habentVascones, in quibus urbs est Pompelon, quasi Pompeij si urbem diceres. Ipsius Py-renes Hispanicum latus arborum diues est, & omnis generis syluam habet, etiam per-petuò uirentem. Gallicum latus nodum est. In medio conualles continentur, ha-bitationibus opportuni. eas maiori ex parte tenent Cerretani Hispanicagens. apudhos pernae conficiuntur praestantes, Cantabricis non cedentes, multumque inde istisest emolumenti. Porro Idubeda superata statim Celtiberia aditur, ampla regio & in-Celtiberia,aequalis. Maior eius pars aspera est, & amnibus alluitur. nam per hanc defiuunt A-nas, & Tagus, ac deinceps alij fluuij, qui in Hispaniae hac parte orti in mare occiduumdeferuntur. Ex his Durius fluuius Numantiam & Serguntiam praeterlabitur. Baetis exOrospeda ortus, per Oretaniam in Baeticam fluit. A Celuberis uersus septentrionemsunt Verones, Cantabrorum Coniscorum finitimi, ipsi quoque 26 Gallico utentes ue-stitu. Horum urbs est Varia, sita ad traiectum Iberi. contigui sunt Bardyetis, quosnunc Bardyalos uocant. Ad occiduum latus accolunt Astures quidam, Callaici, Vac-caei, Vettones, & Carpetani. Versus meridiem Oretani, & qui alij de Bastetanis &Dittanis Orospedam habitant. Ad ortum est Idubeda, & Celuberis in quatuor partesdiuisis, praestantissimi eorum uersus ortum habitant & meridiem Areuaci, Carpetanis& Tagi ostijs contermini. Horum est celeberrima urbs Numantia. Virtutem suam Numantia.demonstrarunt bello Celtiberico aduersus Romanos, quod bellum annos durauit XX.multis Romanorum exercitibus perditis. Tandem Numantii i, obsidionem tolerarunt,paucis tantùm muros deferentibus. Lusones quoque orientales sunt, & ipsi ad fontesTagi pertingentes. Areuacorum urbes sunt & praeterea Segida & Pallantia. Distat Nu-mantia à Caesaraugusta, quam diximus ad Iberum sitam, ad ICCc stakia. Celtibe-rorum urbes porro sunt Segobriga, & Bilbilis: circa quas Metellus & Sertarius bel-lum gesserunt. Polybius Vaccaeorum & Celtiberorum populos ac loca recensens, in-ter alias urbes Segesamam refert, & Intercatiam. Narrat Posidonius, M. Marcellum ex-egisse è Celtiberia tributum talentorum IDC. quod argumento est Celtiberos & populo-sam fuisse gentem, & pecuniosam, quanquam solum colerent utcunque incommo-dum. Quod autem dixit Polybius, Tib. Graechum CCC urbes Celtiberiae deiecis-se: id comicè exagitat, in Gracchi gratiam inquiens ab eo turribus urbium nomen indi-tum, ut fit in pompis triumphalibus Atque id fortassis non abs re dixit. Nam & bello-rum duces, & scriptores rerum gestarum procliues sunt ad hoc mendacij, ut actiones ex-ornent, quando ij etiam qui plures quam CD fuisse urbes Hispaniae dicunt, eo adducti Deurbium Hi-paniae numero.uidentur, quod magnos pagos urbium loco censerent. Nam neque regionis naturamultarum est capax urbium ob ariditatem, uel longinquitatem, uel feritatem hominum:neque Hispanorum uita & actiones quicquam talesignificant, si oram uersus nostrummare demas. nam qui uicos habitant, quod faciunt plerique Hispanorum, agrestes sunt.ac ne ipsae quidem urbes facilè mansuetos reddunt, ubi abundant qui uicinos infestan-di causa syluas incolunt. Secundum Celtiberos uersus meridiem sunt, qui montemOrospedam & loca circa Sucronem amnem incolunt Sidetani usquead Carthaginem, &Bastetani, & Oretani, propè usque ad Malacam. Caeterum Hispani ferè omnes pel- Hispanorum anmatura.tis usi sunt in bello, leuique armatura, latrociniorum causa, quales Lusitanos diximush 4iaculo