L I B;.

tur in ſpititibus comprehenſis in corde, verum in ſpiritueſt virtus motiua, per quam mouentur vaſa motu conſtrictionis& dilatationis,& dixir, quòd hec opinio eſt vera.Dixit etiam Facardin ſupradictus in expoſitione primicañ.opinionem vltimam in diffinitione pulſus, vbi dixit,Pulſus eſt motus localis vaſorum ſpiritus procedens a Virtute alhaiuanie compoſitus ex diaſtole& ſiſtole ad regẽdum ſpiritus per aerem attractum, ſi ergo principium motus pulſus eſt a ſpiritu alhaiuanie, quomodo eſt poſſibile,vt dicatur, quòd ipſe ſit naturalis purus:& hoc fuit dubiũpropoſitum ßᷣceptori meo, ad quod quidẽ reſpondit dicẽ-do. Conſideraui has dubitationes,& dico, quòd dictũ Auicẽne de anhelitu, quòd ipſe perficiatur duobus motibus, etduabus quietibus eſt dictum notum,& verum,& quodin pulſu dictum eſt. ſ. quòd inter duos motus contrariosneceſſaria eſt quies eſt dictum verũ. Sermonis autẽ eius,quando dicitur, quòd motus anhelitus eſt volũtarius in-tentio eſt, quòd ipſe dependet a voluntate inquãtum qui-libet anhelitus cadit in tempore,& poſſibile eſt, quòd an-helans pręcedat illud tempus, aut tardet ab eo anhelitumſuum ſecundũ voluntatẽ. Verum ipſe non depender a Vo-luntate ſecundũ indigentiã neceſſariam ipſius,& ipſe eſtnaturalis ſecũdũ neceſſitatem abſolutamn anhelitus,& eſtvoluntarius, inquantũ eſt poſſibile alterare anhelitus par-ticulares ab horis, quas requirit anhelitus neceſſiras,& caſus ipſorum in illis horis ſecundũ curſum eorum naturalẽ.Et nõ dix it pulſum eſſe naturalẽ purum, niſi quoniã alteratio p̃ᷣdicta nõ eſt poſſibilis, vt cadat in motibus ipſiuspulſus. Sermo autẽ eius, quando dicitur, quod in dormiente non eſt voluntas, concedendus non eſt, quoniam voluntas eſt aliud a cognitione actus ipſius, vel eſt aliud a cognitione, quòd voluntas velit hoc, Vel llud,& eſt alud etiãa rememoratione voluntatis, Vel actus ipſius,& aliud acognitione rememorationis prędictę, Et dormiens quidem& cogitans vehementer circa rem aliquam,& abſtractusoperantur motus voluntarios, ſed non cognoſcunt, nequeanimaduertunt volantatẽ ſuam, ſeu non cognoſcunt, qdmotus prædicti facti fuerint cũ voluntatẽ ſua,& licet ipfihabuerint cognitionẽ de voluntate ſua,& de actu ipſius,tamen non recordamur illius cognitionis,& propter illudmouent membra propter leſionem inductam,& mouentipſa in hora neceſſitatis pruritus,& non rememoranturplurimum illorum motuum,& Sermo ipſius non conceditur, quando dicit quod libet, ꝙ poteſt alterari per uolun-tatem a curſu ſuo naturali, eſt uoluntarium, quoniam ſidicens hoc uult, uel intelligit, ꝙ illud, quod eſt posſibilealterari per uoluntatẽ, ſit uolens& ſit uolunatriũ omni-no uel ex omni parte, tunc ſermo ipſius non eſt uerus,quoniam anhelitus non eſt ſic, aliter non haberet cutſumnaturalern, Et ſi per uoluntarium intelligatur, q; ſit uolũzarium uno modo,& non alio modo, ſicur maniſeſtaui-mus, tunc illud eſt uerum. Et ſcias,qꝙ motus naturslis di-uiditur in motum alhaiuanie,& in motum non alhaiua-nie, Motus autem pulſus eſt motus naturalis alhaiuanie,Sed motus lapidis deorſum& motus ignis furſum eſt motus naturalis non haiuanie,& illud quoniam narura dicitur principium motus,& quieuis per ſe. Cuod ſi fueritmotus ſecundũ ordinem unũ del ad terminum unũ, tunceſt motus naturalis non haiuanie, Si uero nõ fuerit motusad terminum unum,& ſecundum ordinem unũ, tunc mocus ille eſt naturalis haiuanie. Opiniones autem, quas di-xit de motu pulſus, Quarum prima eſt, quæ conſideratmotum arteriarum aſcendendo& deſcendendo ſicut motum cordæ. Secunda opinio conſiderat motum ipſarumeſſe ſequentem motum cordis. Tertia opinio eſt ꝓxima

ei. Quarta autem opinio, quæ eſt, ꝙ motus atteriarum

8 I*

fiat, quia ſpiritus attrahunt cibum,& expellunt ſuperfluitatem, non eſt opinio uera, quontam aer non nutric ſpi-ritus alhaiuanie ideſt uitales,& nõ nutrit ipſos niſi uapores compoſiti ex partibus ſnhtilibus humorũ, Et pulſus

quidem cum ſuo motu attrahit aerem neceſſarium pro

euentatione ſpirituũ cum ſimplicitate ipſius aeris,& ex-pellit aerem alteratum in arterijs ꝑꝑ eius permixtionemcum ſuperfluitatibus nutrimenti. Quinta opinio conſi-derat cauſam illius motus,& ꝙ ipſe ſit per uirtutem fundatum in ſpiritibus. Diffinitio autem, quam dixit Facar-din, eſt diuerſa ab opinione quinta, quoniam quinta opi-nio uuùlt,& exigit, ꝙ motus ſit in ſpiritibus primo,& inuaſis ſecundo,& per cauſam ſpirituum ipſorum. IIlludautem, ꝙ; dixit Facardin, exigit, ꝙ motus ſit in uaſis primo,& virtus alhaiuanie ſit ipſum mouens uaſa in illomotu,& uerum eſt primũ dictum. Et Modus ſeu ratio, ꝙille motus ſit naturalis, eſt illa, quã diximus:& hæc ſuntverba pręceptoris mei ſupradicti,& in iſtis verhis eſt cõſideratio, quoniam ſecundum hanc uiam ſequitur, ꝙ motus dilatationis cerebri,& conſtrictionis eius eſt natura-lis haiuante, quoniam ipſe non eſt ſecundũ uiam unamuel ad terminum unum,& ꝙ motus attractionis,& retẽtionis,& digeſtionis,& expulſionis,& ſimilium ſunt exmotibus naturalibus non haiuanie, quoniam ipſi motuspradicti ſunt ſecundum uiam unam,& ſi diuidatur mo-tus alhaiuanie in motum naturalem iceſt in morum ua-cuum a uoluntate, ſicut motus cordis,& in morũ non naturalẽ.i.aſſociatũ cũ uoluntate ipſa, ſicut eſt motus hominis in dextrum& ſiniſtrum, tunc eſſet conuenientius,&magis iuuatiunm propter id, quod declarabimus ex pro-cesſione duorum motuũ a corde abſque uoluntate in cõ-trarium diutſionis pręceptoris mei, qui diuiſit motum naturalem in motum alhaiuanie,& in motum non alhaiuanie, quoniam huiuſmodi diuiſio non eſt utilis in his, quædicemus, niſi dicatur, ꝙ intentio eius per motum natura-lem ſit ille, cum quo non eſt uoluntas,& per motũ alhaiuanie intelligatur motus diuerſus ita, ut quaſi dicat, ꝙmotus, cum quo non eſt uoluntas, ſi non fuerit ſecundumuiam unam ſeu ad terminum unum, eſt naturalis haiua-nie,& ſi fuerit ſecundum uiam un eſt naturalis non hai-uanie,& ſecundũ hunc intellectum diuiſio prædicta eftiuuans,& remouens conſiderationem ſeu dubietatem. Etad primum dubium in contrarium dicendum, ꝙ illnd, ꝙſequirtur, eſt, ꝙ motus cordis eſt diuerſus abſque uoluntate,& hoc eſt illud, quod quęritur,& eſt verum. Ad fecũdum argumentum dicendum, ꝙ iudicium primum uelconcluſio prima nou conuincitur per motum cerebri, qm̃radi diuiſionis, quæ eſt, uel aliter& eſt motus cum quonon elt uoluntas, negat eam, quoniam cerebrum eſt ori-go ſeu principium uoluntatis. Neq́; ꝓcedit argumentũde motu attractionis,& ei ſimiliũ, quoniam intentio motus non alhaiuanie eſt, ꝙ ipſe ſir non diuerſus,& ſecundũhoc huiuſmodi motus naturalis haiuanie eſt genus pro-ximum pulſus, quia pulſus eſt motus naturalis haiuaniecompoſitus ex diaſtole& c. Et eſt ſciendum, ꝙ diuerſita-tes omnium iſtarum opinionum, ꝙ iſte motus ſupradi-dictus ſit motus haiuanie, aut naturalis, aut uoluntariusaut naturalis hauanie, aut violentus, aut accidentalis, de-pendent ex hoc, quod credit cõmuniras medicorum, uidelicer ꝙ motus cõprehenduntur in quatuor, fecundũ quodeſt notum,& uerum,& ſequitur concluſio, ꝙ ipſe motusſit unus ex quatuor negando tres partes diuiſionis remanentes, et diuerſitates opinionũ ſupradictarum dependentetiam,& cauſantur ex hoc, ꝙ; diuerſificantur homines innegando tres partes diuiſionis ſupradictæ ſecundum diuerſitatem iudiciorũ ſuorũ ſuper ueritatem quartæ partis,

uæ2 9

primũ di-ctũ.ſ.ꝙ il-le motusſit in ſpiritibus primo& inuaſis ſecũdo.