Buch 
Avicennae Philosophi Praeclarissimi, Ac Medicorum Principis Libellvs De Removendis nocumentis, quae accidunt in regimine santitatis. Tractatus eiusdem Auicennae de syrupo acetoso. Syrasi ... expostiones super secundam, & tertiam, & partem quartae fen primi canonis Auicennae. Ebenesis ... expositio super quintum canonem Auicennae. Tractatus de ponderibus, & mensuris / ab Andrea alpago ... ex arabico in latinum uersa, ac nunc primum in lucem aedita
Entstehung
Seite
33r
JPEG-Download
 

ate10 2qca-5 pE

EEE N.

tur ſecundũ rectitudinem ſeu in longũ,& totũ illud fiat ſumma facilitate. DEIND E mollibus päanis ut ledatur cutis ex aſperirate ipſorũ. E T ſuauiter tergatur ut ledatur exquritie. SV P E R uentrem ſuum iaceat ita, ut ſituetur,& ordinetur quodlibet membrũ inſuo ſitu.⸗OSTE A ſuper dorſum qm̃ dorſum eſt du-rius,& magis cõſeruans mẽbra ipſius lenia, que indigentſubſtẽtaculo uel eo, ſuper quod fundent᷑. E T hoc totoideſt cum hoc modo iacẽdi ipſius. DOEINDE reducatur ideſt poſt terſionẽ,& exiccationem,& cõpresſionemfacilẽ,& figurationẽ RE DVCATV R. L quodhibetmembrũ ad ſuũ ſuũ neceſſarium& ſibi conuenientem.CV NM panno ideſt faſcia,& oportet facere hoc,niſi ut cõſeruet᷑ quodlihet membrũ in ſua figura, qᷓ ſibicõuenit, et requiritur E T IPſorũ tunicas ideſt ſuperfluirates cõtentas in eis ꝓᷓ Er oportet etiã cõſiderare de ſom--no,& uigilia ipſius infantis, an reꝑiatur motus,& agitario corporis infantis, fi fuerit aliquid illorũ.tũc oportetPſerutari,& Ptermittere illud, qm̃ inſans non poteſtaarrare nocumeta, quæ accidunt ei, uel ea quę ipſum le-dunt,& moleſtãt:& cognoſcitur hoc, niſi agitatio-nẽ,& inquietudinẽ ipſius inſantis, ſi remodetur il-la inquietudo ab ipſo,& infans uociferar, tunc ſine du-Pio illuc cauſatur ex nocumẽto corporis eius, aut animæipſius: Et infans quidẽ plorat aut ꝑꝑ dolorẽ accidentemet aut calorẽ, aut frigus, aut famẽ, aut Ppꝑ pediculos, autPulices, aur cimices ledẽtes ipſum, et mordicates: ſi fuerit aliquid horũ, tunc properandum eſt ad remouendum,& expellendum illud ab eo.

1.

Capitulo ſecundo de regimine lactationis.

MANIBV S modis, quibus eſt posſibile lac ma-tris& c.non uult hoc Auicéẽna: oporter lacta-re infantẽ lacte matris ſuæ quacũq; quãtitate poſſibili: Quomodo enim hoc eſt uerisſimile, nos ꝓhibeamus infantẽ ſugere lac matris ſuæ in hora ꝑtus uel eipinqua,& in hora, qua lac matris, aut eius cõplexio eſtcorruptas immo Auicéna uoluit P hoc, quotiẽſcunq;eſt posſibile infantẽ lactare lac matris eius, oporter ut lactet ex ea/ non ex alia: qm̃ ililud eſt ipſe cibus, quo nutriehatur infans, erat in matrice. Quòd ſi dicatur, di-ctũ eſt in his, qᷓ ſunt p̃terita,; lac fit ex ſperfluo ſangui-nis mẽſtrui, qui erat cõuentens cibus embriont: quali-ter ergo nunc dici poteſt, ſiu cibus ipſe,dũ erat in matrices Dicemus, lac fit niſi ex ſuperfluirate nutrimenti emmbrionis, erat embrio in matrice, aũt eſt fetusextra vterũ matris, tunc illud, quo fetus prius nutriebas,eſficitur ipſummet lac eriã, uel cõuertitur ipſummet ĩ lacctiã. Et ſuperfluũ, quod prius cõuertebat᷑ in lac, eratinfans in matrice, eſt remorũ ualde a natura ſanguinisillius tũc nutriẽtis ipſum feiũ:& ſi, tunc accideretex eo illud, quod accidit in nutricatione eius in alio tempore, uel in alta hora: quare tũc eſt totus ſanguis, ex quo generarur lac poſt partũ, ſimilis ſubſtãtię ſanguinis nutriẽ-tis ſetũ in diſpoſitione, qua ipſe erat in mattice:& ꝑꝑ hocdixit, magis ſimile exiſtit etc.& FVERIT lac etc.lacAdem prius crar ipſe ſanguis mẽſtruus ꝑꝑ cõmunitatemmatricis, et mamtllarũ in uents nutriẽtibus ipſas ambas:tin hora, qua eſt embrio in matrice, uadit ſanguis menruus rotalitate ſua ad matricẽ ad nutriendũ embrionẽ; poſt uero ſeparationẽ,& exitũ ipſius extra urerũ tũcſanguis prædictus uadit ad mamillas ꝑꝑ nutricationẽ:&talis ſanguis albificatur in mamillis niſi ꝗa occurritcarni glandoſę albę cauſanti diſpoſitionẽ uel p̃parationẽad albedinẽ in co, cui occurrit:& aliquid diſponit᷑ ad

P S 1 I. 33

albedinẽ, albificat᷑. et Auicẽna qlxit, magis ſimile exiſtitſubſtantiæ nutrientiũ præterttorũ,& dixit, ſit ipſa-met ſubſtãtia nutrientiũ P̃terirorũ, aut ꝑꝑ ꝑmixtionẽ ſuperfluitatũ eo, quod erat nutrimentũ, aut ꝑꝑea ſanguis menſtruus, efficitur nutrimẽctũ, eleuatur ad mamillas,& cõuertitur in lac, remanet, ſicut etat prius,immo alteratur ab eo, quod erat, alteratione quadã: uerũ diuer ſificarur in forma ſpecifica:& ꝑꝑ illud dixit magis ſimile exiſtit ſubſtantiæ nutrientiũ p̃teritorũ. E Teſtmagis recipiẽs hoc et magis cõſuetũ ei, aliqd cõſuetũmelius eſt, q cõſuertũ, qm̃ natura eſt eo aſſueta, et fecitillud ſibi cõueniens:& ꝑꝑ Hlud ꝓgritudines malę cõſuetæaccidere alicui ſunt minus timoroſq tlli,; illæ, ſuntcõſuetæ, q;uis ęgritudines conſuetæ ſint in ſe ipſis magistimoroſę, qᷓ non conſuetę. Et pp illud aliqua ſpectesex ercitij, aut cibi, aut ret alterius eſt conſueta in diſpoſitio

ne ſanitatis, tunc eius admintſtratio eſt medior, q; admini

ſtratio alcerius, quãuis illa alia conſueta ſit nobilior:Et ex perimentũ quidẽ,& ratio cõueniunt in ueritate huius rei. Et cum res ita ſit, tunc ſequitur, lac magis cõuenies infantibus eſt lac matris ſuæ, ſi non accidat ei, quodalteret,& corrũpat ipſum, quontã eſt cibus conſuetus: etPpꝑ illud infans magis delectatur eo,& peruenit illa dele-ctatio ad hoc, ſedat plurimas leſiones, et dolores ipſiusinfantis. Et ſolicitudo quidem diuina dtſpoſuit, infansnutriretut cibo ſimili ei, quo prius nutriebatur. Et resita ſit, data eſt a deo uirtus, per quam ſciatur iſta cõue-nientia:& ꝑꝑ hoc infans approximatur papillę ma-millarũ, feſtinat ad capiendum eam,& ſugendũ lac eiusabſqʒ doctrina. E T eſt ei magis cõſuetum Et intentiohunc ſermonẽ eſt ſignificare, lac matris eſt conſuetũinfanti,& hoc qm̃ acceptio extremi mamillę matris inore ipſius non eſt remouens nocumentũ eius, niſi quoniãipſa acceptio prædicta eſt cauſa, ipſe infans occupat᷑·& diuertitur ab appręhenſione nocentis,& non eſt occupatio illa ꝑꝑ ſuperfluã leſionẽ, ſicut; diuertitur,&occupatur homo in leſione forti a ſenſatione, qm̃ acceptioextremi mamillæ in hore infantis pdicta,& eius ſuctio eſt nociua, nedũ; ſit magis nocens, ꝗᷓ illud, a quo in-fans moleſtatur: Delectatio enim eſt conueniẽtis, inquãtum eſt cõuentens, acceprio igitur extrermi mamillę p̃di-cta,& eius ſuctio remouet nocumentum ab infante Ppſuperfluã delectationẽ in tali ſuctione:& non fit hoc, miſiqꝗñ accidit acceptio extremi mamillę in ore infantis pdi-cta,& ſuctio lactis. Delectatio igitur uechemẽs accidit infanti ex acceptione extremi mamillę, et ex ſuctione lactiscõuenientis. Delectatio enim eſt appræhenſio rei conue-niẽtis inquantũ conueniẽs. Et per hoc affirmandum, ꝙhAuicẽna uelit dicere,; iam exꝑientia uerificat,; acceptio ipſius papillæ ſeu extremi mamillæ matris facicinfantẽ geſcere,& liberari ab eo, quod ei nocebat,& abeo occupari, ſeu diuerti,& ſi talts acceprio papillę, quæper ſe quęritur, facit hoc, quod eſt dictũ, quanto ma-gis iudicandũ, illud, quod ſe queritur, quod eſt lacmatris, faciat infantẽ quteſcere,& delectari ut dictũ eſteBIS aũt, a ut ter in die ſuggere etc. hoc ꝗdẽ fit, niſi ut accidat ĩtromis ſio cibi ſuꝑ cibũ, qm declarabimmus cibus remanet ĩ ſtomaco ſex horis, aut quodecim ho-ris, ideſt antecedit digeſtio ſupra ſex horas uel digeſtionon fit ante ſex horas, neque tardatur poſt duodecimhoras.& eſt dubiũ, lac eſt cibus infantiũ qᷓre opor-tet, ur conſideretur in eo hoc regimen, quod eſt uitvnam vicem,& vicem lactandi tempus quo digeraturcibus primus ante deſcenſionem uel acceptionem ſecũdi::& minus tempus eſt octo horis ET I1 N primis ideſt ĩPrincipio lactationis MVLT VM lactandus, immo. F itli

Nota tempus rema-nentig cibiĩ ſtomaco.