RARITEIT-R AMER. III Boek. a 9
zoute, fwavelachttge en andere deelen, daar zy mede vermengt zyn -, in dit ojd at er e eni-ge stojse geworpen of by geval inkomende , word van ’t zelve voort door ge drongen enverteert , waar in deze deeltjes blyven, en de gedaans ens verbeelden van de ingewot-fe zaaken-, doch ruuwer, al zoo korfte en bywas aan ’t zelve groeit : IVy bezitten vee-le van deze, zynde aüe van by zonder e koleur en gedaante-, waar van ’t ons goet dachteenige hier te verbeelden op deplaat\A. ‘Dieby N °. 6 . aangewezen , is een ruuwe klomp »doch schoon glinster end van koleur. N°. 7. Heeft degedaante van een Boksvoetje, en bo-ven aan een knobbel of klomp van een andere stof en koleur als de klauwtjes zyn. N°. 8.is een stuk, door welkers midden een tak loopt, aan de einden uitkoomènde, V welk wyvermoeden een worteltje te zyn , ’t geen in Marchaiita verandert , en waar om de om-zynde korst door dezelve stof is gegroeit. N°.5>. is een klomp , geelder van koleur, enwolkachtig$ het zelve aan stukken gestaagen, ziet men dat aüe dezelve metstraaien uiteen middelpunt naar buiten schieten. IM 0 . 10. is een geheele ronde Bal , buiten omeenigzins wolkachtig, en inwendig medestraalsgewys uit een middelpunt voortkomende,N°. 11. is een diergelyke Bal , doch rondom met scherpe uitsteekende pylpunten omzet.N°. 12. is een lankwerpig Keisteentje, voor een gedeelte met een korft Marchaiita omgroeit,N° 13. is een ruuwe groote klomp , hebbende de gedaante van een koperen deur-klopper :IVy zouden veel meerder soorten hier by konnen voegen , namentlyk Hoorns , Schulpen ,en andere gedaantens , alle met deze flos omzet of wel geheel verandert , maar meenengenoeg gedaan te hebben eenige van dezelve te vertoonen.
O
XX. HOOFTDEEL.Argyrodamas. Batu goela.
An de Zuid-West-zyde van Boet on in ’t gebergte èn op strand, vind men öi? Argy.--een ilach witte Keisteenen in de grootte van een kop of een vuist j van buiten ?vuilwit» oneffen » vol scheuren en hard gelyk een gemeene Keisteen, maarals men daar op staat, zoo valt hy in stukken, en dezelve kan men dedenin zoo vçel kleine brokjes als men wil, waar van zommige de figuuren als dobbel-steentjes , andere van platte tafeltjes hebben, en dezelve laten zich al weder in ande-re kleindere schilferen; zy zyn wit, doorfchynende als krystal, doch boven op hunvlakte geeven ze een weêrichyn, als of ze verzilvert waaren of als zilverschuim : ZyZyn week van substantie, slaan geen vuur, en lichten geenzins by nacht, als men zetegen malkander slaat, gelyk Kristal en de Keisteen doen. Ik heb dergelyke steenen noit befihre-öieer gezien, ook by geen Autheur iets daar van gevonden, egter oordeel ik, dat Vm 'men hem voor den Argyrodamas van Blinius mag houden, te weeten een steen die een En voorDiamant gelykt, en een zilveren weêrschyn geeft , waar van zie Lib. 37. Cap. 10.
In ’t Maleitsch noemt men hem Batu goela , dewyl hy zeer wel gelykt naar de brokjesVan Candy-zuiker, in’t Latyn Saccarum cantium , en niet candidum > vermits cantium houden.een nieuw Grieks woord is, beduidende kantigen zuiker: Men zoude hem voor eenLapisspecularis aanzien, maar men kan hem niet tot kalk of gips branden, gelyk hy
°ok wel zwaarder en harder is dan eenig Lapis specularis. In dat gebergte, daar men Waar , â, . , . , , . . .. , gevonden.
hem vind, vloeit hier en daar een adertje van zwart Bitumen , t welk m zee komen- word,ste hard word, en de vreemdelingen voor zwarten Amber verkogt word, hier doorkan het zyn, dat deze steen geen harde en maslieve substantie gewint, noch tot eenvolkomen Keisteen worden kan. In ’t jaar 1 666. wierden my van Boet on eenige man-den vol van deze steenen gebragt , dewelke ik toen niet achtede, dewyl ik daar aanmet zien konde, ’t geen die van Boet on daar van opgaven, te weeten, dat hy veele En waarsthoone koleuren zoude van zich geeven , als van zilver , paerlen , en regenbogen , schoonheidstaar men anders niets aanfag als een onfatzoenlyken Keisteen, weshalven ik ze wegstïieeti maar alsik 1 o jaaren daar na by geval een groote klont daar van aan stukken sloeg,bevond ik, dat hy van binnen veel schoonder en raarder was, danikgedagthad, en
F f 3