r;o

D’ AMBOINSCHE

jpehmk.

Dienenook totverjierse-len derMakkassa-ren.

doe waaren de andere stukken weg. Die van Boeton weigerden ook meer daar van tebrengen, niet zoo zeer om dat dezelve Koning niet meer leefde, aan wien ik kennishadde, als om dat zy die steenen niet graag aan onze Natie willen openbaarenj vermitsDeze Z y dezelve5 zoo ik verstond, gebruiken in plaats van kogels om uit hun kanonsdaarvancCIn- mede te schieten, dewyl ze in veele i oo stukken springen, als of men met schroot^ogehge- fchoot : Dergelyke stach Batu goela valt op Makkajsar , een groote dagreis achter Ma-bruikt. ruS ■> in een zeer, hoog en koud gebergte, 't welk men doorreisen moet, als men na\ land der Boegistèn gaat, boven op kan niemand wegens de groote koude duuren,ja geen gevogelte noch gedierte ziet men aldaar -, omtrent de halve hoogte van dit ge-r G d° e \i** ^orgte heeft men groote spelonken, daar in men groote stukken en kegels ziet afban--een berg- gen aan smalle hallen van allerhande gedaante yselyk om aan te zien ; die metter tydook afvallen, van buiten zyn ze wit, doof en krytachtig, van binnen klaar en door-schynend als kristal, doch zonder deszelfs glans, behalven hier en daar met een zil-verachtige weêrschyn, niet massief, maar uit veele langwerpige stukken t' zaamen ge-zet, die meest vierzydig, zommige vyf en feszydig zyn, doch ganlch onordentlyk,en derhalven met een kleine stag ligt van malkander te scheiden, uit te nemen en wede rin te steken : De meeste hebben de dikte van een schaft, weinige vaneen vinger of eestduim : De Makkastâaren brengen de afgevallene stukken naar huis, en slypen de groot-ste brokken tot platte tafels en ruitjes, die zy tot versiersel aan hunne kristen zetten ìhet stypen gaat gemakkelyk toe met water op een ruige steen, want ze zyn week estgeeven een wit zap van zich, zy vuuren niet by nacht, noch rieken als Keisteenen,gelyk ook de voorige Batu goela , anders zoude men ze voor Krvstallen houden. OpMakkajsar , Batu bakilat , dat is, glimmende Steenen genaamt.

Eenan- Saccharites Ambonicus of Amboinsche Batu goela verschilt wat van de beide voor-< Amboin~ ’ gaande aan fatzoen, maar niet .in substantie: De Amboinsche valt mede in grootestá klompen, dewelke buiten doof en kalkachtig zyn, maar straks daar onder legt deSaccharites t’ zaamen gezet van ontelbare stukjes, zoo klaar als een krystal, doch veelwee ^ er ' Deze stukken zyn ganfch onordentlyk van grootte en fatzoen ; want die istje gedaan- de eerste laag zyn lankwerpig en onordentlyk, zoo dat men qualyk een stukje vindestUns ' kan, 't welk seskantig en den Krystal gelyk zy : Onder deze zyn andere grootere stuk-jes , zomtyds in dezelve Iaagen, zomtyds in de naaste daar onder ; zynde de laagen meteen kalkachtige schorste van malkander onderscheiden : Deze stukjes zyn mooijer estden Krystal gelyker, hebben een, twee of meer gladde zyden, doch geen vaste figuur,en de andere zyden zyn gestreept, als of ze van smalle stukjes t' zaamen gezet waaren, istmanierais dzAmianthus: Alle deze klontjes, zoo kleine als groote, hoe onordentlykvan hoeken dat zy ook zyn, leggen zoo digt gestoten aan malkander, dat ’er geen Iee-ge plaatsen tustchen zyn, égter met een kleine stag kan men de groote klompen vastmalkander staan, en de stukjes met de vingers af haaien * dewyl geene of weinige stuk-jes van deze de dobbelsteenen gelyken, zoo kennen ze geen eigentlyke Argyrodarnd*zyn , welke naam de bovenstaande Boetonsche foorte best past, hoewel de Amboist"sche Batu Goela veel helderder en mooijer van aanzien is dan de Boetonsche >dewelke donkerder van substantie is, hier en daar met een zilvere weêrscbyn, la-tende zich in platte tafeltjes of dobbelsteenen deelen, welke kentekenen Bliniusnen Argyrodamas toefchryft : Den besten hier van vind men op Leytimor in de val'lei je van de Waytommo aan den voet der bergen, en digt by de rivierkant, steekend emet groote klompen in andere klippen, de groove en koraalsteenige zyn van een ost'zuivere gemengde substantie, gelyk de regte en seshoekige Kristallen tot een moedesof voet hebben een anderen rosten of grauwen steen, die eenpariger van substantie

Ook

fchoondervanJiofi

Waar de-zelve ge-vonden•wordt.

Onder-scheidtajschendeze en'tkrijial.

Ook groeit de regte Krystal nooit zoo digt tegen malkander, hoewelzynestukjes^hún voeten digt aan malkander zitten: Alle Kryftallen groei jen ook buiten 'tvan den steen, daar aan zy zitten als een vrugt of uitbotting der zelver steenen,Argyrodamas , zoo wel de Boetonsche alsd’ Amboinsche, is van buiten met de voorsch^