ZiberC De qualitatibus a humoribus bumantcorporis'Ziber quartus Incipit.Ehumaniitaque corporis ⁊ panium eius pprietatibustractaturi ab elemen-taribus qualitatatibusid et humoribus ex qui-bus constat corpus! estprimitus inchoandum.Vatuor sunt itaque elementa ⁊ elem9 tares qualitates er quibus constituiturom̄e corpus ainatum materialiter-pͤcipue corpus humanum. quod inter oia elementa est nobilissimum/ ⁊ nobilisime inter omnia conposita elementa ordinatum. vt puta proprium ani-me ronalis organuz ipsius operationibus tamnaturalibus quam voluntarijs deputatum.„Estitaque corpus hominis copositum ex quatuorelementis.s. terra/ aqua/ aere/ rigne, quorumquodlibet habet proprias qualitates. Sunt autemquatuor prime& principales. s. caliditas ⁊ frigiditas. siccitas 7 humiditas/ que dicuntur pri-me quod primo labunter ab elementis in elementa-ta. Dicuntur etiam principales. quod ab eis omnessecundarij effectus oriuntur. Darum qualitatumdue sunt actiue.s.caliditas ⁊ fugiditas. Alie vero due.s. siccitas rhumiditas sunt passiue. vnde ab istarum equalitatum p̄ualentia ⁊ ꝺnnio dicuntur elementa actiua vel passiua. Dicuntur autemprime due principaliter actiue/ non quille tantum agant. qx passiue similiter agunt. nulla.n.qualitas est ociosa in corps. sed ideo dicuntur heactiue. quod actiones earum alie habent inducivel ꝯseruari. Nam caliditas quaeque humiditatemquandoque siccitatem induut ⁊ custodit. vt potest vi-deri in came salsa. calor enim solis terrestris pro-tes dissoluit t aquosas ⁊ aereas. 7 sic relarando/ molliendo/ a calore in duciter humiditas.Viccitatem autem inducitl quodr calor agens in humiditatem primo eam dissoluit ⁊ dissolutaz ꝯsumit. t sicatas que est lima caloris inducitur ⁊ etiam ꝯsematur. Caliditas igitur est elementaris qualitas summe actiua. quae patet per eius effectum. duenim agit in rez aliquam primo eius partes dissoluit. quibus dissoluns/ res debilior efficitur/ que perpartium coberentiam fortior fuerat. t ideo actioirei agentis nimis resistit. Item caliditas est omum generabilium artifex ⁊ causa generationis
IIII.totius principaliter effectiua.###st aut duplercaliditas.s.lolans siue celestis. s. generans. etbest saluatiua t generatiua. vnde quandoque generantrane ex celesti calore in aere. Alia est ele-metaris t generatura. ⁊ hec est corruptiua ⁅� consumptiua. sicut quando fit coadunatio fractorum" radiorum in puncto alicuius corpis perspicui. sicut si fiat coadunatio radiorum in speculo/ potest incendi stupa ex reflexione radiorum ⁊ combun. Item inferiorum est ad supenora reduciua. faciendo enim motum a centro ad circuferentiam dissolui terrestria in aquosa. ⁊ aquosa inaerea/ 7 illa in ignea. ⁊ sic inferiora ⁓ media reducit in sua superiora. Item eorum que duresunt compactionis/ e remollitiua. Agendo enimin grossam substantiam eam dissoluendo mollificat. vt patet in metallis caloris liquefactis.soluendo enim terrestria in aquosa remollit.Item mollium ⁊ liquidorum induratiua. vt patet in ouo igni apposito. quod liquidioribus ⁊ subnlioribus partibus resolutis terestribus partibus remanentibus indurescit. Ztem densoruzest subtiliatiua. Dum enim motum a centro adcircumferentiam habeat vi sua rem in quam agit dissoluit/ ⁊ sue actioni idoneam reddit. vnde cum rem ad simplicitatem reducere laboraper consequens subtiliat. Nam subtilitas grosse rei subtilitas est que in nasatur per minoremparnum compactionem. vt patet in glacie quecalore soluta subtiliatur. Item virtute sua estdepuratiua metallorum& rubiginis ipsorumconsumptiua. Nam agendo in substantiaz ipsius matelli ipsaz dissoluit ⁊ si quid inuenit feculentie 7 rubiginis separat ⁊ consumit. Si au-tem fuerit aurum omnino purum/ violentiaquidem caloris dissoluitur/ sed non consumi-tur. vnde aurum perfecte depuratum/ quamuisper calorem dissoluatur/ nou tamen in suo podere minoratur. Item caliditas est accidentaliter corruptiua. vt est videre quando calorplus dissoluit quam consumat/ ipsi humoresputrefiunt ⁊ corrumpuntur. vt patet in cum u-lo frumenti aqua asperso vbi calor inclusus aquam resoluit in fumositatez, que indusa ⁊ retenta grana remollit, 7 putrefacit/ 7 corrumpit3tem naturaliter est grauium alleuiatiua. duzenim huiditas per calorem resoluta ꝯ sumitur pondus minoratur/ ⁊ sic substantia rei leuiatur.Preterea calore agente in buiditatem fumusgeneratur/qui fumus alleuiatur /? depuraturet in spiritum scilicet substantiam leuen ⁊ aereammutatur. ⁊ rem in qua continett/ reddit leuiorenDincest quod corpora animalium viuentium in-comparabiliter sunt leuiora quam corpora mortu