Buch 
De proprietatibus rerum libri XIX
Entstehung
JPEG-Download
 

Ziberquando prima digestio acida est et ponticitappter humoris attracti grossitiem 7 terrestreitatem. t propter caloris digerentis paudta-tem debilitatem. 7 ideo generano taliumfructuuz est praeter dulcedinem. quia ipsorum humorcrudus remanet indigestus. Sed θfirmatolcalore augmentato. humore depurato. calor digerens humoren ipsum efficit sapidum atqueduleem qr vt ibi subdit aristoteles etiam amarum in ignem missum dulcescit et hoc accidit.vt dicit al. propter illam quam recipit a virtutegnis digerentis imutationem. Item ibidem.In locis acidis frigidis.s.atque sicas aliquando producuntur fructus dulces quia calor innatus intra acetosum humorem indusus per calorem solis ad intus digerit illam acetositarem7 conuertit in dulcorem. et erit fructus dulcisquamuis acida sint folia. 7 etiam extremitatesin quibus non est tanta digestio et caloris opaticon quemadmodum est in fructu. Lontingit tamaliquando quod propter superueniente nimiam adustionem. ille fructus prius factus dulcis conueritur i amaritudinem propter superfluum calorem et humoris residui paucitatem. 3tem ibidemdicitur. In locis trati aeris ante dies vema-les fructus celerius maturescunt. ppter calo-ris sufficiantiam et aeris exterioris dispositionemtemperatam. Item ibidem. Quedam sunt arbores que primo faciunt fructus dulces deinde ponno efficiuntur et amari. sicut arbores mirabolanorum. Luius causa est(vt ibidem dicitur) quia arbor talis habet fructus magneraritatis. etiam in hora digestionis. cum enimmeatus earum sint magni et ampli sequitur ca-lor sufficiens perducere humorem matenalesad finctum et maturabit fructum. et ideo bui-fructus in digestionis principio erit dulas szoost calorteistens in meatibus conomentibusmorezducit sicatatem quia constringit meatusita quod nec calor nec humor potad locum fructus peruenire. mutantque frigiditas et siccitas calorem et humorem propter quodalteratur fructus in ponticitatem. eo quod probi-betur omnis ascensus siue accessus calidita-tis inuati humoris per constructionem inductam a siccitate et sic erit frigiditas vincens infructu propter defectum caloris et erit fortis ponticitatis propter iunauram siccitans. Sed tandem ca-lor innatus eleuatur ad locum fructus et figu-ratur per calorem solis. p roter quod vinatite-rum frigiditatem et inducit incensam raritatemet siccitatem et sic eritfructus amarus. In ar-boribus plantandis etas lune marie coside-randa est Nam quae plantantur in plenilunio recto

XVIvͤl in recto nouilunio minus Zualescunt. 7 si dualuerint fructum faciunt vermiculosum. fruci-tunc plantate arboris cicius putrescunt. Sli-ter et arbores que tunc de terra p̄scinduntr mi-nus durant et citius a vermibus corrodunter.vt d. Constan. Rationem quere supra, li. viiide effectibus lune. Item inter arborem et eiusfructum est quoddam retinaculum quo fructumadberet arbori sicut fetus per vmblicum adheret matrici(vt d. Lonstan.) illud retinaculumprimo est debile laxum et alltractiuo humoriadbuc vianum. et ideo fructus de facili tuncexcutitur si cum fortioris venti impulsu tunctemporis arbor moueatur. sed post paula-tim calore humorem indurante fortius ad-beret et fructus ita de facili non tunc cadit. sedin fine fructu maturato et debitam quantitatem perducto arescit illud retinaculum vel putresat ideo fructus de facili moritur tunc ad casum. Et quanto arbor profundius figit radicentanto maior attrahit plus humoris. et fructi-fera est. plus abundat in folijs. fructibus. etramis. Item arbor superfluis abscisis meliusfructificat. nam talis humor transit in fructuzque alias transiret in nutrimentum superfiuoꝛDec de natura et proprietate arborum in ge-nerali dicta nuc sufficiant.De amigdalo.Digdalus est arbor matureflo-rens. Et dicitur b amigdalus pro ar-bore et hoc amigdalum pro fruciu.vnde quidam ait. Sunt maturamora pira ficus amigdala mora. tamen amigdala le. iuenitur p fructu i sacra pagia. Numenxvij. sacra enim scriptura(vt di. Hiero.) nonvult se semper subijcere legi gramance necvult illius arte regi(Isido. aute li. rvij. sic d.)amig dala greca dictio est que latine nuxlgavocatur. banc nuculam. multi vocant quasi minoren nucem. de qua virgili. Cum se nux longa sil-uis induit in florem."Lunctis enim arborib"prior se floribus conuestit. et ad inferenda poma arbusta sequentia preuenit(hucusque Zsi)de amigdalis d. Atisto. in li. de plantis. quod indigent cultura. maxime quando sunt antiquevnde si dauis perforentur. emittunt quoddamgunti. et depurabitur humor in medulla. quimateria est ipsius fructus. et ideo plus fructificant amigdali bene culte quando sunt antiquequam nouelle. Duplicem autem fructum fert amigdalus scilicet dulcem et amarum(ut dicitur in platea.) et dulcia amigdala vtilia sunt ad cibum### amara vero ad medicinam, sunt enim calida sicca