Buch 
De proprietatibus rerum libri XIX
Entstehung
JPEG-Download
 

Ziberspiritna t vocis spiritui fuit necessarius, p ro ptercor/ vt per actractionem aens refrigeraretur t per einconstrictionem fumosa sup fluitas erpellereturT ideo pulmo inter cor& guttur est medius/ nesubito ad cor aerinumpet, vt pn aerez receptumtemparet. Est itaque pulmo quedam celle simi-litudo seruans aerem frigiduz ad cordis feruorem mitigandum/ vl calidu ad vocem necessarium. si7 ad flatum sine enim pulmonie vox formari non potestneque anbelit. vt dicit ansto. lib. xiij. p roter predictas ergo caus caro pulmonis mollis est leuis ac concaua vt de facili mutet aerem in naturam sui/ vt sic vitalis spuns facilius tranbeat inventriculo cordis ad consenuationem vite animalis est generalis vt dicit ansto. quod omen animalanhelans habet pulmonem. r omnia anima-lia ambulantia anbelant. 7 quedaz animalia aquosa anhelant. vt delphini. Item om̄e animal generans habet nigrum pulmonem estmulti sanguinis, propter calorem nature. Pulmo vero animalis ouantis est parius. sicuset potest inflare tumescere. vt diat aristo. sicdicit idem libro. riij. Quedam animalia non babent pulmonem/ sed brancas loco pulmonis.Item idem lib. xvi. Omne aimal habens pulmonem est calidius aimali carente pulmone. aialenim habens pulmonem/ multum sanguineum estrespectu animalis non habentis. patitur autem pulmo multipliciter. quandoque eni ex humore reu-mansante ad canales pulmonis. 7 tunc varie genorantur passiones scoum varias humorum adpulmonis principia fluxiones. sicut sunt equinamtia/ prisis/ tussis/ raucedo/ aspitas vocis consimilia. Quandoque patitur ex coadunatione bu-moris in pannis pulmonis vnsus fit ptisis alieborrende passiones. vt patet in sanguinem etsamem excreantibus. vt diatkonstan. Item aliquando patitur ex proprie substantie vlceratione7 hoc accidit ex acumine humoris ad pulmonissubstantiam defluentis. talis passio non defacilicuratur. quod cum ex humoris acumine/ substantiapulmonis fuerit vlcerata propter ipsius pulmonis teneritudinem 7 motus continuationem nonde facili solidatur. vnde tunc aer attractus perforamen vlceratum de facili euanescit. vn dead temperm caloris cordis non sufficit/ quin potius propter aeris attracti paucitatez cor in se penitus marcesat. Item dicit ansto. lib. xiij. Animal si anbelauent in commedendo cadit aliquidex cito in canalem pulmonis./ 7 tunc accidit aimali tussis strangulatio. Nav russis nihil aliud est nisi motus animate virtutis ad expellendum superflua circa spuns instrumenta vt dicitconstan. recollige igitur breuiter ex predictisque

Vpulmo proprium est cordis instrumentum q8cor refrigerat/ subtilitate sue substantie aeremattractum altarat immutat. vocem formal­ amotu nequaquam cessat. quod constringit se mutuodilatat aerem ad supplementum caloris in suisfolliculis t poris reseruat. vnog tandiu potest viuere animal sub aqua sine suffocatione, quam diu potest recollectum aerem retinere. sui motus continuitate aerem amouet deponit vel depurat spiritui vitali continuum nutnimentuz administratcor ab instrumentis sensibilibus separat, hunorem spumosum generat. cordis substantiaz lateraliter circundat quando aliqua occasione patitur. mortem accelerat. quia actionem virtutisvitalis impedit in corde 7 perturbat."Decomiadicit constan. per ordinem.D: 6m Isido. a cura dicitur eo quamomnis solliatudo scientie causa ieo manet quod quidem pulmoniest nimium. vt cum ira accendirur humidi pulmonis remedio tempetur. In medio cor animalispositum est vt ad omnia corperis membra vitazinfluat atque motum vt dicit Isido. Est autemcorscom constan. substantia quedam carnea-villosa/ dura/ oblonga/ rotunda. Ifuit autezcor concauum propter caloris conseruationem.Est enim cor totius corporis fundamentum.fuit autem villosuz/ vt facilius dilatando constringendo se moueretur. fuit durum ne de facili lederetur. fuit etiam rotundum­ vt maiorabunbantia spirituum in eo reperiretur. fuit toblongum/ vel in forma pineum vel pireum.s. vt tendens in acutum vt actio coloris naturalis semper in conum tendens fortior redderetur.ponitur autem substantia cordis inter ambasconcaultates pectoris in medio ipsius animalis. vt a corde quasi a centro ad circumferentiamtotius corporis spuns vitalis differretur. Laputautem cordis quod acutum dicitur in sinistra partebumidi corporis collocatur. quia in bacxtecordis acuta plus viget in habilitat spuns vitalis/ ideo in sinistro brachio pulsus fortissi-mus inuenitur. vergit autem cor ad sinistrampartem hominis vt ipsius calore frigiditas sinistre partis temperetur. habet autem cor duas concauttates scilicet sinistram que in acumine tendit ꝺextram que intra subsistit. Et beeconcauitates ventriculi cordis nuncupantur.7 inter istos duos ventriculos est vnum foramenquod a quibusdam vena vel via concaua nuncupatur. hoc foramen contra ꝺextram partem esselatum. Otra sinistram vero partem strictum. hoc fuitnecessarium. vt sanguis a ꝺextro ventriculo.