Buch 
De proprietatibus rerum libri XIX
Entstehung
JPEG-Download
 

De celo et mundosicut rota mouetur circa atem. vnde aꝛem vocatformen ordinatum& impeturbatum/ omnium tamenaristo. quandam lineam intellectualem porrectam amotuum volocissimum. vn ne p roter velocitatempolo vsque ad polum diametraliter et extensam cir-motus eius mundi machina dissoluatur/ retardacirca cuius medium totius celiambitus equalitur ordinato motu planetari. et sic motus eiuster circumfertur. sicut di. ibidem commen. De istius celiimpeditus motu strario moderatur/ mouetur?natura den in libro de celo et mundo sim nouamquiescit. quod licet in partibus mutet situm/ tamen in tototranslationem. Celum inquit est vnu copositum exneque situm mutat neque variat locum. Turbatismateria quoniam continet naturam er qua 7 celumigitur inferioribus et quasi casualiter fluctuantinominatur. quod est vltimus incessus totius scz vnibus celum cum suis orbibus ordinis sui tenoremuersi.(7 sequitur in eodem) Non sunt neque fueruntsaltem in puncto uullaten, ꝺerelinquit. vii mo-neque erunt celi multi. celum eni est vnum perfectum conrus celi est totius upis primum subiectum et moduspletum cui non est simile neque est loꝺ ertra celum ne-et regula omnium motuum aliorum. Est eni firma-quam corpus neque vacuitas neque plenitudo nequementum mediante motu suo generationis cor-tenpus quae en numerus motus. vn de illic est vitaruptionis in mundo inferiori principium factiuumfixa scz, extra vltimum. est sempiterna que noncuius ratione evt dicit raba. quam firmamentum sui lu-deficit neque finitur. et illa envita eterna.(7 tunc idemminis virtuten generationis effectiuam ad terramibidem delum neque fabricatum est neque generatumtanquam ad proprium centur dirigit et destinat et rased simplerest cuius motus est equalis in quo nondios suos in terre superficie aggrega t marime?est diuersitas.& en motum eius singularis et circula-coadunat. sicut eni ostenditur in scina perspectiuaris/ cuius motor est spuns qui mouet illud sua voOmne enim corpus spericum concauum et luminoluntate et cotinuatur radius celi qu radio ignissum in quolibet puncto sui dirigit vnam lineam7 coniunctus est cum illo ad vtilitatem hominum pro-radiosam in centur illius corperis luminosi scz adpter pernianetiam vite. Firmamentum itaque vocatursuperficiem illius centri et quanto quelibet linea racelum quod solidum est et firmum. quod terminum hz intransdiosa est vicior alteri linee exeunti ad superficiengressibilem. vn de nimia firmitatis sue perinacentri. tanto ex vicinitate vnius ad aliam est forti-nentia incorporabilis est& 7 imutabilis tam inor ad imprimendum in centro effectum suum. Exsubstantia quam in forma. Est autem forma eius spe-quo manifestum est quod cum corps celi sit spericum/ concifica et connexa quasi concaua quo ad nos-uerum et luminosum 7 terra ista respectu magni-sed quasi conuera quo ad ea que sunt supra cetudinis celi obtineat virtutem puncti cum sit cen-lum. cuius motus naturaliter circularis est ettrum/ in terra necessano fit maria aggregatio cemoueter oblique arculariter ab oriente in oc-estium radiorum/ ex quorum virtute et cotactu fit macidentem. voluitque secum et circunducit motu sim-rima generatio 7p ductio rez generabilium inplici t vniformi infra vnius dici et noctis spaterra que est centre ipsiꝰ firmamenn. quamuis cecium totum quae sub ipso est vsque ad ignis regionezum sit principium generationis. tum non recipit genevnde orbes septem planetax secu rapit circum-rationem in se/vel commptionem/ nec diminutio-ducit. omne aut quae sub ipso est dicit rabanusnem/ nec augmentum. Nam celum in sua subam hz sunvirtuti eius motiue obedit ordine vniformi rman simplicitatem vniformitatez. et puritatezimpturbato virtus quoque eius motiua. sicutnullam huis partium aponentium diuisionem nec contraipemet dicit super expositionem geum. extendit serietatem 710 nullam bz ex se potentiam ad corru-vsque in bec infenora elementa. vnde et ignempribilitatez.(vn) sicut arguit aris. in li. de ce. etsuperiorem creditur secum circumrotare. peruenit quoquemun.) Vis inquit coriuptio est ex ntrarijs.celo autem hil inuenitur grium quare celum non cor-bmoni motiue virtutis actio vsque ad aeren 7 enam vsque ad aquas in quibus quo ad fluxum etrumpitur. celum etiam quamuis in se t ex se sit vniforrefluxum in parte maxima facit eruberationem Decme. bz tam necessario plures orbes et circulos inautet tria elementa scz aer ignis aqua obedi-figura in magnitudine longitudinis et lati-unt cuidam motui celi sed non vno modo nequetudis differentes propter diuersas mansionesvno ordine ipsum imitantur. sed scom magis miquibus indigent mortales.(vt. d. aris. in li. denus qz quae superius est rlenius et puri^ obeditcausis elementorum) Nam si scosm vnam disponemmagis. et quae minus est/ tale sequitur tardius obeT mensuram recipret mundus inferioꝛ influentiamdit minus. terra huic celesti virtuti motui nonradior periret alimentum mortaliu et generatioobedit vtab eo suscipiat localem motionem quanoius inferiorum. io necessarium fuit motum celi eenuis ad producendas ex se species diuersas susciobliquum. vt ex eleuauone depressione orbiumpiat impressiones. Dabet igitur firmamentum(si-nunc calor nunc srigs in centro generaretur. vii si dicit dicit idem raba.) quo ad motu incessum vnitecte celum mouerett quo ad nrem emisperius/ sie