Buch 
De proprietatibus rerum libri XIX
Entstehung
JPEG-Download
 

Ziberuerso autem australis quam sit calidus' r humiduscontranos habet effectus. aerem enim condensatturbulentiam t obscuritatez generat(vt di. beda.) Item ventus quando obstaculum inuenitsue virtutis siue fortitudinis est ostensiuus.Zunceni maxime apparet fortis violentusvnde 7 arbores et domos sibi resistentes/ diruIt radictus et subuertit. 7 ideo dictus est ventusvt dicit Iisi. eo quam vehenmens sit violentus virtus eni eius tanta est vt non solum sara arboresuellat. B etiam celum Yturbet maria atque ꝯmoue-at(vt. d. Isi.) Itez ventus est humoris superfluisumptiuus et lubricitatiuus/ ac immunditieabstersiuus. nam vie que per Inundationem plu-uiarum effecti sunt lubrice et sordide/ per flatumventi fiunt munde. Item tempatus venti flatusest ignis et flamme eratatiuus. Si uero fueritnimis impetuosus et intensus/ ent eiusdem exni-ctiuus. Item ventus in suo ortu inuisibilis estet occultus. sed paulatim per aggreganonempartinm vaporalium in aere est augmeti receptiuus et suiipsius manifestatiuus. ideo diaturli. methe. quod venti quando oriuntur de terra suntdebiles. sed post quam efficiuntur fortes.titudinem vaporum qui post in aere multiplicantur et aggregantur. Item vent? moueter circulariter cortuose. nam vapor qui ascendit primosursum, f cctitur postea in circuitu terre. er ideaeius mot est tortuosus et circulanter processiuItem venti impetus est palearum leuatiuuspulueris cineris dispsiuus/ viscie inflatiuuset extensiuus per sui subintrationem. Intra-cauemosas et spongiosas terre pertes. est ventteiremotus generatiuus. ex vento eniz intercluso et agitato in ventre terre fit terremot) vt dicit Fristo. Nam pororum tam terre quam anima-lium est ventus aperitiuus/ et ad interiora terresubtilitate sue substantie penetratiuus. et per surinterdusionem intrat prtes aqueas/ 7 est ventin superficie aque eleuationis. et spume causatiuus. Est etiam ventus in aquarum superficiedissimilitudini partium et incqualitatis inductiuus. Nam aqua esset equa superfiaaliter atqueplana, si ventorum ipulſu nullatenꝰ moueretvt diat Isi.) Item vapor ventuosus a cibiset potibus seu alijs humoribus vi calore resolutus multarum possionum est in corpore il-latiuus. nam indusus in stomacho vel in interi oribus viscerre torsiones generat quasi intollerabiles et multas alias passiones sicut by-dropisim/ artheticam et hmoi. In auribus etiamfacit sibilum et tinnitum. vnde inficit et impeditaudibilem spiritum siue auditum.

XIEnti autem sunt duodecim quoruzquatuor dicuntur esse cardinales. etocto collaterales. Primus autemcardinalium dicitur subsolanusoritur in oriente sub equinociali paralello. ibienim quandoque fit maximus aeris impulsusex transuerberatione terre vel aque in aera etqua fit ventus. et dicirum subsolanus quasi subsole natus quia nasatur torrida zona sub quasemper mouetur sol. Iste ventus habet duccollaterales scilicet vultumum versus septentri-onalem. t eurum versus austrum. et possunt centineri in hoc versu. Sunt subsolanus vultur-nus et eurus eoy. Di venti sunt calidi et sicci.calidi quia sub sole ꝺiu morantur. sicci autemquia mare orientale est a nobis valde remotumvn de antequam ventus orientalis ad nos vesi quid habeat de humore humido/ totum ca-loore solis est consumptum. ventus vero sullanus est in calore temperatus. sed quando invultumum ꝺechinat omnia desiccat. quando antem in eurum generat nubes. Tlenti autez orientales secundum Constan. sunt salubres in orin diei. quia ab aere veniunt temperato et subtiliato. nam vt dicit idem regionum orientaliuzest aer darus parum siccus. Inter calidumhumidum temperatus. vnde talis ventus aquosdarificat et eis saporem suauem administrat.vnde venti orientales corpora in sanitate custodiunt. ppter suarum temperiem qualitatum.partes enam orientales maxime fructibus 7 floribus habundaut plus quam aquisonares vel oc-cidentales. Ztem flumina contra orientem fluentia et mare orientales subintrantia sunt meliora saniora ac danora. quia ventorum orientalium concussione et solis orientis reuerbera-tione/ aque subtiliantur depurantur. Secumdus ventus cardinalis est fauonius roritur inoccidente sub paralello equinoctiali. 7 habetiste ventus duos collaterales scilicet circium versus septentrionem. Aephirum versus austrumet continentur per hunc versum. Lircius occa-su zepburus fauonius afflant. Dicitur autezfauonius eo qe foueat ea que nascintur(vt dicit Isido.) hyemem enim resoluit, graminaet flores producit. Est autem fauonius temperate frigidus humidus. Frigidus est quia puam morem facit sol in occidente/ ad nos venitantequam a solanbus radijs incalescant. venti itaquam occidentales in fine diei sunt falubriores ettemperatiores quia sol in occidente subtiliateos depurat. quia ergo regiones occidenta-les/ aerem non habent perfecre temperatum i-calore humore ideo eorum aqua inutabilis