Liber XIIIrose/ per experientiam iudicantur quarum habiagroꝛ vicinis pascendi gratia est relici. sicut altaiores calidis et humidis passionibus sepi?uiusꝺꝛ ager quempaulati fluuius in agrum redditmolestantur(vt. d. constan.) domus ⁊ edificiasic ⁊ arctissimus dr. grece qr ceteris lineaꝛ menin vallibus constituta minꝰ ventorum ⁊ tempesuris non continetur/ so d arcetur finis eius obstatum incomodis propelluntur quam illa que iniectu montium t artium t etiam fluuiorum sic ⁊ nomonnbus collocantur. nam monuum obie-ualis ager de primum, pscissus siue qr alteriusctu tuentur es a pcellarum mandantium ipetuideannis vacat vt renouat suas vires. noualia. 11.sensantur/ terremotur incole uallium raro infestamsemel cum fructu erunt ⁊ simul vacua sine fructutur. cuius ro est quae partes terre in valles residenpermanebunt. aliquem etiam dr ager scalidus.i.excotes magis comprimuntur ⁊ sibi inuicez forn,lidus sic dictus eo quod a cultura iaz exinerit. sicutadunantur. tideo venti illas partes difficiliusex consul/ eo quod a cosolatu iam discesserit. aliquampenetrant et subintrant, p roter quis partes ille quaede ager vignosus.i.sp humidus. non humi-minime sint concaue ⁊ poroseſ minime a ven-dus dr qui quamque siccatur. Tlligo autem en humortorum subintrantium impetu agitantur. pptterre naturalis ab ea nunquam recedens(bucusquequod non mouentur(vt. d. Ariston.) ad vallesIsi. li. ev. c. xiiij. Agerigitur locus est exercitijetiam confluunt sordes ⁊ ibi diutius resenuamlaboris.s.et sudoris. nam cum labore, ager excolitur propter aeris corpulantiam valles citius quamtur/ ligone prcutitur/ foditur, euenitur­ vomeremontes grossis 7 fumosis. vaporibus obnu-aperitur/ semine seritur/ rastro tegitur/ rore 7 imbilantur/ 7 densoribus tenebris obscuranturbre perfunditur/ spinosis cepibus circundaturvnde partes vallium plusquam montium profundamet munitur, bieme geiu& frigore constringiturtur a centrum et a celi circumferentia amplius eloestate estu et caumate vritur/ vere siue vernogantur. Item ex aquarum multiplici concur-tpe colitur, in autumno collectis fructibus itesu 7 limi ac lun obiectu paludes. q. inuadabirato perscinditur vomere ⁊ sic alternatis laboriles in vallibus frequentissime coadunanturbus continue lacescitur.7 loca ad transuadendum difficilia inueniunturRedium scom Isi. dr. quasi pre-Item ex humoris habundantia cances ⁊ grauidium eo quod sibi a patre familiasmina in vallibus maxime nutniuntur. salicesin omnibus preuiditur. ⁊ est pprieT alie infructuose arbores in vallibus plusquamlocus in quo a patrefamilias in medio agroin montibus grescere ꝺino scuntur.rum suorum domicilium preparatur. vel de preAmpus scòm Isi. est terre planicidium eo quod antiqui agros quos bello separetes nec depressavt valles/ nec etiamprede nonie possidebant.erecta vt montes. 7 io qr equalisRatum est cuius feni copia armen-est pedibus/ campus est a vocatus camis inta tuentur/ cui veteres romani nogreco quod breue vel equale dicitur in latiuo.men dederunt eo quod sit locus qui7 est campus locus planus et incultus nec voptinus est patatus. qr culture laborem non re-mere fulcatus nec stercore impinguatus. E poquirit(vt. d. Isi.) Et ideo talia loca dicunturtius deambulationi seu deductioni aut mili-prata quad fenum et ad gramina sunt per aia. pratari exercitationi iuxta ciuitatum habitacula&ta siquidem fluibus erriuulis et fonnbus irri-putatus locus.s.communis et publicus omgantur. 7 propter humoris habundantiam ber-nium aspectibus expositus vsibus reipublicebarum radicibus nutrimentum con tinue ministramasscriptus nulli proprius sed omnium vtilitatem/ herbis t floribus diuersi generis decoramti assignatus.tur. ℔ 10 propter vernatem ⁊ virenten qua preten-Ber vt. d. Isido.li rv. dr eoipsodunt pulchritudinem prata nidere dicuntur.quod in eo aliquid agatur omnis auprata etiam suo virore delectant visuz. suo odotem ager vt aut varro/ aut est auisre afficiunt olofactum. gramiuum snorum sapore rei. nationalis/ aut consitus idest arboribꝰ apr̄sficunt gustum/ pratorum herbe et flores mel api-aut pascue quod berbis im pro animalibus vacat ꝺbus administrant lacis copiam in armentis et greaut florum ortus.s.floribus r apibus ap-gibus generant t augmentant. vulnera curant. ⁊ contus. vnde secundum antiquos ager est terratra diuersos morbos remedium prestant.culta/ rus vero terra inculta ut silua et pascuaEsertum est tre spatium sic dictum quabin qua tam pecus quam lac haberi potest. Elndehoiz habitatione 7 frequentia deseritet rusticus nominatur. nam aggrestium bo-nec ab boibus colitur nec inhabitatminum bec prima et ociosa felicitas est. vn de ⁊vt. d. Jsi. 7hoc contingit aliquotiens opterager dicitur quasi pascuus/ quod a diuisoribusterre sterilitatem sine etiam propter aeris temperien.