Buch 
De proprietatibus rerum libri XIX
Entstehung
JPEG-Download
 

Zibervt dicit albuma. si aer fuerit nimis calidus.calor naturalis cuaporabit apertis poris. si ni-mis ingidus suffocabit plantam. prima duosum ticessana ad plante generationem. secundaduo necessaria ad eius nutrimentuz et conseruationem. Item species et plante indebiles quecrescunt in montibus ad vescendum sunt mi-nus delectabiles. 7 ad digerenduz fructus babent duriores. 7 hoc propter vehementem coagulationem per calorem agentem in humiditatem. 7 ideo tales fructus non multum suntnutribiles. vt dicit Aristo. quia vt ꝺicit Albuquanto planta est magis medicinalis. tantominus nutrit. Item loca a sole remota non eruntplantarum multarum. sicut nec animal fecun-ditatis multe est in talibus locis(vt di. Ari-sto) cuius ratio est. vt dicit album. quia illi quaesunt directe sub septentrione. habent diem cotinue per dimidium annum. per reliquum auteznocten. ibi graro crescit planta vel animal. inestate non potest, propter continuationem cali-ditatis. in hieme vero non potest, p ropter continuationem frignis. ideo vt dicit Aristote-les. planta ibi generata non habet vires foliorum neque fructuuz propter defectum caloris agentis in vno tempore anni et pper superfluita-tem in alio. Item arbor multarum sapientiatum multum habet de humore vnauoso/ 7cu 3se mouent ille vapor vnctuosus per calorem po-prium. cooperante calore stellarum digeritur.et conuertitur in substantiam plante que ei in-seritur. vn de illam digestionem operatur ca-titalis implendo cum calore extrinseco conperente crescit planta insita gracilis ⁅� exteensafursum. vnde proprium est plante multum spi-nose. vt in ea fiat uisertio alterius speciei. 7 bocd. albuma. quia habet multum humorem at-tractum ab exteriori calore inunctuosum t ita connationen explsibilem a colore interiori inpluribus locis. ita quod pars eius supenor cumerpellitur est subtilior 7 penetrabilior per quam potest aperire multos poros plante ipos ingredi T ipsam incorporare demolidare plante inferiori. Item planta que inseritur plantam si-ue truncum cui inseritur transmutat in sua speciem. non econuerso, cuius ratio est(vt aluiredus dicit) quia inferior planta mouet superiorem per humorem calorem quem ei transmittit. sed superior humorez auracium ylterus digent et decoquit in naturam suam conuertitT postea virtutem suaz in inferiorem transmittit 7 alterat illam cui inserta fuerit conuertiteam in suam naturam& speciem. Ztem quin- species sunt generationis plante(yt dicit

XVIA risto.) scilicet ex semine ex putredine/ ex hunnore aque. explantatione. ex vnius in aliam insertione. Item sunt arbores plante que produ cunt fructum ante folia(vt dicit Aristo.) sicut ille que habent multum humorem vutuosummaterialem ad fructum. quem vt digesserit calor naturalis simul cum calore solan cito ma-turabit fructum. 7 ille humor vnctuosus abundans phibet humorem inunctuosum salicetcendat autaquosum materialez ad folia nein folia prorumpat ante fructuz in tali plantafructumItem quedam citius producunt folia7 hoc, ppter defectum paucitatem humorislei mavnctuosi abundantiam humoris aeterialis ad folia. quem calor solans citius at-nctuotrahit ad locum productionis foliorumsum humorem ad productionem fruciuum. iotardatur maturatio humoris vnctuosi marenalis ad fructum 7 fit processio foliorum.quodiam simul producunt folia cum fructu. vt suntille que habent predictos humores multopportionales et calorem interiorem ex exterion calore solis in aere equaliter operantem invtroque t vtrumque scilicet aquosum in folia. vnctuosum in fructus equaliter excellentem. ItemAristoteles dicit. Antiqui asserebant fructusfolia esse idem folia non esse nisi propter fruciunnec differre ab inuicem materia. nisi secundummaiorem vel minorem digestionem aquosicudi humoris humor enim aquosus subu-lis cito attrabitur a calore solis 7 cedit in foliaque vero magis est vnctuosus digestus ce-dit in materiam ipsius fructus. Item diatAristo. alique arbores sunt spinose. hoc nonest de intentione nature plante substantiamgeneranus'sed accidit ex raritate arboris siueplante per quaz attrahitur humor frigidus parum coctus er exiens per illam arboris ranta-tem a colore solis in spinam coagulatur. 7 fitforma piramidalis incipiens iuxta stipitez agrosso 7 lato in parte anteriori terminatur inacuto. Nam humor subtilis que ad spinaz estcausa materialis elongatur paulatim a plata7 in longum et acutum se diffundit. eodez monfaciunt omnes arbores quaruz partes piramidalis sunt figure. Item arbores generaluer exterius sunt virides. et interius albe. pars enizinterior habet materiam appropinquantemad albedinem. et pars exterior ad virorem. nammateria que attrahitur ab interiori expellituret ad exteriora. in cortice aliquantulum digeritur. et in virorem transmutatur. quae viror medisende color inter ruboren quae puenit ex parfeci calorisactione. et inter albedine q puenit ex impfecta