De sonoqꝛ ad vnaz concordiam tendunt in cantibusomnes voces vt. d. h. nam in oi melodia exigumtur plures voces siue soni. 7hi concordes/ qrvbi est vor vna tantum aures non placatſ sicut estpox cuculi siue cantus. vbi aute plurius putadiuersitas non delectat/ quod talis diuersitas con-tra discordiam non cantum sed vlulatum pcreat. sedvbi est vocum plurimare 7 diuersar, cocors vnioibi arnoniaca, proportio est ⁊ modulatio siuedulcis simphonia. vnde Jnsi. simplema inq̄test modulationis teperamentum concordans sonis in grauibus 7 acuns. 7 per hanc armoniazvoces acutiores 7 grauiores coueniunt concordant/ ita vt si quis ab eo dissonuerit sensuzauditus offendat. ⁊ talis concordia vocum dreufonia que est vocis suauitas que a suauitate7 melle dr melodia cui contraria est dyaphoniaI. vor dissonans siue discrepans ⁊ deformis.Ad melodiam autem armoniacam faciendam requiruntur dyastema/dyeses/tonus/yperludius/po-dorius/ arsis/ tesis ⁊ suauis vox siue sonus temperatus. dyastema itaque dicitur vocis spatiumex duobus vel pluribus sonis aptatuz. dyesisdicitur speciu ⁊ deductio modulandi atque vergendi et vno in altero sono. Zonus est acutaenumaatio vocis. Est enim armonie differentia7 quantitas que in vocis accetu vel tenore consistit/ cuius genera in xv. partes musici diuisefunt/ ex quibus diciur yperludius nouissim?scz acutissimus. podorius autem omnes est grauissimus/ vt diat Isi. Arsis est vocis eleuatio tfit cantus inicium. Zestis est positio ⁊ hec estfinis vt dicit I si. vnde cantus est vocis infle-rio. Na sonus directus est vt dicit idem. 7 sonusprecedit cantum. ois enim vor est sonus sed noneconuerso. nam sonus est obiectum auditus qrquicquid auditu percipitur sonus diciter vt fragor arbover. collisio lapidum. strepitus fluctuuz7 ventorum. garritus auium. mugius animaliuz.voces 7 dangores boius/ 7 percessiones or-gancx. Eloxaut pprie dr sonus ab ore animalis platus ex aere autem percusso ⁊ ad superficienduri corporis alliso generatur sonus cuis allisionis percussio citius ⁊ facilius visu percipitur quameius sonitus audiatur. 7 ideo cinus videtur pcedens coruscatio quam toniruò auris hominis perfundatur. Tlor autem est aer tenuissimus plectro lingue formatus. 7e quedam vor significatiua naturalitervt garritus auium 7 gemitus infirmorum3 alia est significatiua ad placitum vt vor bois articulata ⁊ ad alique verbu proferendum ronis inperio lingue organo informata. vor.n.verbi vebiailum est nec pot coceptum verbum in mente exte-nus exprimi nisi vocis adminiculo mediante
Pferatur. vn̄ intellectus prio verbum in mente gignit quod per vocem postea ore promit. vnde vbuzet mente genitum t conceptum per vocem quasi perorganum se exterius ostendit. Clox autem disposita ad cantum t ad melodiam hz has proprietatesvt. d. Isi. Suaues inquitvoces sunt subtiles7 spisse 7 clare ⁊ acute ℊ perspicue. Subtilessunt in quibus spuns non est fortis/ qualis estin infantibus ⁊ in mulienbus/ 7 in alijs nonhabentibus neruos grossos fortes 7 spissos.nam subtiles corde emittunt voces siue tonostenues 7 subtiles. Digues vero voces ⁊ spisse sunt quam spiritus multus egreditur vt sunt voces virox. Elare quando bene sunt tumule rsonore t omni raucedime in ermixte. Acute suntvoces quando sunt valde alte. Perspicue voces sunt que longius protrahuntur ita vt continuo impleant omnem locum! sicut dangertubarum. Dura voxest rauca 7 quando violenter emittit sonum suum sicut tonitruum est sicut sonus incudis quando percutitur ferrum du-rum. Aspera vor est rauca ⁊ que dispergiturminutos ⁊ dissimiles pulsus. Leca vox est quecum mor emissa fuerit conneescit. atque suffocata nequaquam longius producitur, vt patet in siculibus. Tiniuolenta vox est mollis ⁊ vorflexibilis atque leuis ⁊ bec est dicta viniuolen-ta a vinno hoc est a titinno molliter reflexa. Pfecta autem vor est alta suauis fortis ⁊ clara.alta vt in sublimi sufficiat. clara vt aures ipleat fortis ne trepida deliciat. suauis sue dulcisvt auditum non deterreat/ sed potius vt au-res demulceat/ 7 audientium animos blandiendo ad se alliciat ⁊ conuertat. si ex bis aliquoddefuerit vor perfecta nequaquam enit/ vt dicit Zsido. Est preterea armonia organica que ex flatu constat quando scilicet aliqua instrumen-ta Noifieialuer preparata flatu debito persufflantur, ex mius flatus quantitate π organi varia qualitate diuersi soni articialiter pro crean-tur vt patet in organis tubis fistulis ⁊ consi-milibus quc omnia vanos sonos promunt.Organum est generale nomen vasoruz omnium musicorum. specialiter tamen appropriatum est instrumento ex multis compositio fi-stulis/ cui folles adhibentur. 7 hoc solo musi-co instrumento vtitur ecclesia in prosis in se-quentijs't bymnis propter abusum histrionuzeiectis alijs tere instrumentis.Elda a turenis primitus est inuenta. de quib' Tligi. Turenusque tube mugire per etbera clangor vrebatur