Buch 
De proprietatibus rerum libri XIX
Entstehung
JPEG-Download
 

De sonoveteres autem vocauerunt citbaram fidiculam vel fidice quae bene saurunt inter se corde eius. quam beneconuen inter quos fides est habebit enim citha-ra septem cordas. vnde Elirgi. Septem sunt soniseptem discumina vocum. discrimina autem sunt di-cta ideo qr vna corda vicine corde similem sonumreddit. ideo autem sunt septem corde. velque totamvocem inplent vel quae septem motibus sonat celum. Lorda autem dicia a corde quod sicut pulsus cordis esin pectore, ita pulsus cordari est in cithara. hasprimo mercinus excogitauit io quae prior in nernos sonuz strinxit vi. d. Isi. Lorde autem quanto magis sunt sicce etiam magis tense/ tantoamplius sunt sonore. plectrum autem dr instrumen-tum quo temperantur corde tenduntur.Salterium a pfallendo idest a cantamdo est nominatum eo quod ad eius vocezchorus coͤsonando respondeat. Estamtsilitudo cichare barbarice in modum delte littere. sed psalterij et cithare bec est differentia.quod in psalterio lignum habet concauum. vnssonus redditur superius et deorsum feruuturcorde et desuper sonant. Lichara vero concauitatem ligni inferius hz. Psalterium hebreihabent decacordem idest decem cordarum secundum numerum decem preceptorum. fiuntautem optime eius cordule& auncalco et etide argento.Ira a varietatevoam est dicta eoquod diuersos sonos efficiat. vt. d.Esido. Quam primo a mercuriofuisse inuentam dicunt hoc modo. Cum regrediens nilus in suos meatus varia in campisanimalia reliquisset relicta est etiam testudoque cum putrefacta esset et nerui eius reman-sissent extenti infra conchaz percussa a mercuno sonum dedit. t ad eius spem liram fecit/& tra-didit orpheo qui buius rei maxime fuerat studiosus. vnde dicebantur eadem arte non soluz feras sed etiam sara saluas cantus modulationeapplicuisse. hanc.s.liram propter studij amorem7 carminis laudem inter sidera locatum esse musi-ci fabulantur/ vt dicit Isi.Imbala sunt quedam instrumenta musica quae percussa inuicem se tangunt7 sonum faciunt tinnitum.Istrum est instrumentum musicum sicabinuentrice vocatum. Naz ysis regiaegyptiorum sistrum iuenisse probatur. vn̄Juuenalis. Isis irato feriat mea lumina sistro. io mulieres hoc vtuntur instino/ quae eius inuen-trix fuit mulier vnde apud amazones sistroad bellum feminar exercitus aduocantur.

Intînabulum a tinniendo est dictuz7 est parua nola vel campanella. quae-re supra de vasis i littera. v. habetautem campana hoc proprium quod dum resonando alijspficit ex frequenti ictu se consumit. hec& mul-ta alia deseruiunt musice discipline. cuius scinatractat de vocibus 7 sonis. Lonsiderat auteznibilominus rex naturalium dispositiones numerorum proportiones, sicut exemplificat boeti".de numero duodenario comparato ad ser/ t adalios numeros inter medios dicens sic. Inueinemus inquit hic omnes musicas confonantes. Namocto ad septem. t nouen ad xij. comparati sesquiterciam proportionem reddunt/ 7 simul faciunt dyatesseron confonantiam. sex vero ad nouen 7 octoad xij. comparati reddunt sesqui alteram propor-tionem r dyapente efficiunt simphoniam xij. vero ad septem considerati duplicem quidem red-dunt proportionem r dyapason simphoniam cantant. octo igitur ad nouem ipse contra se medij considerati epodonum inngunt qui in musica modulatione tonus vocatur, qui omniummsicorum sonorum mensura est communis.Omnium enim sonorum est paruissimus. vnde notandum est quod inter dyatesseron dyapente consonantiarum tonus differentia/ tonusdifferentia est sicut inter sesquitertiam t'sesquialteram proportionem sola est epogdolis differentia(hucusque boetius in. ij. arismetrice. c. vlrimo. g. Dicit etiam idem in prologo primi libri sicMusica inquit quantum vel quam prior sit nume-rore vis ex hoc probari potest, quod poera sunt illa naturalitet que per se gestant. nam illa quae ad aliquod referunturquod t ipsa musica modulatio numerorum nonbus ad-uocatur vt pz. dyatesseron.n.n dyapete 7 dyapason ab antecedentis nemen noi bnuncupatur. I porum quoque sonorum aduersum se proportio solum nonin aliis numeris iuenitur. nam son? in dyapasonsimphonia. i. duplicis numeri proportioe colligiturquam dyatesseron est modulaton epitrica collatoe. i.sesque tercia colligitur vel opponitur quam dyapente simiphonian vocant/ demiola mediante ꝯugitur quae in numeris exegdus.i.supra octo dr/n est ton? in musica/ vt. d. idem. Sesqtertia proportio in arismetrica ꝺam dyatesseron i musica q hemiolia. i. sesquaealtera proportio in ansmetrica dyapente dr in musica. Est autem dyapente dyapason ꝯsonantia quammaior vor hz mioren notulam duplo 7 eius me-dieratem.Esquitera? nuerus enuerus nūero ꝯperatus habens tertiam partem minoriSi ẽo habuerit quae tuor sesque quans si quonque sesquaequitur siculteri. vii sesque tercis est quae minori opatus hz eum semel ei⁊ tertiam partem. verbi gratia

zes