Buch 
Incipiut tituli libror et capitulorum venerabilis Bartholomei Anglici de proprietatibus rerum
Entstehung
JPEG-Download
 

De virtutibus anime quibus potens est suasLa xiiij.operationes exercereVstq̄z diximusce proprietatibus aide in se r in suocorpore considerate. Fstat ridere ꝺe### impsius virtutibus quibus potens est suas ope-rationes in corpore exercere. Hec autem vir-tus est potentia anime ei essentialiter attributaad suas peragendas in corpore actiones. Nammediante hac virtute corpus viuificat cor7 arterias constringit continue 7 dilatat sensum etmotum voluntarium omni animato corpori administrat. vt dicit Constan. li. xiij. Hec itaque esttriplex. naturalis que est in epate. vita sine spi-ritualis que i corde animalis que in cerebro seꝺem habet. Actio igitur virtutis natural in animalibus? in plantis communis est que genenatnutrit augmentat. vt idem dicit Constam. Estautem generatio prout hic sumitur substantiehumoris vel rationis seminalis in substantiamplante vel animalis opatione nature facta mutatio. r hec virtus incipit operaria tempore generationis vsque ad perfectionem plante vel animalis. Huic autem generationi naturali ꝺue λ-tutes. scz immutatiua et informatiua submini-strant. Nam virtus immutatiua est illa que sestantiam seminis transmutat 7 conuertit in substantiam singularum partium plante vel animalis. 7 hec virtus istam facit transmutationem mediantibus quatuor qualitatibus primis. scz calido. frigido. humido. 7 sicco. nam per calidum7 humidum operatur substantiam mollioremvt carnem in animalibus flores medullam inarboribus. per calidum 7 siccum operatur radices in vegetabilibus cor in amantibus. per fri-gidum 7 humidum operatur in plantarum fo-lijs 7 animalium pilis. per frigidum 2 siccum o-peratur in neruis 7 ossibus animalium in truncis 7 corticibus arborum 7 plantarum. virtus κουsecundaria scz informatiua actioni nature in generationibus est necessaria. quia ordinat 7 di-stinguit formam& speciem ipi generato per po-tes singulas ꝯgruentes. Nam haec xtus parforanda perforat. vacua concauat. aspera lenificat. 7 nimislenia asperat. i vnicuique particule superficiemperficit 7 figurat. He autem ꝺue virtutes sczimmutatiua informatina non ꝺiutius operamtur nisi quousque ipsa res generata vt animal vlplanta in esse nature compleatur. Et ideo neces-se fuit vt virtus nutritina ad conseruationemgenerationis continue sequeretur. est em ipsisgeneratiue virtutis adintrix ministra. quia in

longitudine latitudine 7 profunditate augmentat 7 extendit ipsum generatum. Paſcitina quovirtus nutritiuam adiuuat 7 ei ministrat. qr ci-bum ab animalibus assumptum in membris assimilat 7 solidat quod dissolutum est ac ꝺepen-ditum vi caloris vel aliqua passione aeris reparat restaurat. ideo natura mirabilis pascitinam virtutez nutritiue fecit adiutricem 7 vtrumquam subiecit ministerio»tut] generatiue. Huicergo pascitine virtuti quatuor virtutes parti-culares subministrant.s. appetitiua que nutri-mentum conueniens attrabit ipsis membris etadnutrimentum carnis attrahit tempamentumsanguis ad nutrimatum cerebri 7 pulmonis tperamntumfleumaticis. sic ꝺe alijs. Item ei coopatur η-tus ôigestiua que conuenientia ab inconueniemtibus nutriendo separat 7 diuidit puruz ab impuro. Item virtus retentiua que scz purum nu-trimentum custodit. 7 quod iam actione natu-re excoctum est singulis menbris incorporat as-similat atque vnit. Item expulsinaque superfluaLa membris tracta eis nullatenus assimilando ne-cessaria expellit. Et ideo sicut vis appetitina o-peratur cum calido? sicco 7 digestiua cum caliꝺo 7 humido retentiua cuz frigido 7 sicco. sicexpulsiua cum frigido 7 humido operatur.De virtute vitalicus initium est cor.La. xv.Irtutem autemnaturalem sequitur virtus vital quaeviuificat cuius fundamentum sineproprium domicilium est cor a quo procedit vi-ta ad omnia membra viuificanda. Istius vir-tutis operationi looperatur vis voluntarie motina qua cor 7 arterie dilatantur constringuntEt dicitur bec dilataton motus cordis a medioin omnes extremitates. Sic econuerso constri-ctio dicitur motus ab extremitatibus ad ipsummedium sicut est in fabroꝛ follibus videre. Virtus ergo vitalur cor ꝺilatando mediante pulmo-ne ad cor aere attrabit 7 a corde ad alia membraParterias transmittit. Et ista virtus pro virtutendilatatiuam cordis à constrictiuam. anheliturin aimali operatur qui mouet pectus motu con-tinuo. neruis tamen motis primitus 7 lacertisIste autem flatus siue anbelitus necessarius estad caloris naturalis mitigationem& ad spiritusvitalis nutrimentum necnon ad spiritus anima-lis generationem. Custodia enim caloris naturalis est frigidi aeris tpatus attractus custo-dia vital ex? tperamento generatur spntis aial. etideo ad vite oseruationem nihil est magis ne-cessarium quam anbelitus bene dispositus in om-