Buch 
Incipiut tituli libror et capitulorum venerabilis Bartholomei Anglici de proprietatibus rerum
Entstehung
JPEG-Download
 

onagri et fere siluestres ibi mira et monstruosainueniuntur vt idem dicit. Explicit liber. xv.Incipit liber ꝺecimussextus.De lapidibus preciosis.Escriptis proprietatibus terre et partium eigenerali. restat adiuuante ꝺomino aliqua hic inserere ꝺe eiusornatu in speciali. Eorum autemque ornant terram quedam sunt simpliciter inani-mata et insensibilia. vt omnia metheorica que invenis terre generant qualia sunt lapides colo-res et metalla. et ꝺe illis primo per ordinem est agendum. Quedam vegetabilia vt radices her-be et arbusta. Quedam autem sensibilia vt homines et iumenta. ꝺe quibus vltimo est tractandumprimo ergo ab his que generantur in terra et invenis eius per ordine alphabeti hic dicendum est.De arenaCapitulun.j.et leRena ab ariditate est ꝺicta que si manu pressa fueittpre siccitate et ouricia stridozem facit que si in veste candida aspera fuerit nihil sordis post se relinquit vt dicit ysido.li.xvj.ca.iiij.Arena siquidem in aquis marinis ab omi limositate et lutea viscositate abluitur. vt diec Aris.in libro e pprietatibus elementor. et ideo pptevincentem in ea siccitatem coagulari in lapidezperfecte non permittitur. Herra enim pura vt ꝺicitidem libro met h. iiij. lapis non fit quia continuationem non facit. sed commutationem. et ideo siccitasvincens om̄m humiditatem non permittit eam to-taliter in lapidem comsolidari. Inde est quod arenaterra communi est substantialiter durior. Blapidemollior et in partes innumerabiles diuisibilior.vnde arena frigida est et sicca minuta compressagrauissima in pondere quamuis sit minuta 7 steri-lis ex se porter caloris et humoris defectum etcominium frigide siccitatis. ymbre supuenien-te non dissoluitur. spotius diluta aut consumptalutea impuritate magis comprimitur et parte partifortius adherente amplius solidatur.uerenarumetiam multitudine maris impetus sistitur.et ao ei-cumulos se constringens ne vltra sibi assignatosa ꝺeo terminos effluat impeditur vt dicit hiero.sup Zere.c.v. Posuit arenam terminum mari etc.Habet etiam vniuersaliter naturam colatiuam. vn-ꝺe aqua pro arenas colata dulcior et purior inue-nitur vt dicit Constan. Item virtutem habet me-tallorum purgatiuam et sua confricatone rubiginisconsumptinam. aurum em es et ferrum arene con-

fricatione clarificantur. Item virtutem habet infrigidatiuam. repercussiuam. opilatiuam tumoris se-datiuam. vt patet in thimalia id est arena ex lapide fabrili resoluta que valet aꝺ omnia supinctayt plane dicit Constan. Item virtutem habetmineralem vel saltem ei s̄imilem vel affinem vn-ꝺe et inter arenulas tamfluuiales quam marinasauree arene sepius inueniunt. Lapides etiampoliti et gemme p̄ciose in marino litore inueniumtur inter arenulas. Item arene tamfluuiales quammarine ex ventis contrarijs ipas arenularum par-ticulas eleuantibus sepius in maris hostijs et li-toribus coaceruantur et ex arenis sic accumulatisaque fluuiales ne mare subintrent aliquotiensretardantur vt ꝺicit Hiero. super amos. viii. Ibiꝺefluet sicut rinus egipti zc. vhi expresse dicit.quod aquam nili proter obstantes arenaruz cumulos contingit impediri. nam circa fluminis ee-scensum pariter aggregata arena aquam nilimare descendere non permittit sed potius reflue-re Per plana egipti manifestissime coartatur. B. quamto illis cumulis arenosis aqua redire compelliturtanto eisdem issipatis cum maiori impetu inmare descendere profundius perhibetur vt dicitPiero ibidem. Item arenarii obstaculis I marisub aquem superficie occultatis occurrere vel re-sistere maxime est difficile 7 periculosum vt patet supra vbi de maris periculis perractatur.Ds argilla.Capitulum.ij.dire uneRgilla eſt terraEenax glutinosa et viscosa ao variafigulorum opera disposita atz apta.Et est sm ysidorum libro xvjC. primo ab ar-gio sic vocata. apud quos primo ex tali mate-ria vasa fictilia sunt effecta. et vt ibidem diciturtalis terra per actionem caloris liquidiores partesconsumentis et terrestriorens concludantis in late-tatur sepe etiam contingit quod talis terrem commera lutea vnctuosa frigiditare aquam congelantein lapidem commutatur. Sepe etiam accidit taę tns-mutatio scz luti vnetuosi in lapidem ex calore coic en̄ oꝛ li. iiij. met horz. Lutum vnctuagulante.pruic transmutatoi scz in lapidem per caosum aptislidi coagulatoem qre vnctuosum est medium int vi-scosum 7 vaporatiuum hunns huidum viscosuz. vii giavaporatiui parte a calido congati. gr̄a viscosi nptem ex toto educi. Bamplis opruni in solidari 2 siculapidem Ensmutari vt ibrole ꝺmetator. argillaen frigiditate sua sanguins restrictia vt diec constan-argilla si cuz forti aceto fuenit distperata appositafronti tpibus phibz sanguiem naribus fluetem.Lapituluz. iij.De alabastro.