Buch 
Incipiut tituli libror et capitulorum venerabilis Bartholomei Anglici de proprietatibus rerum
Entstehung
JPEG-Download
 

LibereSiter est principiſgenerationis. naturaliter enim oesi-derat pater suam speciem multipli-care in filijs vt naturam quam non potest ser-uare in se custodiat in sua prole vt dicit const.et ideo ad filiorum generationez ꝺe sua substanttia per generationis officium ꝺiuidit tranffundit et tamen propter hanc ꝺelectationez nature sue diminutionem non recipit. generat autemfilium sibi similez in specie et etiam in effigie ma-xime quando virtus in semine patris vincittutem in semine matris vt dicit Aristo. li. viij.et ideo pater circa filiorum pcreationem solli-citus existit 7 naturaliter fetum suus diligit in-tantum vt etiam nutrimentum sibi subtrahatvt nutriatfetum suum et hoc generaliter esse ve-rum in omni genere animalium exceptis pan-cis in quibus natura ꝺegenerat et ibo non multum sollicitantur circa fetus suos a se eos eijci-unt sicut dicit Aristo. li. vj. ꝺe aquila que eijcitꝺalis rostro et vnguibus eos fugat. Homoautem puerum suum siuefetum diligit et nu-mit. ablactatum suum Imensalem facit filiumt in iuuentute verbis erudit et verberibus corrigere non oesistit sub custodia tutorum ipsiizconstituit. r ne presumat vultum hilarem filionon ostendit. filium sibi similem magis diligit:et in ipsum oculum consueuit figere. ym etatezet primogeniture ꝺignitatem vestes et ciborumportiones filijs suis ꝺiuidit profilijs acquirerethereditatem augere non desistit. acquisitamextollit t occultaz filijs heredibus gerelinquitDater n o qui a pascendo est dictus qui pascitfilios in eoruz inuentute. in senectute a filijs pascitursicut est videre in auibus coruini generis.nam iuuenes pascunt senes sicut dicit Aristoti.quando pre senio non possunt acquirere victursuum 7 ideo vite longioris promissio honorantium parentes et sustentantium est remuneratiospecialis vt dicit Ambro. Scriptum est enimHonora patrem matrem tuam vt sis longenus super terraz. Exo. xx. Ecci. iij. qui honoratpatrez vita viuet longiore. Un̄ dicit glosa quodhonorare prentes est primum mandatum in pomis-sione rper ꝯsequens magnum est mandatum inremuneratione et eius transgressio maxima estin punitonne. Unem patris maledicto nocet filijsvt patet in chain qui propter paternaz offen-sam penam meruit seruitutis Beim ix. Est ita-quam pater ex filijs honorandus sustentandus supPortandus letificandus 7 oefensandus magnificandus 7 laudandus exandiendus 7 imitandus

IVII.vt dicit glosa ibi. si fil ij abrahe estis opera abrabe facite. filius ex parentum substantia origine zdacit r ab eis fomentum recipit et sine paren-tuin adiutorio neque proficit neque viuit quantoplus a patre øiligitur tanto ab eo diligentiusinstruitur frequentius ceditur et sub disciplinecustodia altius custoditur. 7 cum a patre maxime diligatur ꝺiligi non videtur quia verbisverberibus ne insolescat sepius lacessitur. affe-ctuosius quidem a patre ꝺiligitur quanto suaeffigies in filio similior et expressior inuenitur.paterna quoque facies confunditur. quando a-liquid turpe ꝺe filijs subauditur. paternus animus grauiter offenditur quando aliqua contu-max rebellio in filijs presentatur. circa filiorumautem educationem maxima parentum cura dirigitur et ob spem posteritatis filijs hereditascustoditur propter paternam offensam et con-temptum lepe fim leges exhereditationis pe-na filius percutitur et punitur. nulla prorsus maior est ingratitudo quam peruersorum filioꝛ quan-do si in acceptum beneficium a parentibus eisnon succurritur nec a filijs necessitatis tempo-re subuenitur. pro honorificentia parentuz fi-lijs sepe impenditur honor r largitur. primoge-nito filio ꝺeberi maior hereditatis portio a le-gibus diffinitur seo pter patris iniuriam illi-primogeniture progatiua aliquando primoge.nito tollitur 7 alius qui ꝺignior est primogeni-ture titulo inuestitur. sicut dicit Jeronim" super glosam. Genesis. xlix. Ruben primogenitusmeus 7 cetera. tu inquit iuxta ordinem natiui-tatis tue hereditatem quam iure primogenitu-re habere ꝺebuisti regnuz scz et etiam lacerdotium perdidisti etc. Filij igitur qui per naturazdeberent esse sicut parentes nobiles. diuites etetiam liberi. per culpam efficiuntur viles. pau-peres atque serui. Quere supra ꝺe malo seruo.Capitulum ꝺecimum ſextum.Deseruo.Eruusszm ysid.Da seruando est dictus nam quondazquidam captiui seruabantur vl vtcapite plecterentur. vel vt precio redimerentur.Vela seruiendo sunt dicti eo quy vilioribus officijs. quae dominis non conueniunt nec filijs mancivantur. Geruorum triplex est genus vt dicitysido. quidam eniz sunt vernaculi siue originarij scilieet qui in seruitute sunt nati tales multis penis legalibus subijciuntur quod sua venderevel alienare non praet nec ꝯtrahen nec dignitatis