LibetIntallius siue opallus fim Isi. est lapis diuersarii gem.mar coloribus distinct. Est en i eocarbunculi genus ignis. ametisti fulgens purpura. smaragdi nitens viriditas. ⁊ singli colores spquadam varietate sunt lucentes. nomen h 3 a pa-tria. Hunc lapidem india sola parit vt di. Isi. toten creditur habere virtutes quot hz colores. Deoptallio dicitur in lapida. quod optallius lapis ocu-los se portantis seruat illesos 7 acutos. sed alio-rum octos circumstantium obducta nube recondit. vn-ꝺe quadam amentia percutit vt non videant vel ad-uertant que fiunt coram eis. Et ideo asseritur furtur tutissimus esse patronus. vt dicitur in lapidano.La. lxxiiij.De orite.Rites gemmaenigra& rotunda. Alia est viridis ma-culas habens. Lercia est cuius altenapars est aspera. altera v o plana. 7 eius substantemtia est quasi ferri lamina. Dic lapis gestatus cu-stodit a morsibÿ reptilium 7 feraru ⁊ aialium aliorumAppensus etiam mulieri prohibz impregnari eamaſi pregnans est facit citius aboutiri.La. lxxv.De petraEtra grecuz no-men est. 7 sonat idem quod solida sinefirma vt ꝺi. Isi. Ex ptib> eniz terresolidis 7 compactis substantia petre sine lapi-dis generatur. Uel petra a penetrando est dicta.penetrat enm pedem quam fortius premitur 7 calca.tur. Ab aquar etiaz stillicidijs 7 guttis penet-tur. Idem autem est petra 7 lapis sed lapis qua-siledens pedem dicitur. quia sua duricie 7 acuminepedem ledit. vt ꝺi. Isi. Lapis tn̄ vsualiter planusmollis 7 sparsus. Saxa v o adement 7 a montib excidunt. Gilex vo ꝺi Ꞻurus lapis ab eo δi-ctus quod percussus exiliat ignis vt dicit Jsi. quisenim petra ex se sit frigidissima ferro tamen percussa exse mittit ignem nam ex forti ⁊ violenta aeris collisione inter superficiem ferri& lapidis aer illisus sp-ito ignitur& scintillando ꝺe silice egreditur sem ar̄.in.iiij.meth.ex sola terra lapis non fit. vincens inea siccitas non permittit eam coagulari. Fiunt autemlapides vl per ꝑgelatones vel per nglutinationem.Ex omixtione esse aque 7 terre fit lutuz qo intlapidem ⁊ terram est medium. quod paulatim per partiumcoadunatonem 7 nstrictionez fit lapis. vii talitransmutationni aptius est lutum vnctuosum. quod q8non est tale non est Imutatium& potius ꝯminutinum ex omnio siccitatis. Terra est per fortem ꝯgluti
XVI.nationem ꝺ mixtionem humoris quertit in na-turam lapidis qui ex ꝺiuersitate t̾re diuersorumcolorum recipit qualitatem. Aliquam etiam permuntur lapi-tes ex aque gelatione. Inueniuntur ene quedamloca super que aq infusa quertitur in lapides diu-sor color. 7 hoc sit ex quadam vi minerali in lo-cis illis exn̄te ꝯgelante aquas que st̄ p̾ncipia la-vidum vt ꝺicit Krist. Fiunt autem lapides vě ex lutovnctuoso vtute solis occulte illud coagulantis.7 per partium coberentiam in substantiam lapidis con-stringentis. vl fiunt lapides ex aqua ꝯgelata quae-dam xotute minerali lapidis forme inductiua.sm ipsam materiam lapidum efficiuntur quidam raresubstantie i debilis propositionis 7 quidam fortio-ris. à quidam generantur tardius, quidum citius. quòdam fortius fim fortiorem qualitatum actiuaruzpotentiam 7 ꝺebiliorem resistentiam passiuarum. smenim omirtionez istam qualitatum in substantia la-pidis diuersificantur lapides in natura ri vtutevirtus enim celestis influens ad loca mineraliain eis suas inprimit actiones 7 fm quod inuenit materiam aptiorem 7 sue actioni obedientiorez ineis impressionem relinquit nobiliorez. Et ideoquidam lapides preciosi naturam 7 vun planetaruz in suis effectibus imitantur. vt patz in topasioqui motum lune sentire perhibet vt di. Ambro.Basi. Yli. Dyas. 7 alij vt post patebit. Noteergo proprietates lapidis siue petre sunt iste. q2 la-pis vniuersalr est frigidus 7 siccus ꝯpactus du-rus grauis 7 ponderosus. suo pondere centrumpetens. terraz 9primens 7 eius partes ne dila-tent adinuicem vniens ⁊ iungens. vnde dicitAmbro. quod lapides sunt ossa terre. quo enim faci-unt ossa in corpere. hoc faciunt lapides in diuer-sis partibus ipsius terre. ipsam ꝯsolidant ⁊ ne partes eius nima siccitate abinuicem defluant ipam###primunt ⁊ adunant. lapides per aquar super-fusionem a sua ꝺuricie non remolliuntur. ex stillicidijs tij guttatim ꝺescendentibus excauantur. vtdicit Greg. Lapides etiaz si candentes fueritin vino extincti. vinum corrumpunt? in acetuzconuertunt. vt dicit Jsi. In lapidibus etiam ge-neralr requiritur materie puritas virtus et p̄ciositas coloris et figure diuersitas. 7 mĺti plex vtilitas. Nam vtiles sunt in edificijs contrahendisin plateis sternendis po pontibus faciendis pro hostibusexpugnandis. plupis 7 canibj effugandis par metallis ex eorum substantia extrahendis. pro me-tallis exornandis. pro infirmitatibus varijs persanadis. pro turribus regum ampliandis. pro castris 7 cinitatibus muniendis. pro feris 7 bestiolis defenden-dis. Lapides itaque primo ꝺe minera extrahuntur. extracti quadrantur et poliuntur. politim