ficandi ex frigiditate et humiditate. et conglu-tinandi ex sua gummositate. Walet ꝯtra viciapectoris in electuarijs et siropis. nam pectussiccum humectat. humorem perditum restan-rat. tussim sedat. scissuram labiorum et oris vl-cerationem conglutinat atque sanat. faciem mun-dificat ⁊ ꝺealbat artheticos iuuat. contra&issenteriam prodest vt dicitur in plat̾.De ebeno.Capitulum. lij.Benus e lignuzethiopicum colorem habens nigraStactum lenem ⁊ planum ꝺurum 7 pon-derosum. Unde propter pororum opactionempositum in aqua statim submergitur atz petitfundum vt dicitur in libro vegetabilium. Est autem gustu stipticum et mordax quod igni ap-positum citius rapit ignem et suauem fumumemittit et odorem. in cêticula ꝯfricatum rufumostendit colorem. Airtutem habet purgatiuam7 confortatuam. et ideo collirijs vtiliter adhi-betur sicut ꝺicit Pliniꝰ et γας. De ebeno etiam ait Isidorus lib. xvij. Ebenus inquit in in-dia crescit et in enthiopia. qui cesus ꝺiu indure-scit in lapidem. Cuius lignum nigrum ⁊ cortexlenis vt lauri. Indicum maculosum est ⁊ variumseo meli est quod in nullo est maculosum B nigrumest et lene. Solet autez poni iurta cre pundia vtinfantem visu nigra non terreant vt dicit Isi.et virgilius. Ebenum commendat Plinius libr.rij. ca. v. dicens. ebenum esse arborem praeciosissi-mam auro et ebori comparabile. et ideo solebantethiopes lignum ebenum cum auro et ebore of-ferre imperatoribus pro tributo. Ende 7 reginasaba legitur talia ligna ꝺedisse salomoni.iiij. Re-De edera.Lapitulum. liij.gum.x.Dera ab heren.do est dicta vt dicit ysi. eo quod arbo-ribus adhereat. vel dicitur ab edo. qrsumptas i cibis a capris lac multiplicat vns nu-triuntur edi. radix eus durissima perforat. frigide estnature. et frigidam indicat esse terram vbi crescitvirorem ꝺiu seruat et non perdit folia que Ꞻiu virent amari ⁊ stiptici est saporis. Edere autez imPli.li.xvj.ca.xxxiij. sunt ꝺue spens.s.alba et ni-gra scz masculus ⁊ femina. masculus est maioꝛ infolijs durior et pinguior. edera po alba fructumh 3 album et nigra nigrum. solent autem poete coronari folijs edere in signum viuacis ingenij 7 subtilisque edera semper viret. Similiter ederaoronarividebantur illi qui in sacris liberi patris.i.bachiministrabant. vnde hec arbor ꝺeo vini sacrata
fait similiter ⁊ marti. Onde et Alexander magnus suos milites coronauit edera quam ꝺe indiamumphauit vt dicit idez Pli. exemplo liberipatris qui galeas suorum tirso edere adornauit.Est autem arbor vt dicit idez multum in altum se ex-tendens quam diu inueniet arborem vel murum perquez serpat radicosa seu ramosa. hunns brachia7 baccas quasdam seo amaras. cuius vmbra est no-ciua 7 satis inimica frigori. serpentum generi gratissima rumpens muros ⁊ sepulcra. vnde miruzest quod haberi in honore a veteribus fuerit consueta. folia hz intercisa et angulosa grauis odoris7 plana sed amara sub quorum vmbra latent ver-mes. Itez capitl. xxxiiij. mira proditurnatu-ra edere ad expedienda vina. naz si fiat vas exligno eius vina transfluere ⁊ aquaz siqua mirtafuerit remanere certum est. Vucusque Plinius.sijn ꝺyas. autem edera quam uis sit amara vtilis est me-dicine. Nam virtus ei inest stiptica et ustricti-na et ideo disenterijs medetur succus eius. na-ribus instillatus caput purgat. ꝺoloꝛem eius mitigat.sucus eius cum oleo tepidus auribus immissus con-tra surditatem iuuat. Item idem. edera ex ꝯtra-rijs est ꝯposita. et ideo in causis utrarijs opat.ppter quod virtuten hz maturatiuam attractiuammundificatiuam et mitigatiuam. et ideo apponisepius solent eius folia ao cocturas. eius gunmi di-ureticum est et dissolutium. valet contra calculum ei-folijs nutritus hircus sanguinem hz acutio? ez?aO frangendum calculum in renibus ⁊ vesica fortio-rem. Est autem quedam spens ipsius edere super cius folia cadit ros et inuiscatur ac in ladonum commutatur. cuius virtus magna a medicis experitur.Nam fumus eius menstrua prouocat et educit secudinas expellit. reuma ꝛpescit. caput et sensuspfortat. tussientes iuuat fluxum ventris sedatet in multis medicinis adhibetur vtiliter.Capitulum. liiij.De elitropio.Litropiu en herbamsic dicta eo quod solsticio estiuo flore.at. vl quod solis motibus folia circuma-cta ꝯuertat. vn ⁊ a latinis ſolsequium appellat vtdic y si. li. xvij. Naz sole oriente flores suos apita cu sol occubuerit iter se claudit. 7 hec verru-caria dr. eo quod extinguat verzucas ⁊ abstergatsiue potetur siue cataplasmetur, vt dicem ysi. smplat.autem solsequiuz sponsa solis dr et est herba frigida7 huida in ſcꝺo gradu. cuius succus valz ꝯtra ve-nenum sumptum interius. valz etiam ꝯtra morsuz ca-ninum ⁊ venenosuz si trita super vulnus ponat̾ ꝺtracalefactionez epatis ⁊ opilatonez multum valet.Lapitulum lv.De elleboro.