Buch 
Incipiut tituli libror et capitulorum venerabilis Bartholomei Anglici de proprietatibus rerum
Entstehung
JPEG-Download
 

modicum et rotundum habens in se virtutez suespeciei multiplicatinam et conseruatinam vnde cumsemen terre committitur ex humore turgescit. et excalore terre incluso partes rarificante et humo-res circumstantis terre ad sui tempamentum attra-bente inualescit et grandescit et sic cuticula semi-nis scissa germen paulatim emittit. 7 radices in-ferius in terra figit quibus continue nutrimentuzsibi haurit et sic tandem vi caloris terram insensibiliter aperit erumpit ex se producens culmumfronden florem atz semen et fructus et q̄uis modicum sit quod seminatur. maximum in est quod ex se-mine generatur a stultis putatur perdi semen quan-do seritur. et tamen meliori modo quam per seminatoemnullatenus custoditur. In semine etiam viget seminalis ratio in qua opatur calor naturalis. et ad e-augmentum pariter et nutrimentum humor nutrimtalis attrahitur vi caloris. De semine autem median-te culmo surgit spica que ſm ysio. li.xxij. a spiculo dicta est. eo quod in spica producantur aristaꝛ cul-mi qui ao modum spiculorum sunt acuti. ao hocenim facit natura aculeos in ipsis spicis vt contrasubitos auium minutarum et vermiculoꝛ mors-in spicarum summitatibus essent arma vt dicit idemSpica autem fim diuersoruz seminum naturam se diuersificat in figura. nam quamz est lata vt in ordeoquandoque triangula vt in spelta. quandoque tetragona seu quadrangulavt est in tritico. aliquamest rotunda vt dicit pli. et aris. Est autem spica inculmi summitate multis folliculis circundata inquibus velut in matrice grana seminalia nutriumtur et vsque ad maturitatis tempora ꝯseruant̾Qui quidem folliculi erumpentes cuz grano primitus manent clausi teinde paulatim turgescentibus granis maxime in tritico fiunt scissi vt dici-tur super li. aris. ꝺe plantis. spicarum capita ge-neraliter in principio calore eleuante sursuz eleuantur sed quando tendunt ao maturitatem exgranoꝛ pondere inferius aliquantulum incli-nantur. preterea quando sunt spice in virore excorrupto aere et rore perfuse in corruptelam etauruginem conuertuntur. ymbre vo et rore con-grue perfuse et calore celesti modo debito circumfote citius maturescunt et propter roris humectatonem grana sua ꝺe folliculis cadere non permittunt vt dicit pli. li. xvij. Idem dicit Lonstan.et ysa. et al. Ex bonitate autem terre cognosciturbonitas spice quia in terra bona 7 pingui generatur spica bona. quantitate magna et granorumnumerositate sic multiplex arista. in terra o sicca et macra econuerso vt dicit plinius libro eo-ꝺem.

Lapitulum, clvij.De stipula.Tipula ab vſtoest dicta quam vstipula collecta in messestipula vrier pter culturam agri vt dicit ysi. li.xvij.vel stipula dicitur a stipulo siue a stipo pas. quiia stipula facit culmuz quem stipat vtdicit hug. Est pprie stipula idem quam stramen vlpalea cum folijs et vaginis quod relinquitur in agrospicarum multitudine pscisa falcibus et a messori-bus collecta 7 hec stipula a multis recolligitura ꝺiuersos vsus. Nam quidam inde comoscontegunt quidam loco straminis stipulaz sibisternunt. alij palearum vice animalia inde reficiuntalij vo stipula ignes nutriunt 7 panes et cita-ria inde coquunt vt ꝺicit pli. li. xviii. ca. xxx. quaeresupra ꝺe palea in litera p. stipula quidem est resleuis et concaua et sicca et hispida. et vento sub-dita et ab igne facilime inflamata vt dicit idez.Ξapitulum. clviij.De simila.Imila tritici estmedulla farina scz purissima a ꝺeli-cata vn̄ fit panis nobilium quod similagopprie nuncupatur et est flos tenuissime forme mundissime z albissime. et mollissime ac ꝺiuersis ci-bis apte et etiam medicinis. qre supra ꝺe farina inlitera f. et ꝺe polenta in litera p.Lapitulum. clix.Descopa.Lopa e arborascopando dicta a scopo pis. vel ascopo pas. idem est quod purgo as. eo di-cta quod ex eo scopetur tecta vt die ysi.li. xvij. hec amultis dr birth 7 habet quinque folia lenia sicuttremulus. eo quod eius folia cum sint tenuissima le-nissimo ventorum agitatu tremere videntur. mįtashabet virgulas ꝺuras et nodosas quibus pueri ꝺorsis Ꞻenudatis sepius castigantur. Ex eius eti-am ramusculis fiunt scope quibz purgantur ꝺomꝰet a puluere t alijs sordibus euacuantur. femina que-dam facit vacua ad modum quisquiliax siue siliquaruz quibus vtuntur homines siluestres loco panis. habet autem bec arbor multum& succoacido aliquantulum pungitiuo. vnde solent ho-mines in vere et in autumno cortices inciden et hu-morem effluentem recolligere quem bibunt loco vini.talis siquidem potus sitim sedat in pescit mĺtum in flatvt dicut es rficit nec inebriat neque nutrit. Idemetiam succus in aliquod vase sub funo diu a calore soldecoctus corrumpitur et putrescit et conuertitur in