73 B E

non preualebüt.lidem Hebraifmi funt notninis Pugute,& uerbi pugnare. nam in Hebrzo eft fermé idem the.ma Nilbam. Vnde bella& lites funt inter uos?Iac.4.abu(iué priuata certamina indicat,BENEDICERE,Grazcé jap, Hebraicé Ta berech, ualde multa& uaria fignificata in Scriptura ha-bet,quze redigemus in ordinem,ut commodifsimé poterimus. PRIM V M igiturac maximé proprié figni-ficatbene de aliquo dicere autloqui, feu ipfum lauda

re,predicare,celebrare,gratias agere.Sic[epifsiméin 10

Sacris literis accipitur, praefertim cum homines Deübenedicere dicuntur, ut Píalm.10;, Benedic animamea Domino: id e(t, celebra, lauda, gratias ei age proomnibus beneficijs eius. Idem e(t quod D. Virgo di-cit, Magnificat anima mea Dominum: id eft, celebro& magnum predico eum ex animo. Huius(ignificatiplurimus omnino eft in Scripturis ufus, cum dicimurbenedicere Domino:autcü legimus, benedictus Do.minus.Sic& ab hominibus erga homines, aliquando

pro laudare accipitur: ut Píal. 62, Orefuo benedixe. 20

runt,corde autem maledixerunt.[tem, feductores fe^ducunt per benedictiones, Rom.16. Sic mittunturle-gati ad Dauidem,qui benedicant& laudent eá, quódprofperé pugnauerit contra Hadadezer. z, Sam.8. Siclob z1dicit,Benedixerüt mihi latera pauperum, quódea re(titui:id eft, pauper percepto beneficio calefactionis laterum ac membrorum,mihi gratias egit.Benedicesrenon raro etiá figaificat bene precarialicui: ut Gen.12,pollicetur Dominus fe benefactarum benedicentie

bus Abrahamo:id e(t,ei fauentibus,& bene precanti» jo

bus.Sic Melchifedech benedicit Abrahamo, Gen. 14.Iacobus Pharaoni,fratres Rebecca&in fimilib locis;

SECVRND O bencdicereinnomine Domini, id eftinuo»cato Domino beneprecari. Píal. 118,& 129, Benedixi-ius uobis in aomine Domini: id eft, bene precati fa.mus.Hucreferatur, quod Besediere aliquando fimpliciter orare(ipaificat.1.Cor.14. Alioqui fi tubenedixerisfpiritu, is qui inplet locum indo&i quomodo di&u.rus eft Amen,ad tuam gratiarum actionem-zid eft. fitu

Spiritus impulfa,ac dono peregrinzlinguz oraueris, 4o

quomodo poterit imperitus tuis precibus affentiri,fuad; fide ac affen(u eas conficmare,te illi preeuntemconíequi, ac unà tecum orare? Num.6.legitur: Sic be»nedicctis filijs Ifrael,& dicetis eis: Benedicattibi Do-minus,& cuítodiatte: Oftendatfaciem faam tibi,&mifereatur tui. ubi prius Benedicere(ignificatbene-precari, poíterius autem benefacere. Ettuero obferzuandum, quód facerdotalis benedictio non tantumeft implex bona precatio, fed etiam ueluti pigausac

te(timonium faüoris Dei,& omnino habet quádam 5o lud femen benedici:& impetrat fi

uim ac efficaciam clauis foluentis& abíoluentis. Adhácfacerdotalem benedictionem referri poteft, quodHebr.7.dicitur: Citra controuer(iam minorà maiorebenedicitur Sic liberi à parentibus,non contrà,bene.dicuntur.Sic Abrahamus pater Leuitarum, à Melchi-fedecho,typo Chriíti,benedicitur:unde excellentia facerdotij Chrifti fupra Leuiticü probatur. TER TIO',quia piorum iuítz preces,(iue in bonum fiue in malü,non(unt ociofe fed ipfas res afferunt:ideo Ígpé figni.

nédicimus, confecratum aut fanGtificatum fignificat:id eft, quod recitatis uerbis mandatiac inítitationisconfecratur in huncufum,ut fit fanguis Cbrifti,quo eius nouum teftamentum fanciatur. Vicinum huic eft,quod ipíe& Paulus alibi dicit, cibos peruerbü& pre-cationem fan&lificari. Sic 1.Sam.9, dicitur Samuel benedicturus facrificio.In hac fignificatione etiam Deusdicitur benedixiffe diei feptimo,id eít fan&ificaffe,magnificentiorem ac glorio(ioré ceteris reddidiffe,& fpecialiter cultui fuo dedicaffe. In hoc fenfu putaueruntPapiftz,fe poffe uarias res benedicere,herbas,campa-nas, falem, aquam, aram,& fimilia: nifi quod& finemandato Dei id funtaufi facere,& nimiam quandam,planeque diuinam fan&titatem& efficaciam illis(uisadiuratis rebus tribuerunt, putantes fe(uis illis confecrationibus quamuis uim ac efficaciam, non tantumcorporalem, fed& fpiritualem, rebus illis externis acelementaribus indere. Bencdicere aliquando uidetur e-tiam fignificare futura predicere.nam Patriarcha be-neprecantes filijs, etiam futura illis predicebanr,QVINTO',cumhocuerbum ad Deum, ubi omnesresacuoces fignificantiores funt, transfertur, fignifi-cat non tantum beneprecari, íed& ipfum benefacere:ficutcontrà Maledicere,perdere fignificat. nam( ut fcri-ptum eft) Ipfe dixit,& facta(unt: cius dicere e(t face.re,eius uerba funt res ipíz. Sic igitur toties polliceturDeus,(e benediécturum;id eft, benefa&turum Abraha-mo.Ertn femine tuo benedicétur, id eft,beatz à Deofient,omnes gentes:Gen,12.22& 26. Hinc benedi&tioAbrahz,in Nouo teftamento:id eft, beatitudo ei& e-ius femini promiffa. Gal. 7. Itaque qui ex fide fant,be-nedicuntur cum fideli Abraham. Et paulo pot, Vt ingentes benedictio Abraham fiat;aut perueniar: id eft,illa eximia beatitudo Abrahamo ac femini eius, in eo-que omaibus gentibus promiffa, Gien.12.18. 22, 26 8c28.ubi ter repetita eft promifsio erga Abraham, quar-tà erga laacum,& quintó ad lacobum: priores due&ultima funt in Niphal,feu paísiua uoce, ut recté uerta-tur,Benedicetur:pofteriores ueró duz,tertia,& quar^tain Hitpael feu reciproca uoce,ut uerti queat, Benedicent fe:id eft,beatas fe effe agnofcent,ac gloriabun-turob femen Abraz: priores ergo duz& ultima fen-tentiz, diferté loquuntur de paísiua benedictione,quz continget gentibus ob Abrahamum& eius fe-men:poíteriores ueró, de agnitione ac celebrationeillius accepte benedi&ionis, aut promiffz felicitatis.Admodum autem pulchré fidei, aut fidelis credentis-üe hominis uis aut ingenium, in illa reciprocationedepingitur. Nam fides, aut fidens,& agnolcitfe ob il;bi applicationem il^lius benedi&tionis,ad thronum gratiz cum illo ipfo femine aecedens,& denique femetconfolaturin omni-bus difficultatibus actentationibus,femet confirmando de illa Dei benedictione, iuxta illud, Spiritus cla.mat Abba pater,& dat teítimonium Ípiritui noftro,quod filij Dei fumus: poftremo etiam confiteturacgloriatur de illa benedictione. Aptifsime igitur perillud reciprocum hithbarech, lu&ta fidei cum dubitationibusactentationibus& peccatis,& illaperpetua

ficat etiam ipía quafi bona largiri, ut cum pij parentes 6o aíperfioaut purificatio, illud perpetuum Remitte re.

benedicuntliberis:ficut Noachus filio Sem& laphet,& lfaacus Iacobo ac E(au Giene.27.dicit enim Ifaacus,fe ipfasmetres aut bonatradidifTe Iacobo, eumd; do-minum Efau feciffe.Gien. 4 9, Benedictiones patris tuifortiores fuerunt benedictionib. parentum meorü,idet, maiora bona impetraui ego tibià Deo,quàm mihimei parentes. QV ART O quia beneprecando,ac nomen Dei celebrando,res ipfas quafi fanctificamus,au-guítiores, Deoque commendatiores reddimus: ideo

mitte,depingitur.Impij blafphemid: Iudei calumniá-tur illas promifsiones,tanquam fi loquantur non decaufali, fed exemplari benedictione:(eunon dicant,quód propter Chriftum, eiusque meritum benedicentur homines: fed tantum propofito exemplo Abraba-mi,(int fibi alijsque imprecaturi fimilem foelicitatem,acfi dicerent: Vtinam ita mihiaut tibi Deus benefa.xit ficut Abrahamo,eiusQue pofteris.At contrà, quodde caufali,efficacique benedictione ibi agatur, proba.

1.Cor.1o, Poculum benedictionis:& mox, Quod be- 7o tur primüm ex przcedentibus promifsionibus, quod

Íemen