507 Ifa&tionem pro peccato,nempe mortem: fed cuim nullushominum eam przítare poffet, ideo Deum mififfefilium fuum,natum ex muliere, fa&tü legi obnoxiü,utimpleret i Jmm ue i vé prO nobis: hoc eft, praftaretlegi integran obedientiam ad comparádam uitam,&faítineret mortem ad expiandum peccata generis hu-mani,atq; ita nosliberaret à lege hoc eft,à iure mortis& peccati:& donaret nobisius filiorum Dei. Hinc A-pocala9. 7ddmanpnarret 78 áyíau, iuftificationes fancto-

5c8

Moyfis puella fexannorum. Verüm etymologia bu-ius uocis eft ad inquifitionem uerz cius fignificatio»nis cumprimis neceffaria ac utilis: uenit enim ab oc-cultatione. Solebantautem olim Graci acludzi,&adhuc folent Itali, ut& Venetijs fit, occultare fummoftudio fuas uirgines, putantes aliquid de earum caíti-tate ac pudore decerpi,fi ab alijs confpiciantur: fic&Phocylides precipit iuuentutem utriufque fexus ocecultari. A'tali ergo follicita uirginitatis cuftodia ac oc

rum. de iufticia fan&tis imputata& donata dicitur, At ro. cultatione,uocanturab Hebraeis uirgines Alma. Ves

Hebr.g9,Precepta à Deo populoludaico tradita Zu"ura appellantur. Aueeeóvs ueró, et(iinterdum idemquod ziudeuua zi véjes fignificat: tamen precipué illamiufticiam notat, qug rà dunaiapevt feu normz legis adamufsim congruit. Comple&titur igitur 4uuoí( qua^litates& actiones,feu integram obedientiam, qualem& quantam lex poftulat. eluxdiuzis, quod Rom. 5 extat,abíolutioner feu actum iuftificandi fignificat, qui fitperimputationem iufticiz Chrifti,(eu remiísioné peccatorum.nam Jeaxpiui& dweincis ibi opponuntur fibi 2inüicem. Prohuiufmodi actu iuftificandi fepifsimédiuisio ponitur, ut 1 Corinth.i, Chriftus factus eft no-bis iufticia. 2 Corintb.3 opponuntur fibiinuicé mini-fterium condemnationis,& minitterium iufticiz, hoceft,iuftificationis.Roman.to. Chriftus eftimpletiole^gisad iufticiam onini credenti:hoceft, ad iuftificatio-nem. Rom.4. Traditus eft propter peccata noftra, resfarrexit propter iufticiam feu1uftificationem noftri.IV VENE$,6p9d Hebrzos uocantur a na Ba-

rüm,ut dixi,de hac uoce fuo loco plenius differetur.

LA B I V M uox uarios Hebraifmos effi-89 cit. Primum ueró metaphoricé per fimiES litudiné ripam fignificat:ut 2 Reg. 2, He-«d lifzus ftabat fuper labium Iordanis.Ra»zal tio metaphorz eft,quia ripz funt perin^o deorz aluerutlabiaoris. Significat& extremam oramut2 Páral. 4: Etfecit mare fufile,decem cubitis,ab ex-tremo labio eius ufque ad extremum labium eius.Porró per fynecdochen aut metalepfin crebro fignificataliquam linguam aut fermonem, ficut in alijs gentibus fi-mili prorfus tropo lingua(pofito inftrumento pro fermone aut opere Jaccipitur.Gen.1t: Vterat omnis ter-r&labium unum,& uoxuna omnibus, Etmox,Con-fandamus labium eorum. Item:Ideo uocata eft Babelquia Dominus confudit ibilabium omnis terra.id e(t

churim:quafi dicas;eléti,(trenui;fortes, quod ea stas 30. fermonem. Accipitur item crebro labium pro ip/o aét«

uel maximé robore corporis audaciaqueanimiuige.at& floreat. Siccontrà Gireci asíov iuuenem ponüt,proforti, trenuo, animofo, ac laboriofo. Porró uox13V VENTV S,additaalij fubftantiuo per conftructionem genitiui poffefforis, plerunque fignificat ea quznobis in iuuentute acciderunt:ut, Vxor odole/centia, autiuuentutis. Malach.2,Ne deipicias uxorem iuuentutistuz:id eft,uxorem quam iuuenis duxifti, Sic FU unentutis, Pfaltno 127, pro,quos n iuuentute nactus es. Pececata iuuentutis,aut adolefcentig: id eft, qug in iuuentute 4patraueris; Nomen luuentus, Latinis plerunque etaseft qui adolefcentiam excefsit,quzque iam puberta-tis annos ingreditur. Sed in Sacris literis etiam demulto imimaturiore etateaccipitur. Sic Matthai rgclaré adolefcentiz ipfi prezponitur.. Nam iuuenis via»víenG-, aut adolefcens ille,ut multi uertunt, quarés deniaad falutem refpondet, Se omniaca Decalogi przcepta que ei Chriftus proponebat, indeàiuuentuteferuaffe. Quibus uerbis uidetur imam puericiem ne-

locutionis. Pfalimo 15, Sub labijs eorum uenenum afpi-dum:id eft, cum loquuntur, tum uenenata confilia acperniciofos bonis conatus machinantur,& loquendoaftuté promouentac urgét. Contrà ueró dicitur Pfal.17, Auículta orationem meam abíq; labijs doli: id eff,nondolofam. Nonnunquam ponitur pro facultatelo^quendi, Iob 12: Aufert labium à ueracibus aut ftabili-bus;aut ipfo homine loquente,eiusáe corde. Hincil-]z tam uariz locutiones,Labium impurum, labiü do-o lofum,labium ueritatis,labium mendax: de quibus&fimilibus nunc ordineagam. Labium ab aliquo auferre,Iob 12. id eft, facundiam aut facultatem loquendi: feuita eum confutare ac conuincere,ut nihil habeat quodcontradicat:uel etiam ita dicendo, eum perturbare acconfandere,;ut nihil re&té cogitare queat:ficut Cicerofe aliquoties feciffe aduerfarijsgloriatur. Labia iuftipafcunt multos,Prouer.1o. id eft, regunt,& falutare:meis doctrinam, confilium, inftitutionemqQue fuppedi-tant.pro,ipfe iuftus fuo fermone docet multos. Labia

ceffarió indicare. Sic credo& illud Gene(is 8, pro pri, 50 blaudinarum in corde& corde loquuntur.id eft,ipíe ho

ma pueritia accipiendum effe,cum Moyfes dicit, Corhominis effe prauum inde ab adolefcentia, ut aliquinertunt:alij, à iuuentute, ut Septuaginta habent. Voxaliog Hebrea eft na3, neura, ab agilitáte aut motu dedu&ta, quód quamprimüm pueri paululum firmarünttalos,mox miré cupidi funt motus. Sicut& Ariftote-Jes de omnibüs animalibus prohunciat,dicens:Tuuentusnon poteftquiéfcere: Caterüm nulli Chriftianodubium eftjibi perpetuam ac penitüs ex utero matris

mo blandiloquus, plerumque fimulato& inconítan-ti,non fincero, non fibi perpetuó conftante aut fimplicianimoloquitur. Labielaudationis, at tubilationis, PÍa!;63,Labijslaudationum laudat te os meum: id eft. fer-mone alacriter telaudanteaciubilante. Labia ftultiueniunt cum lite:&, Labia ftulti laqueus animz fuz,Prouerb. 18. id eft, ipfe fermo. Labium hicipfum actáfermonisnotat. Labium ueritatisfirmum erit in per-petuum;Prouerb.12, poteft tum de ipfo homine ucra-

innatam maliciam defcribi:(icut prius cap; 6 dixerat 6o ciaccipi, tum& deeiusfermone. Abominatio labiorum

fimpliciter, Figmentum cogitationum cordis effe ma.lum omni tempore.& Píal. 41queritur Dauid, fe effenatum,& conceptüfi étiá in peccatis,aüt peccatoté.IVVENCVLA Ni uolunt fignificariludei uocemmay, Alma, laie 7.cum dicitur:Ecce uirgo cócipiet,& parietfilium,& uocabiturnomer eius Emanuel.Dicam uetó, Chrifto iuuante, de ea uoce&loco poftea,in nomine VIRG O, Negari fané non poteft, crebróhancuocem pro uirgine ufürpari:ut cum Rebecca an^

meorum e(t iinpietas, Prouerb.8.pro,deuito impietastem, ne eam loquaraut probem: imó eam etiam abo.minari,deteftari ac damnare foleo. Apertio labior/meo-rum reétitudines: Prouer.8 id eft,fermo meps rectus,uerus ac faluteris eft: proponit tantum recta, uera acfalutariá,& non inpia, autalioqui praua& noxia.

Blefitateslabij: pro non intelligibili pronunciatione,Ifa.28. Certé cum blefitatibus labij,& lingua altera loqueturpropheta populo ifti: id eft, populus ifte adeo erit

te defponfationem uocatur Alma, item Maria foror 7o alienus à uero Deo& eius do&trina,ut perinde fit fru-

ftra pro-