A P Pf

N D t

Hocopufculum D. Ev CHER I1, ucluti Appendicis loco huicnoftrá fingnlotrüuocabulorum ac nominü expofitioni adijceré uolui: quo Le&or etiam in hac par-te ucterum fententiam cognofcere queat. Hoc enim putaui conífultius effe, quáni

eius fcriptionem diftradam mez admifcere, prafertim cum eiustractatio fententiaq;in quibufdam à no-ftris uariet.

EVCHERII EPISCOPI LV.G:

DVNENSIS IN LIBRVM FORMVL A:rum Spiritalis intelligentia Prafatio, ad

3 ORMVLA$ fpiritalis intelllgentie c6Y ponendas, tibique mittendas pro itu»$i dio paterne erga te folicitudinis exifti«| maui:quibus perceptis, in omnia Scri-| pta diuina facilimé, ac in intellectum reS x:|iquorum fenfus intenderetur. Nam cülitera occidat fpiritus autem uiuificet:neceffe eft,adil.la fpiritualium interiora fermonum, fpiritu uiuificantepenetrari. Vniueríam porró Scripturam tam Veterisinftrumenti quàm Noui, ad intellectum allegoricumeffe fumendam,admonet nos uel illud, quod in Veteriteítamento legimus: Aperiam in parabolis os meum,loquaringnigmate antiqua. Velillud quoditem inNouoteftamento fcribitur:Hec omnia locutus eftIe-fus in parabolis ad turbas,& fine parabolis non loquebatur eis. Nec mirádum,quód fermo diuinus,Prophe-tarum, Apoftolorüd: ore prolatus,ab ufitato illo hominibus fcribendi modo multü recefferit,facilia in promptuhabens,magna in interioribus fuis cótinens: quia& reuera fuit congruum, ut facra Deo dicta à caeterisfcripturis,ficut merito, ita& fpecie difcernerentur: neillaceeleftium arcanorum dignitas paffim atque indi-fcreté cun&tis patefceret,fanctumd; canibus& marga-ritas porcis exponeret: utueré ad illius columbz ar-gentatz modum, cuius pofteriora fpecie auri fplendé-tisirradiantia Scripture diuinz prima quzq; argentofalgerent,& auro occultiorerutilarent. Recté itaqueprocuratum eft,ut eloquiorü illa caftitas à promiícuiscunctorum uerbis, abdito fuo quafi quodam uelami-nepudicitiz contegeretur:ac diuina optime difpenfa.tione prouifum eft,ut Scripta ipfa itategerentur, coeleftibus obumbrata myfteriis,ficut fecreto fuo diuinitasoperiebatur. Igitur cümin libris Sanctis, oculi Do-nini,uterus Domini,pedes Domini, arma etiam Do-mini(criptareperiantur: lengeq: abfit à catholica Ecclefiarum fide, Deumrn corpore determinari,qui fit inuifibilisiincomprehenfibilis,infinitus:requirendum eft;qualiter ifta per Spiritum fan&um figurali expofitio-ne referantur.Hicenim inueniuntur illa Dominici in-

teriora templi,hicilla Sanctafanctorum. Corpus er- 4o

0 Scripturg facrz, ficut traditur,in litera eft: anima;in morali fenfu,qui tropicus dicitur:fpiritus,in fupetioreintelle&tu,qui Anagogeappellatur. Quam tripli-cem Scripturarum regulam conuenienter obíeruat cófeifio Trinitatis,fan&tificans nos per omnia,ut integerfpiritus nofter&anima& corpus fine querela inad-ventum Domininoftri Ig SV. CHRIS TI, iudiciüq;feruetur. Sapientia mundi huius philofopliiam fuamin ttes partes diuifit, Phyficam,Ethicam, Logicam: idett,naturalem,moralem,rationalem: fed naturalem il.

Io

Veranium,

1j14bus difputans,Deum omnium patrem effe confirmet,Quam tripartitam doctrine difputationem non adeóabhorret illanoftrorum in difputatione diftinctio,quado&i quique hanc cocleftem Scripturarum philofo-phiam fecundum hiftoriam, fecundum tropologiam,Íecundum anagogen differendam putent.| Quapro-pter Hiftoria ueritatem nobis factorum, ac fidem rela»tionis inculcat: Tropologia, ad uite emendationemmyfticos intellectus refert: Anagoge,ad facratiora cas-leftium figurarum fecretareducit. Suntetiam qui alalegoriam in hoc fcientiz genere quarto in loco adijzciendam putent,quam geítorum narrationis umbrampratuliffe confirment, Hec uero ipía ex fubiectisplenius manifeftenturexemplis. Colum eft,fecun-dum hiftoriam, hoc quod intuemur:fecunduin tropoelogiá,uita cosleftis:atque fecundü allégoriam, baptif-mus:fecüdü anagogé, angeli. Omnis igitur diíciplinanoftrz religionis,ab exemplo duplicis[cientiz mana-uit:cuius primam Practicen,fecundam Theoricen uos

20 cauerunt:id eít, actualem& contemplatiuam. unam,

quz actualem uitam,morü emendationé confummetzaliam, que in contemplatione coleftium& diuinarüScripturarum difputatione uerfetur, Ergo actualisÍcientia in diuería(tudia diffunditur,^Contemplati^ua, in duas deriuata partes. id eft, in hiftorica difpu-tatione,& fpiritalis intelligentiz interpretatione confitit. Sed hisnuncremotis, formulas intelligentiaéfpiritalis, quas fpopondimus, proponamus, curren^tes perfingulorum nominum figuras, quibus ifta iri

30 illo diuinz le&ionis inferta textu accipifolent. Ore

59

iam,pertinentem ad caufam naturz: moralem; quere.!piciat ad mores: rationalem uero, qu& de fublimieri-

mus itaque Dominum, ut reueletabícondita Scriptu-

rarum fuarum:& proferamus,quomodo fecretiore in

tellectu fentiendum fit.1 Deb quaeappellautur membra Domini uelqua de eo fienificantur.

De fupernts creaturis.

De terrents.

Deanimantibus,

De targs nominum appellationibus.

De interiore bomine.

De bis que in ufu ata, in medio babentir.

De uarys uerborum uel nominum zenificdationibus.

9 DeHieraufalem,uel aduerfés eius.

i0 De numeri.

to ww NN

Ergo ipfas iáin nunc nominumi at; uerboruim fiaificantias, fecundum quas uel maxime in allegoriátrahuntur,prout donum Dei fuggefferit,explicemus:

en2

pe