d
EUà
SE
i8t Q3»30
pidare, uelati fi ez üto latere in aliud faltitet.. Iauelcli corde dicere, eft cogitare. Ecclef.2.Impius dicitin cor-deíuo;Oblitus eft Deus. Píalm, 10.pro cogitat,certoftatuir. Sic& Pfalm.36.item Píalm.14. Dixit infipiensin corde fuo,non eít Deus. Sic& loqui cun corde, Ecclesfiar.&incorde, P(alm.4.— Corfunnutrire, proindul-gere,lacobi 5. Enutriuiftis cordaueítra, ut in die ma-&ationis:id eft,indul(i(tis cupiditatibus cordis ueítri,lauté uictitando;uoluptatibus uacando,& alia omnia
^
C O: ioi
eft,& quod facilé penetrari queat. Opponiturautenicordi lapideo ac indurato, quod nullis mandatis ac minisDei moucturautterretur; ficutlapis nó facilé pénetrátur ulla plaga. Zacharias etiam de adamantino cordeloquitur.| Cornouum accipitur itidem in imclioré par-tem,& lignificat cor Deum timens eique obíecundá:?quod ad difcrimen ueteris ac nobifcum nati, impijs&inobedientis dicitur:quia hoc nouiter nobis fingulariDei mifericordia eft donatum. Cor efJe in ore, itultiz
prolibituagendo.^ Cor/uum alicui rei dare: projillifefe 10 ciam indicat:& contrá, Osin corde, fapientiam. Ecclefia
zotum dedere,uacare, z.Par.m.| Darecor fuum ad quzrendum Iehoua,Ezech.28. Dediíti cortuum tanquamcor Dei.Significat fuperbire ultra modum,íeque Deomquare.— Coraliquem extollit ad aliquid:pro, incitat:Exod.35.36.Sic& cleuare, 2.Par.25. Sic& 2. Par. 17, Elezuatum eít cor eius i uijs Iehouz:id eft, hoc fummoftudio, diligentia ac magne zelo egit, ut Deo obedi-ret,& ueram religionem repurgaret, Aliquando figni-ficat etiarn inflare.ut, Percufsiíti Edom,propterea fub
ftici uigefimoprimo: Quia ftulti blaterát quicquid eisin buccam uenit, tanquam fi ibi cogitarent: aut quiaetiam quiequid in corde habent, id mox effutiunt, nizhil prorfus celantes,perinde&c fi eis cornon proculiamedio pectoris,& totlatebrarum aut finuum inclufum effet,(ed io ipfo oreac dentibus promptum. Cor.trà fapientes nihil temeré loquuntur, fed tàntum pro»be cogitatum ac meditatum, perinde ac fi eis os quaftin ipfo corde procul remotum effet. Celant quoq; jd
leuauicte cor tnüm. Vicinum eieft,quod fupràex Ef. 20 que celanda Íunt,perinde acfiillorü os non itàin pre
ther dixi: Cor implere aliquem, 2 Regum.14. Furaricor aehcuius, fignificat aliàs celare aliquem aliquid. ut Genef,31 diciturlacob furatus cor Laban:id eft( ficuttextusleet exponit) fuum confilium conatumq; eum cela-uit. Aliàs fignificat artificiolà aut etiam malitiofé fibiconciliare animos hominum.Sic Abfolon.2. Sam.15 dicitur faratus corIíraelitarum,quos prehéfando,& pa-zrem calumniando fibi conciliabat. Homerus quoquebacphrafi in bac figuificatione Iliad.1. utitur... Inuenio
recor aum, ut oret,aut aliquid agat, 2.Sam.7.fubintelli- 39
gitur,paratum,promptü. Lauare cor 4 malicia ler.4: jp,remouere prauas cogitationes ac confilia de corde.insquitenim propheta: Laua à malicia cor tuum, ut íaluafis. Víquequo morari fines in medio tui cogitationesiniquitatis"Alioqui in nouo Teftaméto,müdari& pusrificari corda, fignificat tum remiísioné peccatorum,tum& renouationem,quz fit per Spirit fanctum,execidentem corlapideum,& dantem neuum, Loqui adcor, uel faper coralicuius,eftei grata dicere,eiusque a-
nimum blando fermone delinire.Gen.34.50. Ruth.2. 4o
2.Sam.9.Hofz, Sic& Efai. 40. Loquimini ad cor Ie-ruíalem.— Interior cordis bomo, 1.Pet.3.Quarü ornatus fitinterior cordis homo.przcipit Petrus,uthoneíte ma-tronginterius animam uirtutibus, non exterius cor-pus ue(tib.exornare ftudeant. Poflidere cor, Prouer.19.Poísidens cor diligitanimas fuas:id eft, cohibés impetus aut affe&tus cordis. uidetur hiccoripfam affectuápotentiá denotare. Retrorfum uerti cov, PÍal. 4 4. pro,re-
cedereà bono inftituto aut uocatione. Cogitaiionesas
ptu ac propatulo effet, fed in inedijs finibus pectorisreclufum& abditum.^ Cordecompungi, AGt2.. Et, Spieritu compuntlionis, Efaize 6.& Rom.i. Sed Ac2.— Cordecompuncii funt, in bonam partem accipitur:pro,poenitentiam egetunt. Sumiturautem phrafis ex illis ácerbisconícientie moríibus,quibus in uera péccati agnitio-ne cor rei peccatoris fauciatur. Vide fuprá ih uoce Conspunthionis& Compungere. Chriftus dicit, bonum ex bono thefauro cordis bona depromere,& malum mala:ubi peribc/awrun proculdubio uocat ipfam rationalefanunam, que uel eft regenerata, uel non regenerata,uel domicilium Spiritus fancti, uel fatanz quz que eftreceptaculum tum bonorum tum malorum habitu,uitiorum ac uirtutü:zc deniq: officiria, uel potius má-terbonaram& malarum cogitationum ac confiliorü.Totum cor aliàs fignificat fummam quandam perfeétio-nem: utcum iubemur diligere Deüextoto corde,to»taanima,& omnibus uiribus: ubi plena, pérpetua,acperfectifsuna dileCtio flagitatur,qua bomini etiam reenato eftimpofsibilis. Aliàstantum ferium acfincerüftudium denotat.ut cü ACtor.8.dicit Philippus ad Eu-nuchum,Licet baptizari fi ex toto corde credis: id eft,ferio,& non hypocriticé.— Cor peruer/wn, elt contrariürecto,(impliciac fincero:nempe quod nec Deum uerétimetaccolit, necerga proximum finceré ac bona fi-de,feu atbonum uirum decer,agit.Píalm 101. Cor per-ueríum diícedatà me,malitiofum non agnofcam. Beenedicerefibim corde, eft blandiri fibi,ac adulti, fua prauacófilia probare.ac bonos euentus fibi polliceri, Deut;
fcendere incor, fapràin uocabulo Cogitationis expofitü eft. 5o 29. Siitaq;, cum aliquis audierit uerba maledittionis
Scriptura pafsim,pr&lertimin nouo Tefaméto, dicitde purificatione cordis. Et Chriftus dicit, Beatos effemundos corde,quiaipfi fint Deum uifuri.E.ít uero tri-plex mundicies cordis. Prima quidem,& precipua,cüperremiísionem peccatorum liberantur aut lauanturcorda ac conícientiz noftre ab omni culpa preteritozfum peccatorum. Sic Act 15 dicuntur fide corda no-ftra purificari. Secunda, cum etiam renouantur ac müdantut corda noftra abíciffo preputio aut mortificatouetere Adamo,elutisá: prauis opinionibus,cogitatio-nibus& cupiditatibus.Sic Dauid petiuit in fe cor má.dum«reari,Píal.si. Tertia deniq; eft mundicies cor,dis,cui9 otnai ftudio nouá obedientiá preftantes, abomnibus malis confilijs ac conatib.ab(tinemus,nosq;(fummo cooatü repurgamus, Ex corde,aut etiam totocorde aliquid facere:pro,exanimo, feu promptifsimoanimo,effentiente etiam ipfo corde, aceius omnibusaffectib.& motibus,ut mox plenius dicá. Corcarneum,Ezech.11.36.& lerem 31,ponitur pro docili,fequaci,ad
hutus,ut benedicat fibi in corde fuo benedicendo: id.eit. promittat fibi res fecundas,& impunitatem contrahaíce meas minas ac poenas.
CORN V,;note fignificatióis uox eft:fed qa cornuafunt precipuus& ornatus,& reburautarma quadruspedü:inde fir, ut per metaphorá varié uoxhzcin Saecris literis áccipiatur.de qua uarietate fua ferie dicam.Primó fignificat potétiá ac robur. ut fer.48. Cornu Mo.ab cófringetur,& brachiü eius cóteretur,ubi idem illae
60 duz diueríz metaphorz fignificant, quod ficut uis ac
potentia brutorü eft in cornibus, ita hominum in bra-chijs, Illa porro uocabulaab uno animali aut homine,adtotü regnü traducütur, quafi& illud habeat fua brachia&cornua. Seciudo, aliquando dignitatem, aut e-tiam ornatum fignificat: quia(ut dixi)cornua funt etiáornamenta animaliü,Sic Iob ait cap.16,fe fuü cornu inpulueremabieciffe.—Teruó, fignificat etiam non raróipfamet regaa.Sic Dan. 7,de quatuor,& poftea de de-cé cornibus differit: intelligens perea, mundi regna,
bonü flexibili,& Deum timente; ficut caro molle quid 7oprefertim quatuor Monarcbias,ubi per cornu paruum
h 4 in quat?
TUIMIZUICIDIA EE ILS