227 D E

tui. Ponituraliquando& pro ipfis priclaris factis,utPíalm.77. Recordaborannorum dextere tuz.id eft,eius temporis quo grandia fecifti. Secundo, indicatquandam promptitudinem Deiin benefacieado:quiadextera dare ac largiri folemus alijs quz uolumus.utPalm.16.Iucunditates funt in dextera tua in feculum;id e(t,tu própté ea beneficia largiris ac diftribuis, quanobis leticiamafferant.. Sic& Pfalm. 40,dextera Deidicitur effe plena iuíticia:pro, iufté agit, regit, actue-tur fuos. Vicina fignificatio eít.cuin dextera Deiauxi-lium fignificat;ut Thren.z. Redire fecit dexteram fuáretroríum à facie inimici. pro, non eftopitulatus no-bis,paffus e(thoftesuincere. Tertio, indicat fauoré.Sic Chriftus dicit iuitos in extrema die ad dexteramcollocandos,iniaftos contrà ad finiftram: Matth.25.Quartó, dextera Dei fignificat equalitatem dignita.tis,glorig,ac potenriz. Sic Chriftus iubetur federe addexteram patris. Pfalm. u1o.& poft refurrectionem addexteram Dei confediffe dicitur.— Poftreémo, virun

D B 228

habemus. Ideo dextera felicitatis& dignitatis locuseít,(ini(tra infelicitatis& miferie, Vndeueteres prodextera repofuére beatá uitá, ,p finiftra perpetuá damnationem.Ita ueró& dexteram Dei dixerunt effe glo-riá eterná, finiftram opprobriü fuppliciüd; perpetuü,Dextera Dei, pro uirtute& potentia. Pfal.17. A' refiftenetibus dextera tuz, Pro«terna uita ponitur Pfal.16.Delectationes in dextera tua ufq; ad fin&.. Dextera focietatis,Gal.2. p,dexteras cótrahentes,& teftantes de inita fo-

10 cietate. T entationes quoq; ita diuidunt, quód aliz fiát

à dextris,aliz à finiftris. A" dextris eas fieri dicunt,quepertes fecundasfiüt.à(iniftris, qua per res aduerías.Arma quoq; piorü aut iufticie dicuntur dextera& fini-ftra,2.Cor.6 factaallufione ad cómunem moréinilità,

qui in finiftris fcuta,in dextris gladiü geftabant: ficut

hac arma Paulus ad Ephefios expreffé nominat. Vo-catergoarma finiftre Ícutà fidei,& alia quib. nos pro-

tegimus:dextrz,gladiü uerbi,& filia duibas hoítéferimus, Oecumenius dextera& finiftta arma expo-

dexiere Dci, Pfalm.80,alij intelligunt de eo quem Deus 20 nit, de rebus fecundis& aduer(is nostentantibus, ut

dextera faa potentem fecerataalij de eo,qui incidit inmanum aut caítigationé Dei. inquit enim Pfaltes,Sitmanus tua fuper uirum dexterz tue:quod omnino caftigationé fonat.& alibi dicitur, Durum effe inciderein manus Dei uiuentis. Caterüm cum de hominibushac phrafi utimur, habet etiam plures idiotiímos.ut,E/Jc alicu: aliquid ad dexteram. figaificatin inaximé oppor-tuno ac primario loco, fiuead bonum, fiue ad malum,Píalmo decimofexto: Dominus eítà dextris meis, ne

prius dixi.Filij Zebedzi petunt,ut fibi in regno Chri-fti liceat alteri ad dexteram, alteri ad finiftram federe:pro,in proximo gradu dignitatis apud eum effe,aut a-gere: fumpta locutione à communi more principum,

quibus fummi dignitate ,pceres ad dexterá& finiftrá'

proximi fedent, Chri(tus Matth.25,per dexterá& fini-ftram fignificat fummá felicitatem& infelicitatem,ueletiam damnationé ac faluté Ideo dicit, Chriftum col-locaturum pios ad dexteram,& impios ad finiftram.

commouear.Et Pfalmo 109. Dominus altitità dexte- 39 Alioqui etiam in Latino fermone Dextera dare,& Jiujlra

ris pauperis,ut faluam faceret animam eius à períecu-zoribus.Sic& Píalmo rto, Dominus à dextris tuis, uulperabitin die irz(ue reges, id eft, prompte tibi pa-nanti X periclitaati faccurret, cxíis& opprefsistuisaduerlarijs. Ita, A' dexteris Dei federe, ignilicat pari cumeo gloriaac potentia frui. Sed Dum alicui à dexteris e]Jz,aut l'arc fignificat potenteríuccurrere€ patrocinari,Contrà etiam Satan alicui dicitur ftare à dextris alicu-ius, Palo 109.id eft,exitio effc ipfi,& eius conatibus.

acciperejitem Dextre c finistré quafi bonü& malü quod-piam fignificat. Chriftus iubet Matthaei 5.dexterü oculum,manum ac pedé abícindi, fi nobis fint(cand;lo:quibus uerbis, fumpta locutione à reufitata uult indi-care in genere,omnia charifsima effe eterne uite pofteponenda,Similis plané figura locutionis eftinfequeati capite,cum iubetita clam ac(ine omni oftentatione& ambitione fieri eleemofynam,ut ne finiftra quidemreíciícat,quid agat boni dextera. Pfal.o1 dicitur, quód

Dextera c?» finiséra coniunété aliquando alterutrum la»4? multi cadent à dextris& finiftris pij, fed ad eum cala-

zus,aut omnino rem fententiamüe ex duabus figaifi-cat ut[ofaz pfimo: Neque declines ab eo uelad dexteram, uel ad finiftram. Sic& libro fecundo Samuelis,capite fecundo:& Gienefis uigefimoquarto,petit fer-uus Abrahami, ambiens Ifaaco Rebeccam,fibi certumrefponfum dari,ut pofsit ire uel ad dexteram,uel ad fi-niltram:id eft,fecum deliberare& deligere quid fibi faciendum fit. Cum ueró Deus prohibet Deuterono-mij quarto,neà fuo uerbo ucl ad dexteram uelad(iniftram declinemus:intelligunt muiti dexteram effe, càquid melius ex quadam religiofitate facere uolumus,quàm Deus mandauerit:(iniltram,cum ex negligentiadeterius,Íeu res, preceptas neglgimus. Dextera im-piorum dicitur effe plena nuneribus: id eft, omnia corru.ptos muneribus agere,aut etiam corruptelis muneruperficere ac impetrare,nihil(tadio iufticiz ac manda-ti diuini, Pfalmo 26. Dicitur quoque impiorum Dexteeva mendax, Pfalmo 144: fiue quód omnia fraude agant:fiue quód tandem eos ipforum robur aut potentia,cuineglecto Deo fidunt,turpiter fallet:(iue quód, qu data dextera promiferunt,non feruant.— Dexteram Det&noftrá Auguftinus hifce uerbis exponit: Ad dexteram in»telligendü e(t,effe in famma beatitudine.ubi iufticia&pax& gaudià eft:(icut Ad finisfram hosdi conftituuntur,id eft.in miferia,propter iniquitates& labores& cru-ciatus.Hac Auguítinus,de Fide& Symbolo.Cap.7.&de Agone Chriíti Cap.26,& lib.r.locutionis de Gene-fi.In P(almum ueró 120 ita fcribit: Dextera noftra dicitar,quicquid nobis zternü&incómutabile Dominus

mitas nó fit peruentura: id eft,ín comuniclade Deumeff: protecturum& liberaturum pium, itaut pereun^tibus innumeriscircaipfam, foluseripiatur. Dexteraetiam meridiem figaificat,ut Pfalm.89. Aquilonem&dexteram tu condidifti,| Dexteram alicuius exaltari,plerung; fignificat eum potenté& gloriofum fieri.ut Pfal.$89. Exaltafti dexteram hoftiü eius, exhilaraíti omnesinimicos meos.Sic etiam de Dei dextera legimus Pfalmo$89.Tuü eft brachium,& fortitudo ualida erit ma-

59 nustua,exaltabitur dexteratua.^ Apprebendere alicuius

dexteram, Pa]. 73. líaize 45, eft, eum inftar infantis ducta»re,ut& uelocius pergat,& nufquá collabatur, fed fub-leuetur& fuffulciatur dextera ductantis.| Obliuifci dextee fue, Pfalm.137, eft, negligere fua longé charifsima.Abhocnomine habent Hebrzi etiam uerbum Dextrasrc, ficut& sinisirare,pro,in alterum latus declinare.Gie»nefis 1, Ifaiz 20,2.Samuel.14. Dexterare& Siniftrarelapidibus, 1. Paralip.12, eft; perinde feliciteruti dexte-ra,ac finiftra, in iaciendis lapidibus funda. In finelIo-

6o nz dicit Deus,e(fe in Niniue plufquam duodecim my

riades,quz nefciant difcrimen inter dexteram& fini-ftram fuam:id eft.parui ac omnium rerum ignari pueri& infantes,eod; etiam innocentes.

DIABOLVS, Grecü nomen, ficut& demon,&Satan Hebraicum,ufitatifsime malignum fpiritum notant, Sícutautem Hebrzgum uenit refiftendo, quiarepugnet acrefiftat Deo& omnibus pijs conatibus,potiísimum duplici ratione,nempe Homicidio,aut o»mni iniufta uiolentia,& mendacio,quibus duobus ca-

pollicetur, Siniftra noftra dicitur, quicquid temporale 7o pitibus in genere Chriftus omnes eius malas artes có-

plectituz:

PS

E]