Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

E da aes ER EE TEE INNEN

259 B QC

Deut. 29. id eft, ita adulationibus conatur fopire fytietereíin,& fibiimponere, ut malum putetludicrum ef-fe: ueluti fi quis uehementi fiti accenfus, fefe inebria-retuino, neamplius tangeretur fenfu, cum potius fi-tim illam re(tinguere fobrietate& abítinentia debe-ret.Ego opinor effe interpofitam loquutionem nomisne Deiaut Moyfis, quód talis fit fibi& alijs poenas at-tracturus, futurum ut innoxius cum fonte puniatur,perinde ac fi eodem modo malé tractetur fitiens utebria.Nam crebró ifta phrafis, Colligere cum alijs, pro eo-dem modo tra&tari ponitur. ut, Ne colligat animammeam cum impijs. Poffes etiamnon incommode ficexponere, quód tales idololatre ita fibi temere blan-diantur,feQ: ac fuas idololatrias comparatione,exem-plis ac teftimonijs aliquorum piorum do&torum pal-lient:perinde facientes,ac fi ebriofam& impuram mulierem,feu( ut Anna inquit) filiam Belial conferrentcum foemina cáfta& pudica matrona: ficut Eli adde-bat fitientem Annam ebriz,íeu ponebat eam cum filiaBelial. Poffet deniq; exponi, ut addat ebriam fitienti.id eft, ibi perfuadeat,fe perinde fore impunitum ficutfobrios ab ifta idololatria.:ECCEaduerbium demóftrandi, non raró aliquodfingulare momentum habet.Excitat enim attentioné,& rem eximiam monftrat. Crebró igiturrem uel nouá& mirabilem, uel etiam defiderabilem ac expe&tatamfignificat. Ifaig 12. Ecce Deus falutis mez.ubirem adsmirabilem& exoptatam fignificat. Sic& Ifaiz 7. Ecceuirgo concipiet:de re miraculofa ponitur. Sic& illudMatth.21, de re ualde defiderata ac exoptata ponitur:Ecce rex tuus uenit tibi manfuetus.Ecce Hebrzis crebró indicat promptitudiné alicuius,parati ad obediendum,& ueluti feipfum in alterius obfequium offeren-tis ac dedentis. Lucz 1. Ecce ancilla Domini,fiat mihifecundum uerbum tuum. Hebr.1o. Ecce adfum,in ca-pite libri de mefcriptü eft.Ifaie 6. Ecce ego,mitte me.2.Sam.15. Si dixerit, non beneplacitum ett mihi in te,ecce ego:id eft paratus fum ferre, quz Deus impofue-rit mala. Aliquando affirmationem& certitudinem fi-gnificat. Genef.1, Ecce dedi uobis omnem herbam. ideít.certé,ueré. Ibidem 16, Ecce conclufit me Deus, nepariam.ideft,certé, Ibidem 12.Eccenunc noui,quódmulier pulchro afpeétu tu fis;pro,certó fcio. Ibidér,pro Iímaele audiui te, Ecce benedicam ei. id eft, certébenedicam. Ibidem 28.Etecceego tecum,& feruabote id eft,certé ero tecum,ac feruabo te.Ecce ego ád pugillos fcilicet miffurus fum.Ezech.r3.pro, Certó miffurus fam. Dan.4, uertit uetus uerfio: Peccatatua elee-mofynis redime,& iniquitates tuas mifericordijs pauerum, FOR SIT AN ignofcet Deus deli&istuis.Idfolent Pontificij pro fua dubitatione contranos cita-re. Verüm in Chaldzo textu( nam Chaldaicé ea parsDanielis fcripta eft) habetur:Ecce felicitas tua proro»gabitur, Quod E C C E proculdubio affirmatiuum eft,certitudinemq; continet, ut& in precedentibus exemplisaudiuimus. Aliquando prefentem rei exhibitio-nem aut przfentiam monftrat, Gien.29. Et uidit,& ecce puteuserat, Ibidem:Etfuit mane,& ecce Lea erat.Exodi 22. Vidi populum hunc,& ecce populus durz

1ó0

E C 260

Hebraeos illud Ecce per pronomen Hoc verterit, di-cens:Hic eft(anguisTeftamenti:ut eandem plané uimeffe oporteat utriufque demonftratiuz particule inuerbis federis: deinde quod illud Ecce quafi integráorationem,aut etiam plenifsimum fenfum in fe conti-neat, Omnino enim eo aduerbio Moyfes non pro-prijfsime indicat crateres quofdam, fed potius affiramatibi effe fanguinem uictimarum aut feederalem, fi-mulq; eius ufum exponit.Quafi diceret: Ecce bic an^guis uictimarum me feparatus ac depromptus, inhunc ipfum ufum iam in uos fpargetur, ut hic foedusinter uos àc Deum feriatur, idd; foedus hac difperfio-ne,aut quafi quadam communicatione fanguinis con^firmetur. Attenté igitur confiderate, tum quid hoc fit,tum quid hocfanguine agatur:non ociofam enim, fedpracticam quandam monfítrátionem fanguinis fignisficat,ut foedus fancientes auditores& rem ipfam quidfit,& ufum eius uera fide agnofcant ac ample&tantur,Proptereaillud aduerbium Ecce,aut pronomen Hic,

20 certitudinem& affirmationem continet, ar&tifsimed;

30

conne&tit rem monftratam cum fanguine: uel potiusipfum fanguinem dire& commonítrat,& prefensadeffe affirmat, quafi proríus nullum preterea fubie-&umibieffeteius propofitionis. Rectéigitur dicitfemonftrare ipfum fanguinem, ac eius ufum,coràm exehibita: etiamfi fimul indicet crateres propofitos, inquibus erat ille uictimarius& fcederalis fanguis:utitailla tam ar&a uocum connexio, ac minimé remota,ambigua& errabunda demonftratio, propria dexterafa&ta,coràm digito oftendar, prefenfQue exhibeat ue-rum fosderalem fanguinem, eiufq: ufum auditoribusexponat.Hocad expendendam probandam; certitadinem,ac perfpicuitatem tum illorum feederalium uerborum,tum etiam facrofan&i Teftamenti Chrifti(cu-ius uerba inde fumpta fant) obferuaffe apprimé utileeft, ut fciamus prorfus eandem effeuim fenfumd; de»mon(trationis Chrifti in fuo facrofancto Teftamentodicentis, Hic eft fanguis meus: quz eft Moyfis dicén-tis, Ecce fanguis teftamenti,quód mandauit Deus uo;

49 bifcum.Videautem predictum libellum,ubi hzc ome

50

nia prolixius aguntur.

ECCLESIA,uoxGreca eft,& ab euocando uenit.Fuitautem etiam apud Ethnicos Grecos celebreno»men. Habuerunt enim, prefertim Athenis, duplicesconuentus,Ecclefias& Agoras: ac plerunque nomenEcclefiz fignificauit conuentum totius populi ordi-natum, ac per fuos ordines euocátum: contrà autemAgora, confufam promifcaamqQue congregationem.Sumpferunt ergó Apoftoli illud meliusnomen ad fi.gnificandam Ecclefiam,ut oftenderent politiam populi Dei effe quidem Democraticam,fed tamen non confafam,uerüm ordinatá:utd; habeat fuum regem Chri-ftum,& fuam Ariftocratiam doCtorum ac precipuo-rum membrorum:quem ordinem aut harmoniam eti-am Paulus Roman.r2,& 1. Corinth.12, ac Ephef. 4. de-fcribit. Opinorautem uocem Girzcam Ecclefianonfolum ob praecedentem caufam placuiffe Apoftolis,fed etiam ex Hebraica confuetudine deductam effe:quia pafsim in Veteri teftamento przdicatio acinfti/

ceruicis eft.Sic Deut.15.Et ecce ueritás.Sic contrà,ad, 60 tutio hoc uerbo Nn cara,clamare fignificatur. Quem

dita negatione abfentiam rei indicat. Gen.22. cum re.uerfurus effet Ruben ad cifternam,& eccenon Iofephin cifterna erat. Aliquando.quafi quzdam explétiua&femiociofa particula eft:;Et ecce ego dedi tecum Acholiab filium Achifamach,&c. pro, ego fané tibi eum ad-iunxi focium,&c.Exod.zt. Dixi proximé quedam noncontemnenda de hoc iplo aduerbio demonftrandi, inquodam libello de Verbisteftamenti Chrifti: intera-lia, quód obferuandum fit primüm, quód cum Moyfes

Hebraifmum,aut rem potius ipfam,fequutum eft No-uum teftamentum,przdicationem nominando uoca-tionem». Roman.8.Quos predeftinauit,cos& uocauit:quos uocauit, eos etiá iuftificanit:& fepe aliàs.Vnde Chriftus dicit Matth... Senonueniffe uocareiuítos,fed peccatores ad penitentiam.Et cap.20. Multos effe uocatos,fed paucos ele&tos.Ex hoc uocabulo,toties Paulus fcribens ad Ecclefias,dicit:Sanctis uocatisyouiie dios. Sic Rom.r. Sine poenitentia funt dona

dicat Exodi 24,Ecce fanguis Sacramenti: Epiftola ad 70& uocatio Dei, Et 1.Cor.r, Videteuocationem ucftrá.

id eft,

i

i