Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

437[:..NGenefis jL Et decepit»a Bi,ideft, me. Genefis34. Aduidendum v^^aa2 in filias terrz.Genefis»7.loleph pa-Ícebatcum fratribus fuis in oues, Genefis 44. Ne for- uideam y^3,id eft,malum.Exodi 4. Apprehendereinaliquem, Exodi12. Non comedetin eo.id eft, agnüpaíchalem fepius. Genefis 4. Tunc cceptum eft inuocariin nomine Domini, id eft, nomen Domini, in ac-cufatiuo, Leuitici 4.Si peccauerit in peccato populi:id eft,peccatum populi,commune peccatum,cuiufmodi uulgó peccatur. Deuteronomij 18. Et miniftrabitinnomine Domini.id eft,nomen Domini. Prouerbiorü9.Venite comeditein panem meum,Pfalm.72.Produ-cent montes pacem populo,& collesin iuíticia id eft,iufticiam. Matthei 10. Qui confitebiturin me corá ho-minibus, confitebor& ego in eo coram patre caelefti.id eft,me& illum. Datiuiarticulus, Marcit, Crederein Euangelio'pro, Euangelio. Sic A&orum 4.Non eftaliud nomen datum in hominibus: pro,hominibus.Iohannis 1.Si quisambulat no£tu,offendit, quia lumennoneftineo.pro,ei. 1.Corinthiorum 14. Sinonintel-lexero uim uocis,ero loquenti Barbarus:& qui loqui-turjin me erit Barbarus. id eft, qui loquitur mihi: quifenfus ex priori membro, Eroloquenti barbarus, pa-tet, Pro, uel Propter, Genefis 29. Seruiá tibiin Rachel.ideft,pro Rachel. Gienefis 47. Dabo uobis in grege.id e(t, proptergregem ueftrum.. Deuteronomij 24. Venufquifque in peccato fuo morietur. id eft, propter.

Vendiin pane:ideft,propter.uel pro pane. Contra, t.Reg.z.In anima(aa: id elt, contra animam fuam locu-tus eft:id eft,in exitium uitz, in perniciem fuam, Oc.cidiuirum in uulnere meo,&puerum inliuore meo:Genefis 4.id eft, inimeum exitium, contra memetip-fum. Sic Latini, fcriberein aliquem,armari in aliqué:pro,contra. Pro, feu in alicuius commodum. rSam.19.Loquarin te:id eft, pro te ad patrem. Ibidem, Lo-cutas eft Ionathan in Dauid:id eít, pro Dauide, bonüadpatremfuum.| Lxter, Matth. 16.[p(iueró difceptasbantin fe dicentes, Panes non fumpíimus: pro ,interfefe inuicem, non(inguliintra e, fed alius cum alio.

20 fioad falutem pro De. Tile eftillud ufitatifsimá, glo

] N 438

mino, f? pe uidetur fignificare propter Dominum feuDominiauxilio cooperante,& potenter agente:feu deDomino,& quafi caufam efficientem rei.ut 1.Samuel,2.Exaltatum eft cornu meü in Domino: id ef propter* o."".Domini fauorem. É víro, In hoc,in Nouo teftamentonon femper fignificat in aliqua re aliquid exiftere,fitü.üe effe,ut folent corporainloco aut tempore effe, autaccidentia in corpore: fed fepe ponitur pro Hinc perhoc,exhoc. Ratio huius fignificationis ea eft, quia, ut

1o initio huius prepofitionis dixi,s Beth IN ,fzpeinftru

mentalem caufam notat, ficut crebró in ifta ipfaloquutione» boc accipitur.ut 1. lohannis? 4.& Iohannis 15,In hoc perficitur dilectio nobifcum, cum fiduciam ha-bemusin dieiudicij. Quem locum integrum in uoceFIDVCIA explicatum uide:ubi& plura huius loquutionis exempla enumerantur. In, prope: Deuteron.3. Ne me alloquaris in uerbo hoc amplius: pro,dekre, Ephef, 5.12. Ego autem dico in Chriftum& ecc

ad n

pro,de. Sicforté accipiendum eftillud Ore fit confef.

»

riariin Domino, aut alia quapiam re preftanti. cuiusfunt innumera exemplain ueteri& nouo Teftamen-to. Sic exponi poffet illud celebre, complacere in aliquo,ut in filio, autin tibijs uiri, autfortitudine equi: pro,gaudere aur delectari de eare, tanquam praítante acgrata. Cumíociale. Exodi1o.Inpueris,& In fenibusnoftris ibimus.id eft,cum. Leuit., Accipietueficam e.iusin plumaeius. nr Sam..Etduxiteum fecum,cü ab»lactaffet eum in iuuencis tribus.pro,cum iuuencis tri-

o bus.Hierem.rr. Perdamus lignum in fructibus eius, id.

eft,cum fructu eius,uel arborem cum frutu,feu fundiüs ipfum cum fua doctrina difcipulis& pofteris, quélocam multi infelicifsimé tra&tarupt& uerterunt. SicMatthzi 16, Venturus enim eftfilius hominis in glo-ria.pro,cum gloria. 1 Theffalonicenf4.Dominus de-Ícendetin uoce Archangeli& in tuba Dei.pro,cum uoce actuba, habens illaíecum. Ibidem 2. Nunquá fui-musiníermone adulationis.pro,cum. Ephef.6. ionora patrem& matrem hoceít mandatü primum in pro-

Hebrgorum 3. In dici;Hodie fi uocem eius audieritis, 4o mifsione. id eft, cum promiísione,autpromifsionem

nolite indurare corda ueítra.pro, interim, aut interea,aut dum dicitur hoc uobis diuinitus. Sic& in locutio-nib. Grzcis accipitur hec uocula iv sézu,u ,w uvrafí.1nloco. ut,in medio, in corde, Sepeetiam integrehadictiones pro fimplici IN ponuntur,ac in loco aliquideffe fignificant. Secundum. Exodi 21. In iudicibus da-bit.id eftfecundum iudicium aut fententiam iudicumdabit. Leuitici 5. Pfalmo 49. Pofterieoruminoreip^forum ambulant. id eft, Íecundum eorum doctrinam.

habens. Sic Matthei 1t. Olim in cinere& facco ponistentiam egifient. In Abiron fundauiteam,& in Segolconfummauit: I. Reg. 16. id e(t, cum fandaret aut fun-dare inciperet Hiericho,mortuuseft ei Abiron primogenitus filius: cum confammaret, extinctus eft Segolminimus natu, extinctis inter extruendü alijs omnib,fecundü maledictionem Iofuz. m uomine alicuius aliquidfacere, ualde uaria fignificata habet. De quibus inMóceNOMINIS. Hocunünuncadijciam,quod in nomi.

Adlocum, Nonafcendiítiin monte: pro,ad montem. 2g ne Prophetzautiufti aliquem recipere, Matthzi 10, fi.

Perjurantis.Matthai4. Nolite iurare;n coelo, neq; interra: pro,neq; per coelum,aeq; perterram. Ad.feufi-nalem caufam. Comedere in fortitudine,& non ebrie-tate:id eft, tantum ad recipiendas uires, non etiam adexplendam uoluptatem. Vocauit Dominus nos in fan&ificatione:pro, ad fanctificationem. 1.Theff.4. Lo.quiin auribus alicuius: id eft, ad. Exodi26. Intento,rium facies cortinam de pilis caprarum:pro, ad tento-rium.In hoc exiui,aut ueni:fcilicetin mundum, Marci

gnificat, non utà iuíto uel Propheta miffum, fed tan-quam iuftum aut Prophetam.quafi diceret:Qui aliquéaccipittanquam Prophetam autiuftum,aut putans ef?Íe talem, habebit fuum premium, Pof?quam, uel cum,Aliquando notet etiá illud tépus, in quo aliquid acci-dit:tum& illud qd'confequitur,ficut& Latinü C v Nr.Leuitici 6,Hz funtoblationes Aaronis& filiorü eius,quas offeret iN inungi eum. Notat& eum diem,& íe-quentes omnes.quaíi dicat,cum,uel poftquam. Leuit,

L.pro, ad hoc opusaut munus, finem aut functionem. 6o rt.Omnis qui attigerit ipfam in mori ipífa.id eft, cü,uel

Iacobi 5.Saginattis corda ueftra,ut in die mactationis:pro, utad mactationem autlauti conuiuij tempus, utpecora faginantur.Sic& Latinü IN pro AD ponitur,& Ízpe finalem caufam aut etiam motum ad locüauttempus fignificat. ut, Hzc in huncautillum ufum pa-rantur.Sic& Grzcum iv pro àenon raró ponitur, prefertim in nouo Teftamento,& contrà.| A,uel Ab. Nu-mer.36.Et Dominus meus iuffus eft inDomino.id eft,àDomino. Cawfammaterialem:ut, operari in ferro,au.

poftquá mortua fuerit: quod ibidem bis legitur. 2.Sa.muelis 22, Locutus eftuerba Cantici huius in die, qualiberauit eum Dominusabomnibus hoftibuseius.

posi, In multis diebus:pro,poft multos dies.Ecclefiaft,H. Quéd, uel quandoquidem, Apprehenderunt angeli manum Loth in mifericordia Domini fuper eti.pro,quandoquidem Deus eius mifertus erat, uolebatQue uelinuitum ex incendio Sodomorum liberare, ut eft Ge«nefis 19. Exodi16. Inaudiendo eum murmurationes

ro,rgento,«re,&oid eft,ex auro,argento,gre, InDo» 7o ueftras.id eft, quandoquidem, Cum, temporis. Vel in

t 2

tribu-