Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

443 UN icircücifus labijs?id eftimpeditz lingue, aut certà in-facundus. Quartó, fructus dicuntur incircumcifi&immundi nouellaram arborum per primum trienniüfra&ificationis,eoque ludzis prohibeatur: Leuit.1g.Quintó,incircumcifi corde dicuntur non renati, quib.Spiritus S.preputium carnále,femé diaboli,& lapido-fitatem cordis non abítulit: Leuit.26, Contrà autemDominus pollicetur hanc fpiritualem circumcifionélYraelitis.Deut.3o.Et Paulus hanc internam circumci-fionélaudat,Rom.2,& alibi. Incircuncijts auribw à Hieretia dicuntur carnales, aut etiá proríus acerbi aduería^rij ueritatis, Hier, 6. Incircumcifa eít auris ipforó, ne-que poterunt attendere. Stephanus dicit A&or 7, lu.daos femper fuiffe aurib.& corde incircumcifos.Hier.9 dicit,alias quidé gentes efTe incircumcifas preputio,fed ludeos effe incircücifos corde.Deniq; incircücifusfimpliciter aliqfi impiü denotat. Sic Ezech.28& 11 di-citur,mortib. incircumciforü moriemini,& in medioincircumciíorum cadetis. Vicina eft hec fecunda fu. pofitz fignificationi.I? facramentü in ea parte corporis fitinftitutü, uariéfolent diuinare:fed primaria ea effe uidetur, ut Deusfignificaret, fe, quod ad religionem attinet, ipfum e-tiam femen aut fontem huius carnalis uite damnare&reijcere,ita ut os oporteat denuó renaíci. Perabícifionemergo& reiectionem illius pelliculc,reie&tio ipfiusprimi feminis,toti?d; nature íde generate depingitur.INCLINARE,permetaphorá uaria fignificat He-breis,quz non perinde in Latino fermone funt ufita-ta.Primüm enim,(ignü reuerentie ac honoris eft,ei ex.hibiti,coram quo nos inclinamus. Quare inclinare fecoram aliquo,eft honorare eum externo illo geftu. L2clinare aurern, fignificat proprié aufcultare& attendere,atq; adeó etiam exaudire preces alicuius.Latini ferméfimili phra(i Arrigere aures, itetn Prabere aures, Sumpta autem eít phrafis ab externo geftu, quod diligentius au-(cultaturi uertimus aurem ad uocem loquentis, prz-fertim autem proceriores,aut in fublimiori loco fedentes, ad eos qui de inferiori loco loquuntur,uertunt au»

rem,auteó aures& caput inclinant.Crebró igitur hzc 4o

phrafis de Dei exauditione accipitur,in quo fingulariseius benignitas declaratur,quod in altis fedeat, ni-hilominus humilia refpiciat: Píal, 16& 31.Inclina aurétuam ad me. Aliquando uox A V RIS omiffa fubintel-ligitur.Pfalmo quadragefimo: Expe&ando expectauiDominum,& inclinauit ad me; Ícilicetaurem. id eft,audiuit me, opitulatus e(t mihi, Inclinare iudicium, e(tobícurare alicuius caufz rectitadinem:autita peruer-£ere,ut ueluti incurua,obliqua aut diftorta ea caufa ui-

I AN

INCOLZRZ,eftalibi habitare, quàm ubi fis na-tus.Tales autem plerüq; funt tum tenulores,ut qui ibinullam hzreditatem à parentibus accipiant:tum con-tempti ac exofi domeíticis eius loci. Ideo Pfal 105.de»fcribuntur patres, quód fuerint pauci& incolein ter:ra promiísionis,& de uno loco in aliuin oberrauerint.Sic& Pfal.i1g. Incolaego fum in terra,in quit Pfaltes,deícribens(uam dutam& abie&tam conditionem. Sic& Pfal.120 deplorat fuam fortem,quód diu faeritinco

1o laapud Mefech,& odio habétes pacem. Verüm de hoc

&infràin uoce P ERÉ GRIN V$ aliquid dicetur.INGORRVPTVS,düplicem apud Latinos quo-que habet fignificationem,ficut& apud Hebrzos.Ali-àsenim corporis ,acrerum externarum quafi quandáPhyficam incorfuptibilitátem flgnificat:ut 1. Corinth.15.Surgere in incorruptione,& induere incorruptio-nem.quod idem eft ac immortalitatem. Sic& Roma-norum t, Deus dicitur Incorroptibilis. Sic aliqui intelligunt illud Roman 2.Hifce qui querunt incorruptio-

Caufías circumcifionis,cur 20 nem per patientiam boni operis, reddet uitam eterná:

de gloria ac felicitate eterna, Sic& x.Petri, uerbü Deiuocatur lereü incorruptibile:& ibidem,hereditas inecorruptibilis. Aliàs incorruptus aliquis dicitur, cuiusanimus eft fincerus, probus ac pius, qui nullo dono,precio aut fraude fe corrumpi finit: fignificans nimirümoralem quandam integritatem aut iricorruptibilita-tem, Ephefultimo: Gratia cum omnibus ijs qui dili»guntlIz$ VM CHRISTVMin incorruptibilitate.idc(t, qui uera pietate ac honeftate eum Colunt.2 Timot.

30 1,Chriítus dicitur aboleuiffe mortem,& reuelaffe per

Euangelion uitam& incorruptibilitatem: credo rectàexponi poffe de iufticia per Euángelion patefa&ta,&mundo oblata gratis. Roinanorü 8 dicitur natura fub.ic&ta effe uanitati,& quod liberabitur à feruitute coreruptionis:id eft,abufus,quód peccato malis hominib.

S conatibus feruire cogitur. Sic/& Petrus de morali

corruptione loqui uidetur, cap. 1. effugiffent cor»rüptionem,qua eítin cupiditate.& 2 cap. 2, Serui coreruptionis:id eft,peccati& turpitudinis,INCREPARE&OBIVRGARE, Hebraice^ysgaar,crebró,praefertim Deo tributum, realem, uer-balem reprehenfionem fignificat: ut in GeneralibusRegulis monui, Verba indicationis& noticie ad Deütranslata fieri realia,& alioqui alia omnia fieri multafignificantiora, ficut agens ipfe potentior eft. Notati-gitur caftigationem,punitionem& reprefsionem,Za-chariz j.Increpet Dominus in te Satan. Matth. 8. Chriftus increpauit mare& uentos.id eft, tum uoce tum repotenterrepreísit, Sic Matth. 17 cacodemonem obe

deatur,que eft re&i(sima.Nam hic iudiciü,(icut poftea 50 fe(si increpaffe dicitur:id eft, cum feuera comminatio-

o(tendetur ipfam caufam notat.Deut 16, Non inclina-bis iudicium.Sic& Danielis 9 hec eadem phrafis accipitur.Sic caufam uiduz inclinant,aut declinant, Vtrü»que intelligere pofsis, quód aut uitent, ac caueant neearum negocia expediant: aut certé ea peruertant,&cmalà de eis pronunciét. Inclinare ad parabolam auré,eít diligenter parabolam aufcultare& cófiderare.Pfal.49:ubi(imul& pollicetur fe alios uelle docere,& dicitíe quoque diligenter aufcultaturum eadem illa quz a-Jijs proponet,utnon tantum alios,fed quoq; femetip-fum doceat.

INCLVSORES.Hancuocem aliqui interpretan-ur de quodam fingulari genere fabrorum,ut de fabrisferrarijs& ferarum, Alij de cuftodibus urbis,qui iusclaudendi portas habebant. alij deniq;, ut Kimchi, demagna autoritatis uiris. Non fané denihilo eft,quódeos Scriptura cum artificibus coniüngat, tanquam e»jufdem generis homines.z. Regum z4,& Hieremie 24dicitur, quod rex Babylonig tranítulerit de Hierufa-lem artifices& claufores,;

ne mandauit,coegit. Cui uicinum eftillud, Interminaetus eíteis, ne fe facerent manifeftum. Sic febrim dici-tur increpaffe,Lucz 4. id eft, non tantum uerborenusredarguit,fed reipía reprefsit, abire coegit. Pfalm. 106.Increpauit mare rubrum,& exiccatum eft,duxitd; eosperabyffos ueluti per delertum, Nahum r.Increpat mare,& exiccat illud,& omnia flumina arefacit.Pfalmo g.Increpafti gentes,& perijtnomen ipforum. Píalm. 68,Increpa feras arundinis,id eft, reprime,rerunde. Sic

6o 1.Paral.12 inquit Dauid: Si uenitis ad decipiédum me,

pro adueríarijs meis uideat Dominus,& increpet.ideft,refi(tat ueftris malis acinfidiofis conatibus ,uosá;obeospuniat. Pfalmo149. Ad faciendas in populisincrepationes:id eft, caftigationes, feu ad puniendoseos. Dehac realiincrepatione Dei etiatn Ifaias cap.66 inquit: Vt reddat in irafurorem fuum,&increpa:

tiones fuas in flamma igais, Píalm. 73. Et fui percuffus'

emni die,increpatio mea mane,id eft,mox aut maturàadeft caftigatio& calemitas mea. Vir increpationum,

70 Proucrbigró 29. pro, uir qui crebro increpatur.inquit

enim

MNA