Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

513 L.À|inde formetur, In nouo Teftaméto lat pet metaphoráfignificat do&riná Catechifmi, feu prima eleméta autrudimenta Chriftianz religionis,ut 1 Cor.3. Lactis potu uos alui,nó cibo:nódum.n.poteratis. Et Hebr.5.Fa&i eftis la&teindigétes,& nóíolido cibo. Solidü cibüuocatiá plenioré folidioremQ: doctriná& maiora myfteria,difficilioraumd queftionü tractationé,quz tan- maturiorib.& intelligétiorib.proponuntur.Lac genstium,& mámillá regü fuges: praedicit lfaias de Ecclefia.ficutetiá affirmatreges& reginas forenutricios eius.i fuauifsime fouebunt,& promouebüt fumptib.& omnialio fauoreauthoritateq; uerá religione, Ecclefiá; 8cueros doctores. Lacrationaie,& fine dolo,uocat Petrus1 cap.2,inquiens: Proinde depofita omrii malicia,& o^mni dolo ac fimulationib.& inuidentijs,& omnib.ob^trectationib.ut modó nati infantes, lac illud fermonisfincerü expetite,ut per illud adolefcatis. Vocatlac ra-tionale, 1^», quafi dicas fermonale aut uerbale.i. lacdo&trinz, qua uoce fabítantia huius lactis exponitur,quód népe fit doctrina. Deinde altero epitheto defcribitur accidenshuius lactis,népe doctrinz puritas,íeuomnis cauponationis& falfationis abíentia. Eft autéadmodum elegás& multipliciter coueniés metapho-ra. utrunq;,tumlac,tü doctrina de Deo, eít quiddánaturale,fincerü acfimplex,natured: ualde cóueniés,quod recens natis dari folet.& deniq: quod facil multipliciterá: adulterari poteft,idd; ita;ut non facilà ani^madaertatur. Dauid dicituraffumptus de poftlactan-tib.autfastis ouibus,ad regiméregni:P al.78. La£ftare,per metaphorá fignificat blan pellicere,acin aliquáfententiá pertrahere: ficut(i matres(trata mámaallicerent ad fe infanté. Prouer. t, Hof.z.fumpta eft nimi metaphoraà mulierib.lactátib.qua& blandiunturvalde infantibus,& facilé quó uolunt eos pertrahunt.1 Cor.9 dicit Apoft. Quis paícit grege,& aelacteeius comedit? oítédens equum efle, ut anufquiíq; fru.&a laboris fui perfruatur. Cantic. 4 dicitur, mel& lacfub linguatua: pro, fermo tuus eít fuauis& falutaris,utnutrimentü lactis& mellis. Ifa. 55 dicitur: Venite,

Io

20

| A 514.mit Pfaltes&, illa huicuicina locutione, M«defzc;um lachrymis, P Íal.6. Humeécto per totá nc&é(tratummeum,& lachrymis meis le& meum madefacio:pro,tot malis,dolorib.ac mororib.excarnificor,utnecno-&u qdéinlecto,à luctulachrymisq; abftinere poísim,Contrà quoq;, Amouere lachrymas ab aquo, eft eum liberare calamitatib.ac dolore.ut Pfal. u6. Eripuifti oculummeü à lachrymis. Etin Apocal. 17& 21 haberur,quodDüsabítergetoés lachrymasá piorum oculis.i.amo-ebit omnes calamitates,dolores ac merores, La. bry»más fuas inutreà Deo colligi petit Dauid Ptal 26: pro,di^ligenter à Deo obferuari, numerari, ac(iderari om-nes fuas calamitates& doloresac mcerores: ueluti fiDeas easnó in terram defluere,aut alioqui exzreícerepateretur,fed diligenter colligeret, utante(e b'beret,quo earum recordari,& eas fubinde cofiderare quest,Hypotypofishzc idé ualet, quod affici Deum caiami-tatib.piorum uehementer,eumó; ab illis táto citius li-berare. ficut alibi inquit: Cum ipío fum in tribulatio-ne,eripiá eum,& glorificabo eum. 1» lachrymis feminare,Píal. 126: pro, in multis calamitatibus, aut per multascruces ac dolores, rectas Deod; acceptas actiones preftare, unde poftealeta pramiaoperáticótingát. Laschrymas aurib.percipere, Píal. 39. i.lachrymofas querelas,ac petitiones lachrymis factas, uel etiálamentatio-nes,de grandib.malis& afflictionib,ac moerorib fuis.Sic& 112.38, Vide lachrymas tuas.i. querelà& petitioe lachrymis factá. Lachbryma quoq; per metapho^ fignificat muftum& oleum.Exod.22,Lachrymá tu.am& plenitudiné tuá n6 tardabis offerre.Sic& Deut,2z,àclepealiàsuox hzc accipitur:& aliquádo cóiun-gitur plenitudine,aliquádo folaponitur. Ratio aütmetaphore eftnó fol in liquiditate. fed ét quód fimi-liter ftillet,& quafi undiq; defudet liquor ex uuis, autét oleis in torculari prefsis, ficut lachrym:e ex oculis,LAcvs,&Pv TEV S,aliquandoetiáFO VEA,idem fermé fignificant. Lacum.n.crebró uertit Vulgata,uocem Hebreá^»3 Bor,aliquando etiá puteum. Si-gnificat aüt plerunq;,ac maxime proprié, quáuis pro»

c lea

accipite(ineargento& ullo precio,lac& m«l: ubi pri- 40 fundiorem foueam,aut cauitatem fuübterraneá fiue in

mum Synecdoche eít, quód ifta duo illis locis ufitatioraedulia,pro omnib. alijs ponuntur. Deinde per me-taphoráad fpiritualia bona ac beneficia Chrifti trans^feràntur.Sic& líaiz 7, per copiá lactis fpiritualia Chrifti beneficia predicütur.Ezech.25 minatur Deus Àm-ionitis, quód Orientales bibenteorülac.i. fruenturomnib. eorü bonis, feu eos fpoliabunt& fubiugabütfibi. Abla&latosaut amotos à lacte, uidetur líaias cap.28uocare,imperitos prophetas ac facerdotes, qui ob ex-zremam acinfantilem ignorantiam funtad dócéduminepti. Alijtamen eam locutionem ibi exponunt depu(illis Chri(ti, efurientibus ac(itientibus ueram do-&rinam& falutem,aliaq; Chriíti beneficia,LACHRYMA,przlertim in plurali. crebro figni-ficat calamitates, dolores ac triíticias, ueluti cerrifsi-mum horum triftium affectuum indicium. P fal.8o.Cibaíti eos panelachrymarum,& potaíti eos lachrymiscopiofis.i.maximas afflictiones,& inde profectos do-lores ac morores eis cumula(ti. Lachrymz igitur&calamitates,& inde profectam tri(ticiam notant. 1deoautem dicit,afflitos illis cibari& potari, quód deflu-entes per os raró deuoranturà lachrymantibus,&quód ualde motis non admodá liber cibis ueíci. Sic& Pfal. 42. Fuerunt mihi lachryme mez panes dieacnoGe. Sic& Píal.1ozponitur,Potum meum cum fle-tu mifcui.Sic& Ouidiusin Merá.dicit de quodi inlu&u& lachrymis tabefcéte, quód lachrymz illi fuerintpotus.Thren,2,Prophetainuitans ludaos ad luctum,inquit: Defcendere fac lachrymá ueluti torrenté, per

50

fitaquafiue. Crebró tamen fignificat puteü aquatílem, unde forté Germanicü Brun;& Born.Hiete.2. Po-pulus meus fodit fibi puteos non habentes aquas, de-ferto mefonteuiuo. Significateádem rationeetiamfubterranealoca, ad cuftodiendos captiuos idonea,

VndeHieremias dicitur effe c6iectus in lacum, nem-peincarcerem fübterraneum. Et Exod. 12 dicuntureffe interfecta omnia primogenita, filio Pharaonis fedente in folio,uíq; ad filium molentis in lacu.Sic& la-cus leonum apud Danielé celebratur, fimu!& defcri»bitur,qualis/ná fuerit.Porró à tali calámitofo loco trásferturiítauoxad multa alia fignificata. Denotat.n.in-terdum ipfum infernü,quia fit quidá profundus mife-rorum carcer:ut Ifaig 24 predicuntur congregandi inlacum,tà aliqui coeleítes exercitus, tum etiá potentesmundi,bid; cócludendi, ac deniqi poft longa tempo-ra rürfus uifitandi, nempe in extremo iudicio& reíu..Ícitatione,ubi Deus iudicabit etiam angelos malos adiudiciü,tefte Petro,in tenebris cuftoditos.Hic puteus

60 uocatur Abyffus,& defcribiturApocal.20. Porró Píal.

55,u0catur puteus perditionis aut interitus: Defcen-dere eos facies in lacü,puteum aut foueá interitus iinmortem, ac ipfifsimü exitiü, temporariü ac eternum.Tranfit porró ifta metaphora etiálongius, ut quafuismaiores calamitates ac miferias, prfertim fpiritualesdenotet. Pfal. 3o. Dfie eduxi(ti ex inferno animá meá,uiuificafti me à defcendentib.in lacum.idem bis dicit,nempe, Liberatti meab extremo interitu, praefertimfpirituali,aut exitio eterno. Ibidem in eodé fenín acci

diéacno&. Eandéadueríorü& dolor copiá expri- 7o pitur, De/cendereim fone. Sic quoq; Píal.28&145.Ne ab-

y i Ícondas