565 LR uiuis.ptum fit:'aptam tamen cui aliquid infcribatur. Haelis cum fitinter íummos philofophos, etiam de cómu-nibus principijs, nec facilé dirimi queat, ullas'ue fir-mas demonítrationes habeat,unde dijudicetur:quan-to minus audebimus illa fumma primz tabulz princi-pia ei adfcribere,ut natiua? Interalia fatis commodeac ualdé probabiliter dicit Ariftoteles, ualdé mirum effe,fi pofsit tanta lux principiorum effe in homine, nectamen ab homine fciri:fic& nos dicere poffemus, pro»

Li: f*é6fet, quód non tantum non curaueruntunutn Deum:fed etiam mox ad fua idola,atq; adeó uanifsimas uani-tates,lapides,truncos,catos& canes recurrerunt, Exhifce teitimonijs ac rationibus manifeftum eft,n otici-am ueri Dei penitüs ex corde hominis deletam effe,merasque aclonge triftifsimas tenebras in pectorehu.mani generisremanfiffe, Lutherus fuper Genefin te-ftatur, hominem naturà de Deo non plus fcire,quàmbrutum, Verba eius funt: Vtile autem eft,uidere quàm

digij inftar,uel fignenti potius effe,quod fintin homi» ro non poísitlongius progrediratio,feu fapientia in cfti-

ne principia autfemina noticie deuno uero Deo,cumnon folüm nulli tales fructus, fed plané contrarij pa(-fim in hominis uita& actionibus quotidie appareant,&feporenterexerant. Decimofexto,illa eft uero e-uidentifsima demon(tratio, quód nulla fint talia prin.cipia deuno Deo,menti hominum infcripta, quod cüPaulus fzpius agat cum Ethaicis, eisque de uno Deo€oncionetur,ut Actor.14.16.& Romanorü primo,acasliàs,& petat argumenta undecunque potelt, ex cre-

matione creaturz. Quid enim quzío nouit Philofosphus de colo& mundo,fiquidé nefcit unde fit,& quótendat?Imó quid nos de nobisipfis fcimus 7 Videmusnos effe homines: fed quód hunc patrem, hanc mnatréhabeamus;an'non credihoc debet, fciri auté nullo modo poteft? Sicomnis noftra cognitio feu fapientiatá-tum eft pofita in noticia caufz materialis& formalis,quanquam in his quoque nonnunquam turpiter hallucinamur,Cau(am efficientem& finalem plané nó pof-

atione, ex quotidianis beneficijs Dei, denique&ex 26 fumus oftendere,przfertim(quod miferabile eft) cum

poetis ipforum ac etiam inícriptione illa are cuiufpiá:nufquam tamen dicit de principiis eorü menti de Deoinnatis,cum quidem nihil aptius ac utilius fuiffet Pauslo quàm proponere eis librum ipforum propriz men»tisac principiorum( que illi,&(emper philofophia,maximifaciebant)& dicere, En legite ipfimet ueítramentis librum,reperietis ibi meg philofophie do&ri»nam,quód fit unus uerus Deus,non plures:quoódis curetreshumanas, quód talem obediétiam à nobis flagi

de mundo, in quo fumus& uiuimus,item de nobifip-fis eft difputandum ac cogitandum.Hzc an'non mifesra& egenafapientiaeft? Ergo diícamus:ueram fapi-entiam effe in Scriptura fancta,& in uerbo Dei, Ide-nim non folüm de materia, non folüin de forma totiuscreaturz:fed etiam de efficiente finali caufa, de princi-pio& define omnium rerum docet, quis creauerit,&ad quid creauerit.Sine harum duarum caufarü cogni-tione,fapientianoftra non multü differt à beítijs.quae

tet.Cur igituruos doétífsimi Greci& naturz inquifi- 30 etiam oculis& auribus utuntur,(ed principium&fin&

tores acfectatores, ab ianata uobis luce de uno Deo,eiusq; prouidentia, atq; ita àuobiímetipfis& naturedu&tu,quam effe optimam ducem przdicatis,deficitisac degeneratis? Nihil profectó hoc argumento aptius;eruditius& efficacius reperiri& depromiapud taleshoinines,& in tali theatro potuiffet. Extende uerolioc argumétum& pertotam Scripturam, in qua cumSpiritus fan&tus fepe ab effe&ibus aut operibus Dci,& ex aliis indiciis argumentetur, ac probet effe unum

plané igaorant: ficut Philofophorum difputationes,de quibus iam diximus, fatis oftendunt. Hzc annonhorribilis czcitas,& miferabiliseftignorantia,&c. Siitaque Adam perítitiffet in innocentia, neutiquam fueiffet opus admoneri pofteros defuaorigine. Sicutnóopus fuit,ut admoneretur Adam de conditione Heusfaz:ipfe ftatim cum eam intuetur, agnofcit quód fit osex ofsibusfuis,& caroexcarneíua. Talis cognitiofui,& aliarum creaturarum, manfiffet etiam in pofteri-

Deà fapienté& omnipotentem: nufquam tamen ne 40 tate Adz: omnes ftatim animaduertiffent finalem&

ry quidem de primis principijs ac innatis noticiis u^nius Dei& eius prouidétie, nufquam eis librü mentisipforum legendü proponit. Vnde apparet, Spiritü fan&um itam recentem Sophiltarü(aptentiam de innataDeiluce,plané ignoraffe.At contrà obijcitur:Philofo.

hi& Poetz non raró dixeruntaliqua preclara deue-vo Deo.Ité, Omnes gentes habuerunt aliquas religio-nes:Ergo uidetur aliquid naturale effe.Refponfio: Habuerütillas meliores fentétiasà primis patrib. per ma

efficientem caufam: id eft, Deum ipfum: de quibusnuncNIHILO PLVS Ícimus, quàmipfe PECV-DES,&c. Hactenus Lutherus. Aliqui tamen boniac docti uiri putant, effe omnino adhuc aliqua princi-piainhominedeDeo.| Non dicuntquidem illi de u«no Deo,multo minus deuero Deo: fed tantum quodfit aliqua diuinitas,& aliqua potentia fupra homi-nem. A'quibus quidem inea fententianonita mul.tum difcrepat. Refpiciunt enimilli, utopinor, ad il-

nus traditas. Necomnino fuitmuta doctrina Iudaica, 5o lud quod Paulus affirmat, inter operacarnis effe ido-

aut gétib penitüs ignota: ficut Phocylides, Homerus,Hefiodus& alij quidá pené ad uerbü ex Sacris recitát.Manifeítum certé eft, Platonem multa uerz religionisdogmata,facrarumd; literarum fentétias ab 4Egyptiispercepiffe.Is ueró eft fons Grece philofophiz:Primus in orbe Deos fecit tinior.———

timentes enim,& tonitrua ac fulmina audientes, moxcogitarunt, effe aliquam potentiam fupra fe, eamqueplacare& inuocare co:perunt. Ordo etiam caufarü&

lolatriam: quod etfi ad prauas ratiocinationes& pro-phanam audaciam,quiduis in religione temeré fingentem,ut modo ab uno ueroq; Deo difcedat, referri pof?fet,(ad quem fontem& Paulus reducit idololatriashominum, Romanorum primo:) tamen per me licetcuiuis fentire, effe adhucin homine quoddam peruer-fum ac diítortum lumen( utfupràin Libello de Orisginali peccato& libero arbitrio jplixius differuimus)quód uerum quidem Deum, ciusq; religionem ut exe

€ffectuum eruditiores ad uná caufam deduxit, ficut& 6o tremam(tulticiam damnet, falfos ueró deos ac cultus

reliqua mundi prouidentia,que non bene à multis re-gibus,tefte Ariítotele,regitur. Dixerunt ergo, cw(ze is. Deniqueuarie penz,beneficia Dei, prodi,gia, minz, fpirituum malorum coli fe nolentium prz-di&iones,apparitiones,& fimilia, religionem hominibus inculcarunt. Quarum narrationum de diuorumapparitionibus,& religionum accultuum ortibus, omnes Ethnici fimul& Papifticilibriac Legenda plenzfunt.Sed quàm eorum czcum cor ab ea noticia abhor

pro ueris monítret:ut(icut olim imago Dei tantüm uerum Deum monftrauit,ac reprafentauit, ita nunc contrà hzc prefens Satanz imago idola ac falfas religio.nes ,ipfosqd; diabolos monfítret, ac colendos effe prz-Ícribatac precipiat. Tale quoddam fallax,impoftoriüaut deceptorium lumen, aut prima principia effe iamin homine,facilé concefferim,& fupràin predicto Libello abüdé oftendi. Citantaliqui etiá pro primis iítisprincipijs,illud Epicuri ex Cigeronis r.de Natura deos

r.erit,qucmà primis patribus habuerunt, inde appa- 7o rum: Omnibus effc innatas noticias aut vgeiélar quód

fint