e PO

Vtuideant& ponant, cognofcant ac intelligant. Sicl(aig 44:Pone cortuum,&uide.Sic Iud.19,Ponite uosfaper eam.fubintell. Cor. id eft, diligentifsimé expen-diteiftam uiolentiam mulieri Leaitz illatam. Dicitur& contrá, aliquid ponere[aper corautincor.. Plurima om-nino funt exempla, ubi hoc uerbum cum uarijs nomi-nibus coniungitur,pote(ítd; commodiffimé per uerbüE«ere exponi. Exod.to,Erantex eis mulieres,& pofuerant filios.id eft,fecérant aut pepererant.Sic Latini di,cunt gallinas ponere oua: pro,párere.& Homerus di.citiram Achillis multa mala pofuiffe Achiuis.Exod. 4.Quis pofuit os homini,quis pofuit furdum&mutum?id e(t,fecit.Sic preceptum pofuit E(dr.6& 5.pro.fecit,autprecepit. Poffes igitur fzpe tales locutiones perverbum ex adiuncto nomine formatüm, saut undeno-men uenit,exprimere:üt ponere edificium, pro edificare:ponere lucem, pro illuminare: ponere preceptum, pro preci-pere:Ponerem[fermonem ad Deum, Iob 5.pró fermocinariaut loqui:id eft,oraré. Exod.15. Ibi pofuit I(raeli(tatu»tum& iüdicium.id eft,(tatuit, ordinauit. Píal.o, Ponere«lici timorem. pro, facére, autincutetc.—Ponere figna coportenta in /Egypto,Hier.22.& Pfal t05.id eít, facere miracula,feu(ut ita dicam) miraculare, Ponere uiam; Pal.1; ideft,facere aut complanare.feu rete dirigere uiamacuitam fuam.Q uis uiuet in ponendo iftad?Num.24.pro,cam hzc fient,qui iam predico? Ponam ex mar-garitis fene(tras tuas,& ex carbunculis portas tuas:liz$4.pro,faciam,cóftruam.| Ponerefiedu, 2. Sam.27.profacere, Ponere aliquem ut clibanum ignis ir témporeirefug, Pfal. 21:id eft, ut lina ii clibano exurenda perdeseos.Ponatte Deus ut Ephraim, Genefis 48. pro, fic tebeet ac multiplicet,fic te faciat beatum& auctum.Genefis 6, Pones oftium in latera átcz: id eft, facies. Sicpoeta, Pofuitá; immaniatempla:pro fabricauit. Sanguinempterein domo, eft onerare domum fuam reatu czdis.Deater.22. Senfus eft: Ne przbeas caufam mortis aliecui renti de te&o tuo, non circumpofito fepto autcancellis.—"Tempus ponere, e(t conftituere certum tem-pis. Exod. g;Et pofuitIehoua tempus. Ifaiz 58: Pofui

IÓ

ào

o

wv»

vfque mane,fcilicettempus aut terminum uitz mez. 4o

Manum curs aliquo ponere, elt confilia, conatus& operasinaliquàre cóniungeré. Ne pofueris manum tuameunimpio,Exod.2;. Aliquem cum aliquo ponere, e(t eumilli conferre, equare, fimiliter tratare.Iob 30: Quorumfpreuiffem patres ponere cü canibus meis. pro, equareeos illis noluiffem. Partem eius cum hypocritis po»ntt, Matth. 24:pro equabit eum illis. perinde tractabiteum. Sicponere aliquem coram aliquo, e& conferreeum cum illo:ut fuprà dixi deloco r.Sam.2. Ne ponasaocillam tuam coram filia Belial, Verburn pono fimi.plex, ficut& alia Hebrza, fepe in üetereac nouo Te.ftamento pro compofito ufurpatur:quiá illi cárent có»pofitis.ut Iohan.2, Vnufquifque prinum bonum uinüponit id eft,apponit aut proponit. 2.Regü^. Pone pa»

em& aquam coram eis. id eft, appone, aut propone.Sic Martial. ad Ligurinum lib.5. molo mibi ponas bom»bun Iohan.1;.Surgit à menía;& ponit ueftes.pro,depotii exuit. r. Corinth.16. Vnu(quifque ueftrüm apud feponat.pro,feponat.Matth.24.Partem eiu$ éum hypo-tritis ponet. pro,feponet. Pofuit Paulus in Spiritu,A&or.to.id eft,propofuit, decreuit. Pofuit Daniel iritrde fao,ut fe non pollueret in cibis regijs.id eft pro»Pofuit, decreuit.— Ponere, fepifsimé ordinare, confti-Uered; denotat.[ohan 14. Pofui uos ut abeatis,& fru-BA uc eft, ordinaui,conítitui.t. Corínth.12,Polait Deus in Ecclefia primüm Apottolos. id eft, propolaitordinauit,conftituit.Sic ibidem: Vt Deus unum.quodq; membrum in corpore pofuit. Non pofuit nos

esa iram: t. Theffal.s. Ponens mein minifterium:i

56

éo

p O LITegopofitus fum praeco.—Ponereiudicium ad funiculum, eftrecté feueriterd; iudicare, aut iudicium dirigere. Ifaiag28.Ponam iudicium ad funiculum,& iufticiam ad tra-tinam.—Mendacium ponere fpem fuam. Ifaiz 28. Pofui-mus mendacium fpem no(trá.id eft,propofuimus no-bis falfam religionem,& uanas hominum uires pro faslutari opitulatore aut feruatore colere ac magniface-re. Ponereosinterra, aut puluere, eft, humiliter& fab.miffe loqui. Thren.i. Sicutcontrà eft Grecorum pro-uerbium,De curru loqui. Ponere aut accipere animam irmanibus, eft,(emet in difcrimen coniicere. Iudic.iz.LSam.t9. Ponere manus füper aliquem, Num.27, eft te-ftificari dealiquo:fiue in malam partem,quod eft damnere:fiue in bonam partem,quod eft promouere acordinare eum ad aliquam dignitatem. Quod Paulus cre-bró imponere manus alicui dicit. Caufa huius locutioniseft, quia teftificantes ficfolebant imponere manus ei;de quoteítificabantur. Nomen fuum alicubi ponere,eft gloriofum ibi fe efficere.Hoc de Deo dicitur Num.6,Deuter.12. Ibidem mox dicit, Vthabitet ibinomen fuum.Sici.Sam.7, Ad ponendum ibinomen(ibi, Ponere locpopuli ibidem, eft preparare.

« Ponere populum feculi, IHaize 44. eft creari homines àDeo.Locus magni monenti uenit hoctempore in controuerfiam, r.Petr.2: Chriftus eít petra offendiculi,&clapis fcandali ijs qui offenduntad fermonem, inobesdientes, in quod& pofiti funt. Vbi quidám uertit, Adquod etiam conditi funt. Que uerfio primum diíplicetmihi propter fenfus impietatem. Deüs enim neminéad hunc ipfum finem condidit,ut Clirifto eiufá; Euan.gelio repugnaret, fed omnes tales nüncnaturá naíci-mur: quia uitio Satànz& inobedientiz primihomi-nis,niatura noftra prorfus corrupta& Deo aduerfa fa-&aeft. Deinde ipfis etiam uerbis textus uerfio illanórefpondet.nam Condi ad aliquid,figdificat ipfius Deiuoluntate ac confilio,(ine omni noítra culpa, ad buncpeísimum finem ordinari, quin& ab initio(tatim(iccreari. At Poni,ut maxime intelligas à Deo poni, intelligitamen poteft de noftra culpa: ut cum Paulus Ro-man.1 oftendit, ideo aliquos in reprobum fenfum effédatos( quod uerbü diximus fepe eandem plané uimhabere cürn Poni) propterea quód agnitum Deü nonrecte coluerint:ficá; fons tantz irnpietatis in hominisculpá, non in Déo, qui impietatein non uult, refidet,Poffet etiam de fola quadam permifsione accipi:uel e,tiam,quód uel à feipfis, uel à diabolo, cuius fünt man-cipia, in omne éius obfequium parata, ad tam nefariüopus aut conatum firit directi: quomodo exponit&Oecurneénius,quód fua uoluntaria malicia in illud ne»farium munus fint conftituti. Deniquenon eft necef-fe, femper uerbis pafsiuis mox autorem, à quo ea actioproficifcityr, dari: fepé enim tum a&tiua, tum paísiuaHebrzorum uerba fimplicitertantum exiftentiam fi^gnificant.prefertim fi pafsiuis ablatiuus períone agertis nori additut:ut Rom.7,Ego uenditus fumi fub pececatum. ubi non rieceffe eft intelligere, meà Deoautàquoquam alio uenditüm effe: fed(imipliciter indicatPaulus,hominem effe mancipium Originalis peccati:Sic& Elias dicit, Achabum effe ueriditum ad hoc ut faceret malü:numi quzfo neceffe hic eft intelligere, eumà Deo uenditum effe? Sic Rom.t. Vani facti funt in ra-tiocinationibus eorum,& obtenebratam eftnon in-telligens cor eorum. Et mox, Stulti fa&ti fünt.ubi norie(E neceffe dici, eos uel à Deo, uel abalio quouis ua-nos& ftultos factos,& cor eorum obtenebratum effe,Sicibidém cap.Inutiles fati funt. Et, Non iuftificabi,tur in confpectu Dei ulla caro. Vaía preparata ad interitum Rom.g.22.Vaía prepárataad bonum ufum 2. Timoth.2t. Crediderunt, quotquot praordinati erát aut

Aimoth 1.& inox 2.ac 2, Timotl,t In quo Euangelio 70 parati AQt1;. 48. Talia funt innumera exempla pafsim

Q. in Sa-