Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

1295 VM

diximus) plerunque in deteriorem partem accipiunztur,& fignificantuel igoorationem Dei.ueletiamip-fifsimam iram Dei,ac exitium zternum.Vmbra igiturmortis tali ratione idem fonaret quod tenebrz letife;re aut ignoratio Dei exitialis.unde crebro fimul poni^tüuruox TENEBRAE cum Vnmbra mortis, líaie nono,& Matthaei quarto: Populus qui ambulat in tenebris,uiditlucem magnam:& qui fedentin umbra mortis,luxaffulfiteis. Sic Pfalmo quadrage(imoquarto: O^

V ON 1:294

BRACVLVYM uox eandem uimin figurata fignificatione habet,quin& in Hebrzo textu plerunque idemnomen 77 zel eft.

VNGERRE uerbum, períynecdochen aut metonymiam fignificat interdum, aliquem conftitaere in re-gem, aut etiam pontificatui inaugurare: quia tum fa»cerdotes,prefertim fummi,tum etiam reges ungeban-tur quodam facrato oleo aut unguento:ut de facerdo-tibus prolixe legitur Exodi uige(imonono,& Leuitici

peruifti nos umbra mortis. Píalmo uigefimotertio: Si 10 feptimo:De regum porró unctione in libro primo Sa-

ambulauero in ualle umbrz mortis,non timebo, quiatu mecum es. Solentquippe ualles arboribus refertaeffe umbrofz,aut etiam tenebrofz. Quare reduplica«tur figaificatio obícuritatis per uallem fimul& umbramortis. Verüm huius Hebraifmi uis magis etiam co-gnofci poteft ex uoce MORS,& TENEBRAE.cítenim multiplex huius uocabuliufus. Amos quinto:Conuertit mane in umbram mortis.id eft,illud gratif-fimum tempus orientis folis conuerteturin denfiísi-mas tenebras.Tob tertio,de die fuz natiuitatis inquit:Polluant illum tenebrz,& umbra mortis: habitet fu^perillam nubes. Significat etiam fepulchrum: Ante-quam uadam ad terram tenebrarum& umbrae mor-tis.terram obícuritatis, ficut caligo mortis, Per umbremagnitudinem depingitur ipfius corporis magnituedo. SicPíalmo octuagefimo dicit: Operuit montesumbra eius.id eft.uitis popalum Ifraeliticum denotásmaxima facta eft. Matthei, 14, Sub umbra cius auescelinidificant. Eadem loquutio eft etiam Ezechielis

muelis,& primo Regum fzpelegitur, Quare etiam fi-liusDei ac redemptor humani generis, cum fit rex&facerdos nofter, uocatur unctus: hoc enim Íonat tumHebreauox Mefchias,tum& Grazca Chriftus.De cu-ius inunctione dicit pater cocleftis Pfalmo fecundo:Egoautem unxiregem meum fuper Sió montem fan«&um meum.& Píalmo octuagefimonono: Inueni Dauid feruum meum,oleo fancto unxi eum. Dicitur au-tem IE$ V$ unctusin regem ac fummum facerdoté,

20 non quód fit corporali unguéto ab hominibus ad hec

tam eximia opera unctus:íed à Deo,fpirituali. Inquitenim ipfemet Luce quarto,ex(exageíimoprimo líaie:Spiritus Domini fuper me.propterea quód unxit me,uteuangelizem pauperibus mi(it me.& A&torü quar-fo,&decimofexto,^ Hzc igitur Chriftiunctio eft,praefertim quod ad humanitatem attinet, quód eumpater ad iíta tam eximia opera redimendigeneris hu-mani delegit& ablegauit,quodd; eum ita Spiritu fan-&o imbuit, ut eum illi non ad meníuram, fed plenam

17. Inclinate fant umbrg uefperting, Hieremiz 6. id 30 copiam largiretur, ex qua omnesalij pijac membra

eiLian uefperum imminet. Sic Poetain Bucolicis:Miaioresi; cadunt altis de montibus umbre.OBVMBRAREuerbum inunoloco Lucz primoaliquid obfcuritatis habet, cum inquitangelus ad Mariain;Spiritus fanctus ueniet fuper te,& uirtus Altifsi-miobumbrabitte.ubi illud Obumbrare aliqui putát du-&am effe ex illa metaphorica figaificatione Vmbrz,de qua fuprà diximus:quód crebro pre(idium,auxili^um& prote&ionem denoret. Sic etiam diuz Virginirüm ego opinor, Spiritum fanCtum uoluiffe bac metaphoraVmbre,utcunque adumbrare ac delineare illudineffabile myfterium creantis Dei,bumanitatem Chrifti de diuz Virginis corpore,ícu ia eo efficientis. Quate non dubito idem effe Obunibrabit, quod praecedensSuperuenietzut ita confuetoHebraifio idem bis dicaturdiuerfis uerbis.Huic maximi momenti izzweas uerboinhocloco, fimilimü eft reac fignificationeuerbumWriziiriy, quin& fono pene ipfo conuenire uidentur.Quo uerbo utitur Apottolus fecunda ad Corinthiosnono,inquiens: Libentifsimé igitur magis gloriaborin infirmitatibus meis,ut habitet uper me uirtusChrifi. Vertunt quidem ibi plerique, Vt uirtus Altifsimiinhabitetin me.Sed prepofitio 4 addita ei uerbo, o;mnino uidetur non iaternam inhabitationem,fed exeternam fuperhabitationem indicare: perinde ac fi La-tinum uerbum Supertabernaculare fingas:id eft, aliquemcomprehendas ac complectaris, ficut tabernaculumautdomicilium aliquem circumueftit: fic fané etiam'ewafs obumbro, fignificat alicui umbram ueluti do.inicilium circumfundi. Collatio igiturborum locorü& uocabulorum mirificé utrumque illuftrat. Quibus&illa duo Lucz de eadem reloquentia recté adiece»ris. Lucze ultimo: Vos ueró manete ia ciuitate Hieraelalem,donec induamini uirtute ex alto. Accipietis uirtutem Spiritus fancti,uenientis fuperuos. Siniliaerz£9 funt iftauocabula,& deeadem reia przdictislosQ5 agunt: Spiritus fanctus aut Virtus Dei tuperuenisttfoperuos,obumbrabit, ut umbra fe extendez fuper

Chriíti haurirent. Porró per participationem etiamomnes pij uocanturreges& facerdotes, eoQua etiamunti. Sic de Abraamo& alijs patriarchis, eorumquepijs familijs dicit Deus Píalmo centefimoquinto:No-lite tangere unctos aut Chriftos meos, ut Vulgata uerfio habet. Sic primeIoannis fecundo aliquoties repetitur, quód un&tio Dei, qua Deus nos ungit, omnianos docere pofsit.intelligitur autem per illam unctio-nem Spiritus faoctus,quo ad cognitionem Dei& bo-

gratiam fauorem ac protectionem Dei promitti, Ve- 40 naopera conditi ac renouati fumus. Idem indicatur íe

cundz ad Corinthios primo:Deus autem eít, qui nosconfirmat uobifcum in Chritum,& qui nos unxit.Sic& Píalmo 45. Dilexifti iufticiam,& odio habuifti ini-quitatem: ideo unxit te Deus oleo lgticiz pre confortibus tuis: ubi oleum lzticiz eftipfemet Spiritus fan-&us, exhilarans unctum:ficut paísim Scriptura gaudium Spiritus fan&ti predicat ac celebrat, ac in eo etiamipfum regnum coelorum collocat. Eo igitur lztifican-te oleo, tefte Píalmo& Epiftolaad Hebreos, unctus

50 e(t Chriftus prz omuibus coníortibus fuis, quicunq;

unquam uncti fuerunt(iue facerdotes,(iue pphetz, íiuereges:utpote cui Deus fpiritü non datad menfuráfed in plenitudine, ex qua omnes alij hauriant& acci-piant. Poffet autem ibi recté exponi etiam, Propter consJories, feu in eoram cómodum ac faluté: ut& ipfiex eaplenitudine unctionis largéhauriant. Spiritus fane&us Vn&io appellatur[ohan.2, V nétionem habetis àfancto illo,& noftis omnia: Vnétio d uos accepiftis abco, manetin uobis,& neceffe habetis ut quifi do-

60 ceat uos: fed ficutipía unctio docet uos de omnib.&

uerax eft,& médaciü& ficut docuit uóos,maneteinea, Dicituraütunctio, quia Chriftianos facit reges&facerdotes Dei,cisQ: adeft,& in habitaculà Dei coedifiat. VNGVEN TV M clamat:i.odore aut fragrantiafua fe pdit, Prou.27.Abícodens mulieré cótentiofam,abícodit uentü:& unguétü,quod eftin dextera fua,clamabit.perftatin metaphora mulieris,cü dicit, Clamabu:& uocéexre p(imilitudiné illu(tráda depromit. quafidiceret: Sicur mulier cótentiola compelci nequit, fed

aliquem fuperhabitabir& fuperinduet aliquem. V M^ 70 Íuo clamore fe prodit, fic étunguentum fua frográtia,

Y noacuiuns