LIBER II CAPV NI..

x illorum imperia difficillimè ferant, ob idq́; etiam ſeditioſi euadunt.Græci uerò& Itali& qui medias incolunt regiones, mitiores ſunt abinitio: ſed ut exarſerint,& odia& iras gerunt implacabiles, ac Barba-ris longè diuturniores: ut equorũ inceſſus, diuturnior eſt curſu. Cur-ſus enim, etiã ſi coneris, diutius perſeuerare nequit. Apud omnes igitur gentes Barbari ſunt, qui affectibus nequeunt imperare. Et qui a-pud Barbaros diſciplinas colũt& mores(hi autem pauciores ſunt)qualis Scytha Anacharſis, minimè Barbari contumelioſo nomine digni ſunt. Nam mores, non regiones, hominum genera diſtinguunt.Quamuis regiones moribus faueant. Etenim hos aut illos faſtu tur-gere& impotentia faciunt: unde illis proprium eſt, nunquam uelleexiſtimare erraſſe. Ideo nec errorũ pœnitere poſſunt, nec errata cor-rigere. At principum eſt, quod temporũ uiciſsitudo præſtare ſolet,id facere: ſcilicet ut aureo ſæculo uiuatur, ideſt optimis moribus. Si-quidem omnes homines ut cera ſunt, quam impreſſeris retinent effi-giem. Et ſponte etiam ſua, labente tempore, non eadem apud omnes Omnia fiemmanent, neq; ijdem mores, quoniam ſeneſcunt omnia, ut in libris de babere.Arcanis æternitatis, dictum eſt. Dico autem leges, prouincias, gen-tes, ciuitates, mores, imperia, regna, familias, artes, linguas, gloriamdeniq; ipſam, atq; etiam hominũ memoriam. Loco uerò horum aliaſubeunt, legibus leges, mari mare, montes montibus, flumina flumi-

n nibus, libri libris, alia alijs. Mors enim unius, uita alterius. Britanniaolim auſtrali parte floruit, nunc ſeneſcit, gypſeo atq; putreſcente lapide exæquata: ob id floret hominibus& rerum copia. Contrà Scotia,nunc aſperior& incultior, quod Boreã reſpiciat& altior ſit: ob idq; amari ſerius relicta:montes quoq; habet rudes atq; ſteriles. Sed tantaeſt annorum multitudo, ut nec memoria præterita comprehẽdi poſ-ſint, nec futura coniectura. Idem quoq; ratione perſpicuũ eſt, nam ca-lidum cõcoquit, uenti uerò à Borea corpora reddunt robuſtiora,&mores hominũ magis agreſtes, non tamen adeò ſuperbos, loca ueròa ſitu& ſqualore magis uindicãt. Sed hæc partim bona, partim mala:tota tamen inſula ob mare uentis perflatur aſsidue. Quo fit, ut mirariquis poſsit, cur dixerit Ariſtoteles, uentũ eſſe calidã& ſiccam exhalationẽ:cùm uideamus non ſolũ circa mare, ſed etiã fluuios, quaſi per-

petuos uentos ſpirare. Sed& ipſe ſuas habet rationes. Nam cùm aer Ventorũ cau-ſit humidus, ſi aer uentus eſſet, motus humectaret, modò autem ple- ſe& ratio.runq; ſiccat. Deinde uiciſsim pluuiæ& uenti ſuccedunt:& uigenti-bus uentis, pluuiæ ceſſant:& ubi deſcenderit pluuia, ceſſant uiciſsimuenti. Succedunt etiam terræmotibus,& chaſmati,& globis quibuſ-dam qui circa Lunam apparent,& cùm obſcurantur exiguæ ſtellæ.Id fieri non poſſet, niſi uapor præcederet, qui ſtellarum ſplendoremoccuparet, globosq́ illos effingeret. Similiter argumẽto eſt terras fi-ſtuloſas, uelut iciliam, uentis abundare, quaſiq; perpetuis. Quòd ſià uapori-

a„ r b 5