7

DANI MEDIOLANENSIS MEDICI,DE RERVNM VARIET ATELIBER SECVN DS,

De mundi partibus diuinioribus.

C LVM. Cn DVI.

v ſit cœlum,& quomodo moueatur, partim quidemalis in libris dictum eſt, partim autem dicetur:nũc ue-rò quomodo ſe habeat, dicẽdum eſt. Minimus uerò er-f ä ror in principio admiſſus, multorũ& grauiorum cau-a eſt. Cùm enim Ariſtoteles eò proceſſerit, ut motumntrum orbium, quod etiam mundi eſſe exiſtimat,& pro-pter generationem horum inferiorum fieri arbitretur: ſequutum eſt,ut omnes eccentricos orbes& paruas ſphæras ſuſtulerit. Verùm ne-ſcio quo pacto ei perſuaderi potuerit, primùm, ut motus cœli ob hęcinferiora fuerit: cùm ipſe fateatur, finem nobiliorẽ eſſe his, quæ ad il-lum ſunt: at tantũ abeſt ſi naturalibus principijs inniti uelimus, ut hęeinferiora cœlo ſint nobiliora, ut etiã ſint uelut illius fex Alium enimfinem motus cœli habet, quàm hãc generationem, ut alibi oſtenſum Deſt: licet& hęc ad illũ ſequatur, fueritq́; hoc cõmodum, non principa-le intentum. Illud etiam abſurdiſsimũ, cœlum moueri circa centrum,ob idq́; oportere terrã quieſcere: nam cœlum rotũdum factum eſt,&circulariter mouetur, quia mouetur in ſuo loco, ut inferius demõſtrabitur. Quod uerò orbes centrũ habeant,& circa illud moueantur æ-qualiter, fortuitum eſt: quia aliter eſſe non poteſt, ſed nõ propter ip-ſum. Sed mouentur circulariter, ob cauſam inferius aſsignandam: æ-qualiter autem, quia non fatigantur, ſed ſponte mouentur. Quò d ſiomnino aliqua æqualitatis ratio obſeruãda eſt, non ex centro mathematica ratione requirenda, ſed circa polos naturali: nam oportet idiuxta quod menſura ſumitur, partem eſſe rei quæ mouetur, non remextra ipſam& ſola mathematica ratione coniunctam. Demiror au-tem, quò d cùm Platonẽ aliosq́; irrideat, qui mathematica naturaliumrerum principia fecere, ipſe hoc præceptum nõ obſeruauerit. Quòdſi centrum terram faciat, non ob id adeò nobilis eſt terra, quæ fex eſtnon ſolùm mundi, ſed elementorum, ut cœlum cogatur ad illius ob-ſeruationem circunuerti: nam& ipſe terræ ignobilitatem alibi teſta-tus eſt. Cùm ergo cœli æqualiter& ex medio circulo, tãquam motusprincipio moueantur, nec propter terram aut centrũ: quid prohibeteccentricos eſſe circulos,& ſphærulas illas quas uocãt epicyclos, cùmomnia quę uidentur, hac ratione demonſtrari poſsint, conſentiantq;ſenſus