Buch 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Rervm Varietate Libri XVII : Adiectus est capitum, rerum & sententiarum notatu dignissimarum Index
Entstehung
Seite
12
JPEG-Download
 

Duo quæſito-rum genera.

De mente.

12 DE RRNVM VARIETA ME

quoniam oriẽtales dum ſolem ſequũtur, illius habita ratione tardius

mouentur occidentalibus, ob idq́; magis calent. Oſtenſum eſt etiamalias, oriens ipſum calidius eſſe occidente. Originẽ uentorũ difficillimum eſt ſentire, tum quia ab initio ſit exiguus, tum quia feratur ꝭſublimi per trãſuerſum, ut dictũ eſt: ob id ueròꝰ origo quandoq; ſentiturin montibus. Eſt enim triplex, à ſpecubus, ab exhalatione, à uibratione. Flat autem quaſi contraria ratione temporum. Vernali æquino-ctio, Cæcias: autumnali, Lybs: tropico æſtiuo, Jephyrus: hyemali,ſubſolanus:Boreas, Circius& Corus, uere: Eenephias, autumno. Abæſtiuo ſolſtitio diebus x x. flant. Eteſiæ diebus xl. Boreales hi ſunt

uenti, qui fiunt ob magnos calores, liqueſcẽtibus niuibus& terra ma

defacta. Calor autẽ maximus eo tempore uiget, aut paulò antè indemora, ut uapores eleuentur. Diu perſeuerãt, quia nec materia deficit.Cõtrà Ornichiæ& ipſæ Boreales uenti, Lx x diebus ab hyemali ſol-ſtitio neq; ualidi nec perpetui, propter caloris imbecillitatem. Initiauerò uentorũ& fines, neceſſariò ab aura& leui uento ſunt: quia uen-tum aer præcedit,& ſubſequitur. Quòd uerò intermittat uiciſsim acreflet, cauſa eſt plerunq; impetus uaporum, aut locorum anguſtia. Inmari autem uentus generatur, quaſi ſemper ob concuſsionem aqua-rum. Verùm his relictis, de ordine tractationis potius diſſeramus.Omnis quæſtio circa duo uerſatur. Horũ primùm eſt: an quod dici-tur, uerum ſit in nullo, an in omnitan in aliquo ſic, in aliquo autẽ non.Veluti an miraculũ aliquod, an omne, an null prorſustut Epicuræi.Videtur autẽ rarò omne:nam nec leges affirmãt, omnia quæ referuntur miracula, uera eſſe. Sed in nullo, maior eſt difficultas. Quòd ueròinaliquo ſic, in aliquo autem, adhuc habet dubitationẽ in quo ſic,aut non. Non ſunt autem uerè contradictoria, nullum& aliquid: uelomne,& aliquid non: ſed ſolùm ſecũdum opinionẽ: quoniam noſtraſcientia ex ambobus cõtradictorijs conſtat. Similiter& in tempore,an ſubitò, an tardè, an à mediocri tẽpore aliquid proficiſcatur, ut do-lor: Nam uidetur in quibuſdã extremũ utilius, ut in morte lentitudoſumma, uel ſumma celeritas. At in quibuſdã contrariũ, ut in uirtute& mixtione, alijsq́; operibus artificioſis. Intelligit autẽ hęc m ens, quęut remotiſsima eſt a primis principijs, eo præſtantior: quo fit, ut nonniſi ab eruditis, uel ſenibus, quędã proficiſci poſsint. Et cùm ſint multorum intellectus unus, idem uidetur eſſe ſingulorum, dico Socratis& Platonis& Ariſtotelis, gratia exempli: ſed diuerſorum diuerſi, utcanis& equi: quia idem eſt diuerſis unus, aut plures uni idem ſunt.Quapropter& in his, in quibus non ex præmiſsis cõcluſio ſequitur.impedimentum eſt, non autem intellectus uitium, ſed eorum quæſunt propter intellectum. At uerò cùm intellectus quidam ex axio-matibus, ut Græci dicũt, uelut in mathematicis: alius uerò ex h is quæſenſu percipiuntur, ut in naturalibus, contingit ob ea quæ à ſenſu ac-

cepta

ä ͤAAA. ꝛxꝛeb

1