EIBER Il. GKP N. 4
10%„ liquor, ut argenti uiui, aſcenderet. Similiter& ubi canalis, quo aqua
8 deſcendit in ſuperiorẽ locum, longè maior eſſet: eoq́; impetu maiore8 aſcẽderet quę in imo: nam ſubſiſtere nõ poſſet tanta grauitas, neq; aeri patitur aquam deſcẽdere, niſi ei ſit locus: igitur inferiorẽ aquam pro-ö trudet. hoc autẽ in alio eiuſdẽ authoris inſtrumẽto demonſtratũ eſt.a Neq; præterire quod adeò eſt admirabile, ut antequàm uiderem, Molendina- credere non potui: neq; narrare quod tam uulgatum eſt, abſq; leui- unir tatis crimine poſſum. Sed uincant iam ſtudia ſciendi, uerecundiam.5 In Italiæ igitur non paucis regionibus,& in Gallia, paſsim molendi-5 na fiunt, quæ uentorum flatibus circũuertuntur. Atq; adeo uehemen, ti impetu, ut tres equos cum equitibus circumagere poſſent. Adeoq́;. præſenti utilitate, ut modios vill Mediolanenſes in ſingulas horas,5 id eſt libras circiter ter mille frumẽti molere poſsint. Tanta uerò indu1 ſtria fabricatũ hoc opus, ut cùm ceſſat etiam uentus, quaſi ſponte ad-huc circumuoluatur. Cùm multa uidiſſem, unius tantùm quod iuxtaa ſanctum Maturinũ uidi diligentius, dum iter iſtud diuturnũ ac lon-5 giſsimũ perago: pro exemplo, machinæ enarratio ſufficiat. Statuatura rectus cardo, multisq́; tignis ſuffultus x, ſuper hoc machi-5 na tota truſatilis cõſtituatur. Jignum è regione ianuæ op,quo tota machina ad libitum circumuertitur. Sic uerò aptaN tur, ut uentus ex obliquo, non à fronte, nec à latere petat0; pinnas affixas intruſasq́; trabi rotũdæ EE, ex aduerſo ianuæ 8
ö prominenti atq; uerſatili. Pinnę igitur binæ ac binæ è directo ſibi iunctæ ſunt, parumq́; diſtantes inuicꝭ, non tamen eidẽ trabis loco infixę,prominent ad terram uſq; fermè, tanta eſt longitudo illarum. Quæ-libet ex duabus ſuperficiebus conſtat quarum ſingulæ quatuor autquinq; continẽt latitudinis palmos, telaq́; extenſa cõplentur. Super-
ſicies uerò ſuperior n retrorſum reſpicit paululum, ut anterior, KLeſtæquidiſtãs ſuperficiei poſtremæ machinæ. Cum igitur aer premitſuperiorẽ pinnarũ ſuperficiẽ quæ æqualis eſt inferiori, tota rota, atq;cum eo rotæ aliæ quæ intra machinam continentur, circumaguntur.Nam ſi pinnæ ad perpendiculũ erigerentur, ſupra machinæ ſuperfi-ciem,& ſecundum E; longitudinẽ, ic ut uentũ exciperent, quemad-modum& rotæ aquarum,& uela, tantum haberet impedimenti ro-ta ex ſuperiore pinna, quantum impetus ex inferiore. Itaq; hac ratio-ne factum eſt, ut are premente ſuperficiem&i, directè rota uerſaretur x L. Cur autem etiam ſine uento circũducatur fermè, cauſa eſt motus iam inchoatus& acquiſitus impetus, quo uerſatur moles ad ęquilibrium exactè conſtituta: ut de annulo aliãs dixi. Sed& uentus licetinferius ceſſaſſe uideatur, ſuperiorẽ tamen pinnam pulſa t. Hæc igiturdiligentius explicaſſe uolui. Cæterũ ſi quis exquiſitã conſtitutionem
& machine iconẽ deſiderat, librũ Hieronymi Girauæ Hiſpani hac in
materia abſolutiſsimũ reuoluat. Argentorati uina, mira& quaſi ridi- Tolles uinarijcula arte, transfundunt.