Buch 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Rervm Varietate Libri XVII : Adiectus est capitum, rerum & sententiarum notatu dignissimarum Index
Entstehung
Seite
79
JPEG-Download
 

eee

92

LIBER III. CAPVIT XIIII. 79

nam ſubeſſe humido, ob leuitatem non poteſt. Ergo& illud conſi-

derandum, quò d non à quocunq; are, ſed congelato tantùm, albe-do fit: congelatur autem facilè, diuiſus in minimas partes,& à frigo-re,& longè celerius quàm aqua: unde oleum& adeps, alioquin nonalba dum congelantur, oleum quidem albeſcit, adeps autem albuseuadit. Sic& ſaccharũ& ſal, dum refrigerantur, alba euadunt, quodaer intus ob materiam frigidam congeletur. Nec aer ipſe èſt qui al-bicat, ſed lumen,& lux ab aère reflexa, reflectitur à congelato aëre,uelut ſpeculo. Eſt autem illuſtratus tunc,& recipit lumen,& tranſ-mittit, ut nubes,& lactea uia,& flamma. Omne igitur perſpicuum,quod ita lumen admittit nt retineat, album euadit. Specula recipi-unt, ſed non admittunt: aqua& aèr admittunt, ſed tranſmittunt: ideoalba non uidentur. His ſic conſtitutis, uideamus quot modis fiat al-bedo. Contingit autem quinq; modis: uſtione perfecta, ut oſſa: ab-lutione, ut lintea: agitatione, ut ſpuma& ſaliua: quanquam& ſaliuaſimilitudine fiat, ut lac, ſemen, ſaniesq́; pura, quam pus uocamus. Omnia enim hæc a ſimilitudine membrorum in quibus concoquũtur, fi-unt. Quintus modus, trituratione conſtat, ut pulueres omnes qui al-bicant, etiam rerum nigriorum. Borum igitur quę uruntur, trituran-tur,& agitantur, cauſa eſt manifeſta aer ingrediens,& qui refrigera-tus lumen excipit. Ablutionis quoq; eadẽ:ſordes enim exterior pro-hibet lumen cum aëre ingredi. Quòd uerò ſponte congeletur, indi-cio eſt, quòd pulueres excalefacti, obſcuri uidentur: dum refrigeran-tur, ſenſibiliter albeſcunt. Vt iam nemini dubium eſſe debeat,& lu-men in are congelato cauſam eſſe albedinis,& aẽrem facilè congela-ri. Ob id nebulæ in ſuprema parte aeris albicant, quia frigidior eſt earegio, infra autem non ſimiliter:& in timentibus alba fit facies: con-tracto enim calore& ſanguine, aer ibi contentus congelatur, fitq́; pallor,& albicat facies. Et ſi perfrigeratio multa ſit, albeſcũt plurimùm,ut in mortuis. Non ergo ex ſola ſanguinis priuatione fit albedo inhis, ſed ob aeris congelationem. Propterea& ex timore eouſque resquandoq; procedit, ut non aer ſolùm, ſed humor tenuis congeletur,fiuntq́; hectici. Eaq́; de cauſa etiam à triſtitia diuturna hectici fiunt,maximè adoleſcentes, quia humor tenuior eſt. Quòd ſi timor etiamulterius procedat, congelato etiam ſanguine, in grauiſsimos morbosincidunt. Ob has igitur cauſas cur albeſcant, perſpicuum eſt. Sed obgenerationem, cur quædam alba fiant, ut cignorum plumæ,& an-ſerum plerunq;,& quorundã equorum pili,& flores plurimi, ut roſę,lilia pleraq;,& ſeſamini,& anthemidis,& nuclei fructuum pleriq;&oſsium, ut nucum, auellanarum, pinearum, ceraſorum, perſicorum.Et quod magis mirum eſt, humidiores magis albicãt ſiccis. Corticesouorum fermè omniũ, auium,& lacertarum. Inde( ut dictum eſt) lac,de quo maxima eſt dubitatio, ut de ſemine,& pure, Nam de alijs ſic-

8 4

Timentes curimpalleſcant.

Hectici curex timore etriſtitia.