Cauſæ motusualidi.

36%/ DE RE RVM VARIETATE

ria unius ex paruis circulis duci circulus magnus,& idem trãſibit per 0

periferiam alterius oppoſiti cum oppoſito puncto per axioma præ-miſſum: igitur erit hoc, ac ſi circulus ille unus& idem(poſtquàm ma-nent puncta ſectionis fixa) moueretur, puncto certo dato circa peri-ferias circulorum, motu illo inordinato, quem uocant trepidationis,quia fit non circa polos ueros(ut dixi)& hoc ſatisfacit primo modoplane. Secundo ſatis facit, quòd accepto quocunq; puncto in ſphęra,puta ꝙ refert caput Arietis octauæ,& ideo omnia puncta periferixcircellorum,& accepto quocunq; circulo magno, utpote x PB, proecliptica nonæ ſphæræ, potes deducere ex C circulum magnum, qui

ſecabit x D; in punctis diſtantibus xc, per quadrantem: quia duces

perpendicularem ad eundem ex C,& inde à loco caſus, puta puſeca-

bis hincinde quadrantes, puta DA& PB: circulus igitur ductus per

ABO magnus, quem nuper duci poſſe demonſtrauimus, ſecabitur inO, ita ut ex C in A& in; ſit quadrans: conſtat igitur ſecundo modo

orbem moueri poſſe. Et ita habes ex motu æquali, quomodo oriatur

& fieri poſſit motus inæqualis, quem uocant trepidationis. Huncautem Fracaſtoreus, ita ex æqualibus& ordinatis motibus fieri affr-mat, dicens:Si circitori orbi alius contra feratur in latitudinem,& ſu-

per polis circunducentis contra uectum, hunc eo mirabili motumo-ueri, qui trepidationis dicitur. Bene feciſſet, mehercle, ſi in tam diffei d

li& admirabili ſuppoſito,& ſuper quo totam tractationem funda-uit, tamq́; utili negocio(poſtquàm etiam unum tantùm erat) demon-

ſtrationem aliquam, quemadmodum nos in tam multis fecimus, at-

tuliſſet. Et ſi hoc facere non poterat, ſaltem id declarare, quomodoex motu perpetuo poli alterius motus, non niſi ad certum ſpatiumdeduci poſſint: quod in motu trepidationis, neceſſarium fore demonſtrauimus. Sed iam his relictis, ad ſermonem de artificioſis motibus,quorum gratia maximè, hanc tractationem inſtituimus, poſtquàm

antea& ſuo loco de animalium motibus ſufficienter dictum eſt, tran

ſeamus. a

Poſtquàm igitur duo ſunt tantùm ſimplices ratione locicnamlongè plures alias eſſe oſtendimus) uidendum eſt, quo nam pacto mo-

tus primùm ualidiores ſint: nam non idem eſt, motum ualidum eſſe& uelocem: motus enim quidam ueloces ſunt, non tamen ualidi:ue-

lut charta quæ acui infixæ in baculo ita ſuperſtat, ut circumagi poſſi,

uelociter mouetur dum homo currit, non tamen ualido motu. Ro-tæ autẽ graues cùm lentè circumagũtur, ualido tamen motu mouen-tur, ut non facilè ſiſti poſſint. Cauſa igitur ualidi motus cum initiumducit ab aqua, eſt aquæ multitudo,& caſus ex alto,& pinnarum lati-tudo,& frequentia. Non oportet autem pinnas aquam quæ ſubiectaeſt tangere. Caſus ex alto,& aquæ multitudo, impetum augentilatitu

do autem, cauſa eſt ut plus aquæ excipiatur: ſed frequentia, ut motuꝭmagis

5.

.————..